เนื้อความทั้งข้อ
[๑๕๐] ดิฉันเป็นหญิงหาบน้ำขายอยู่ในพระนครพันธุมดี เลี้ยงชีพด้วยการ
หาบน้ำ เลี้ยงดูเด็กๆ ก็ด้วยการหาบน้ำนั้น ดิฉันไม่มีไทยธรรม
ดิฉันเข้าไปยังซุ้มน้ำแล้ว ตั้งน้ำไว้ถวายในบุญเขตอันยอดเยี่ยม
เพราะกรรมที่ได้ทำไว้ดีแล้วนั้น ดิฉันจึงได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
วิมานที่บุญกรรมสร้างให้แก่ดิฉันอยู่สวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
นั้น ถูกนิรมิตขึ้นก็เพราะการหาบน้ำ ก็ครั้งนั้น ดิฉันประเสริฐกว่า
พวกนางอัปสรตั้งพัน ดิฉันครอบงำนางอัปสรเหล่านั้นทั้งหมดด้วย
ฐานะ ๑๐ ประการ ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักรินทเทวราช
๕๐ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐
พระองค์ ดิฉันท่องเที่ยวอยู่แต่ในสองภพ คือ เทวดาและมนุษย์
ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำ บนยอดเขา ยอดไม้
ในอากาศ หรือพื้นดินก็ตาม ดิฉันต้องการน้ำเมื่อใด ดิฉันย่อมได้
โดยเร็วพลันเมื่อนั้น ทิศที่ไม่มีฝนมีอยู่ ก็เพราะดิฉันเร่าร้อนระหาย
น้ำแล้ว มหาเมฆรู้ความดำริของดิฉันย่อมยังฝนให้ตกลง ในบางครั้ง
เมื่อดิฉันถูกหมู่ญาตินำเอาออกไป มหาเมฆได้ยังฝนให้ตกลง ใน
คราวที่ดิฉันปรารถนาฝน ในสรีระของดิฉัน ไม่มีความเร่าร้อนหรือ
ความกระวนกระวายเลย และละอองธุลีก็ไม่มีในกายของดิฉัน
นี้เป็นผลแห่งการให้น้ำเป็นทาน ทุกวันนี้ ดิฉันมีใจบริสุทธิ์
ปราศจากใจที่ชั่วช้า มีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น
ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการให้น้ำเป็นทาน ดิฉันเผากิเลส
ทั้งหลายหมดแล้ว ... พระพุทธศาสนาดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระอุทกทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. สุเมธาเถริยาปทาน ๒. เมขลทายิกาเถริยาปทาน ๓. มัณฑปทายิกาเถริยาปทาน
๔. สังกมนทาเถริยาปทาน ๕. นฬมาลิกาเถริยาปทาน ๖. เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน
๗. กฏัจฉุภิกขาทายิกาเถริยาปทาน ๘. สัตตอุปลทายิกาเถริยาปทาน ๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน
๑๐. อุทกทายิกาเถริยาปทาน และในวรรคนี้ บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๑๓๐ คาถากึ่ง.
—
Udakadāyikātherīapadāna
นคเร พนฺธุมติยา✎ ร่าง
“Nagare bandhumatiyā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.22
อาสึ ๒- อุทกหาริกา✎ ร่าง
ahosiṁ udahārikā;
อุทหาเรน ชีวามิ✎ ร่าง
Udahārena jīvāmi,
เตน โปเสมิ ทารเก ฯ✎ ร่าง
tena posemi dārake.
เทยฺยธมฺโม จ เม นตฺถิ✎ ร่าง
Deyyadhammo ca me natthi,
ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร✎ ร่าง
puññakkhette anuttare;
โกฏฺฐกํ อุปสงฺกมฺม✎ ร่าง
Koṭṭhakaṁ upasaṅkamma,
อุทกํ ปฏฺฐเปสหํ ฯ✎ ร่าง
udakaṁ paṭṭhapesahaṁ.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.268
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ;
ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ✎ ร่าง
Tattha me sukataṁ byamhaṁ,
อุทหาเรน นิมฺมิตํ ฯ✎ ร่าง
udahārena nimmitaṁ.
อจฺฉรานํ สหสฺสสฺส✎ ร่าง
Accharānaṁ sahassassa,
อหํ หิ ปวรา ตทา✎ ร่าง
ahañhi pavarā tadā;
ทสฏฺฐาเนหิ ตา สพฺพา✎ ร่าง
Dasaṭṭhānehi tā sabbā,
อภิโภมิ ตทา อหํ ฯ✎ ร่าง
abhibhomi sadā ahaṁ.
ปญฺญาสํ เทวราชูนํ✎ ร่าง
Paññāsaṁ devarājūnaṁ,
มเหสิตฺตมการยึ✎ ร่าง
mahesittamakārayiṁ;
วีสติจกฺกวตฺตีนํ✎ ร่าง
Vīsaticakkavattīnaṁ,
มเหสิตฺตมการยึ ฯ✎ ร่าง
mahesittamakārayiṁ.
ทุเว ภเว สํสรามิ✎ ร่าง
Duve bhave saṁsarāmi,
เทวตฺเต อถ มานุเส✎ ร่าง
devatte atha mānuse;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ทกทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
dakadānassidaṁ phalaṁ.
ปพฺพตคฺเค ทุมคฺเค วา✎ ร่าง
Pabbatagge dumagge vā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.190
อนฺตลิกฺเข จ ภูมิยํ✎ ร่าง
antalikkhe ca bhūmiyaṁ;
ยทา อุทกมิจฺฉามิ✎ ร่าง
Yadā udakamicchāmi,
ขิปฺปํ ปฏิลภามหํ ฯ✎ ร่าง
khippaṁ paṭilabhāmahaṁ.
อวุฏฺฐิกา ทิสา อตฺถิ✎ ร่าง
Avuṭṭhikā disā natthi,
สนฺตตฺตา ขุปฺปิตา ๒- หิ เม✎ ร่าง
santattā kuthitāpi ca;
มม สงฺกปฺปมญฺญาย✎ ร่าง
Mama saṅkappamaññāya,
มหาเมโฆ ปวสฺสติ ฯ✎ ร่าง
mahāmegho pavassati.
กทาจิ นียมานาย✎ ร่าง
Kadāci nīyamānāya,
ญาติสงฺเฆน เม ตทา✎ ร่าง
ñātisaṅghena me tadā;
ยทา อิจฺฉามหํ วสฺสํ✎ ร่าง
Yadā icchāmahaṁ vassaṁ,
มหาเมโฆ อชายถ ฯ✎ ร่าง
mahāmegho ajāyatha.
อุณฺหํ วา ปริฬาโห วา✎ ร่าง
Uṇhaṁ vā pariḷāho vā,
สรีเร ๓- เม น วิชฺชติ✎ ร่าง
sarīre me na vijjati;
กาเย จ เม รโช นตฺถิ อุ✎ ร่าง
Kāye ca me rajo natthi,
ทกทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
dakadānassidaṁ phalaṁ.
วิสุทฺธมนสา อชฺช✎ ร่าง
Visuddhamanasā ajja,
อ้างอิงPTS 2.522
อเปตมนปาปิกา✎ ร่าง
apetamanapāpikā;
สพฺพาสวปริกฺขีณา✎ ร่าง
Sabbāsavaparikkhīṇā,
นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ✎ ร่าง
natthi dāni punabbhavo.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.269 · พุทธชยันตี 37.2.24
ยํ กมฺมมกรึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ dakaṁ adadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ทกทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
dakadānassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสวา ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavā.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อุทกทายิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
อุทกทายิกาเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Udakadāyikātheriyāpadānaṁ dasamaṁ.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
สุเมธา เมขลททา✎ ร่าง
Sumedhā mekhalādāyī,
มณฺฑปสงฺกมนฺตถา✎ ร่าง
maṇḍapaṁ saṅkamaṁ dadā;
นฬมาลินี ปิณฺฑททา✎ ร่าง
Naḷamālī piṇḍadadā,
กฏจฺฉุอุปฺปลปฺปทา ฯ✎ ร่าง
kaṭacchu uppalappadā.
ทีปอุทกทายี จ✎ ร่าง
Dīpadā dakadā ceva,
คาถาโย คณิตาวิห✎ ร่าง
gāthāyo gaṇitā iha;
เอกคาถา สตญฺเจว✎ ร่าง
Ekagāthāsatañceva,
สตฺตรสํ ตทุตฺตริ ฯ
สุ✎ ร่าง
tiṁsati ca taduttari.
เมธาวคฺโค ปฐโม ฯ
----------------
ทุติโย✎ ร่าง
Therīapadāna
เอกุโปสถวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Ekūposathikavagga
เอกุโปสถิกาเถริยาปทานํ✎ ร่าง
1 Ekūposathikātherīapadāna
—
“Nagare bandhumatiyā,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.270 · ฉัฏฐสังคายนา 58.191 · พุทธชยันตี 37.2.26