ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
สพฺพธมฺมาน ปารคู✎ ร่าง
sabbadhammāna pāragū;
อิโต สตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Ito satasahassamhi,
กปฺเป อุปฺปชฺชิ นายโก ฯ✎ ร่าง
kappe uppajji nāyako.
ตทาหํ หํสวติยํ✎ ร่าง
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.331
ชาตา อญฺญตเร กุเล✎ ร่าง
jātā aññatare kule;
อุเปตฺวา ตํ นรวรํ✎ ร่าง
Upetvā taṁ naravaraṁ,
สรณํ สมุปาคมึ ฯ✎ ร่าง
saraṇaṁ samupāgamiṁ.
ธมฺมญฺจ ตสฺส อสฺโสสึ✎ ร่าง
Dhammañca tassa assosiṁ,
จตุสจฺจูปสญฺหิตํ✎ ร่าง
catusaccūpasañhitaṁ;
มธุรํ ปรมสฺสาทํ จิต✎ ร่าง
Madhuraṁ paramassādaṁ,
ฺตสนฺติสุขาวหํ ๑- ฯ✎ ร่าง
vaṭṭasantisukhāvahaṁ.
ตทาปิ ๒- ภิกฺขุนึ ธีโร✎ ร่าง
Tadā ca bhikkhuniṁ vīro,
ลูขจีวรธาริกํ✎ ร่าง
lūkhacīvaradhāriniṁ;
ฐเปนฺโต เอตทคฺคมฺหิ✎ ร่าง
Ṭhapento etadaggamhi,
วณฺณยิ ปุริสุตฺตโม ฯ✎ ร่าง
vaṇṇayī purisuttamo.
ชเนตฺวานปฺปกํ ปีตึ✎ ร่าง
Janetvānappakaṁ pītiṁ,
อ้างอิงPTS 2.565
สุตฺวา ภิกฺขุนิยา คุณํ✎ ร่าง
sutvā bhikkhuniyā guṇe;
การํ กตฺวาน พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Kāraṁ katvāna buddhassa,
ยถาสตฺติ ๕- ยถาพลํ ฯ✎ ร่าง
yathāsatti yathābalaṁ.
นิปจฺจ มุนิธีรนฺตํ✎ ร่าง
Nipacca munivaraṁ taṁ,
ตํ ฐานํ อภิปตฺถยึ✎ ร่าง
taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ;
ตทานุโมทิ สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Tadānumodi sambuddho,
ฐานลาภาย นายโก ฯ✎ ร่าง
ṭhānalābhāya nāyako.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
‘Satasahassito kappe,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.118
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาทา✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādā,
โอรสา ธมฺมนิมฺมิตา✎ ร่าง
orasā dhammanimmitā;
กิสาโคตมิ นาม นาเมน✎ ร่าง
Kisāgotamī nāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวิกา ฯ✎ ร่าง
hessati satthu sāvikā’.
ตํ สุตฺวา มุทิตา หุตฺวา✎ ร่าง
Taṁ sutvā muditā hutvā,
ยาวชีวํ ตทา ชินํ✎ ร่าง
yāvajīvaṁ tadā jinaṁ;
เมตฺตจิตฺตา ปริจรึ✎ ร่าง
Mettacittā paricariṁ,
ปจฺจเยหิ วินายกํ ฯ✎ ร่าง
paccayehi vināyakaṁ.
เตหิ ๖- กมฺเมหิ สุกเตหิ✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป✎ ร่าง
Imamhi bhaddake kappe,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.235
พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส✎ ร่าง
brahmabandhu mahāyaso;
กสฺสโป นาม นาเมน✎ ร่าง
Kassapo nāma gottena,
อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร ฯ✎ ร่าง
uppajji vadataṁ varo.
อุปฏฺฐาโก มเหสิสฺส✎ ร่าง
Upaṭṭhāko mahesissa,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.332
ตทา อาสิ นริสฺสโร✎ ร่าง
tadā āsi narissaro;
กาสิราชา กิกี นาม✎ ร่าง
Kāsirājā kikī nāma,
พาราณสิปุรุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
bārāṇasipuruttame.
ปญฺจมี ตสฺส ธีตาหํ✎ ร่าง
Pañcamī tassa dhītāsiṁ,
ธมฺมา นาเมน วิสฺสุตา✎ ร่าง
dhammā nāmena vissutā;
ธมฺมํ สุตฺวา ชินคฺคสฺส✎ ร่าง
Dhammaṁ sutvā jinaggassa,
ปพฺพชฺชํ สมโรจยึ ฯ✎ ร่าง
pabbajjaṁ samarocayiṁ.
อนุชานิ น โน ตาโต✎ ร่าง
Anujāni na no tāto,
อคาเรว ตทา มยํ✎ ร่าง
agāreva tadā mayaṁ;
วีสวสฺสสหสฺสานิ✎ ร่าง
Vīsavassasahassāni,
วิจริมฺห อตนฺทิตา ฯ✎ ร่าง
vicarimha atanditā.
โกมาริพฺรหฺมจริยํ✎ ร่าง
Komāribrahmacariyaṁ,
ราชกญฺญา สุเข ฐิตา✎ ร่าง
rājakaññā sukhedhitā;
พุทฺโธปฏฺฐานนิรตา✎ ร่าง
Buddhopaṭṭhānaniratā,
มุทิตา สตฺต ธีตโร ฯ✎ ร่าง
muditā satta dhītaro.
สมณี สมณคุตฺตา จ✎ ร่าง
Samaṇī samaṇaguttā ca,
ภิกฺขุนี ภิกฺขุทาสิกา✎ ร่าง
bhikkhunī bhikkhudāyikā;
ธมฺมา เจว สุธมฺมา จ✎ ร่าง
Dhammā ceva sudhammā ca,
สตฺตมี สงฺฆทาสิกา ฯ✎ ร่าง
sattamī saṅghadāyikā.
เขมา อุปฺปลวณฺณา จ✎ ร่าง
Khemā uppalavaṇṇā ca,
ปฏาจารา จ กุณฺฑลา✎ ร่าง
paṭācārā ca kuṇḍalā;
อหญฺจ ธมฺมทินฺนา จ✎ ร่าง
Ahañca dhammadinnā ca,
วิสาขา โหติ สตฺตมี ฯ✎ ร่าง
visākhā hoti sattamī.
เตหิ กมฺเมหิ สุกเตหิ✎ ร่าง
Tehi kammehi sukatehi,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ✎ ร่าง
Pacchime ca bhave dāni,
ชาตา เสฏฺฐิกุเล อหํ✎ ร่าง
jātā seṭṭhikule ahaṁ;
ทุคฺคเต อธเน นีเจ✎ ร่าง
Duggate adhane naṭṭhe,
คตา จ สธนํ กุลํ ฯ✎ ร่าง
gatā ca sadhanaṁ kulaṁ.
ปติฏฺฐเปตฺวาน ๓- เสสา เม✎ ร่าง
Patiṁ ṭhapetvā sesā me,
ทิสฺสนฺติ ๔- อธนา อิติ✎ ร่าง
dessanti adhanā iti;
ยทา จ ปสุตา ๕- อาสึ✎ ร่าง
Yadā ca pasūtā āsiṁ,
สพฺเพสํ ทยิตา ตทา ฯ✎ ร่าง
sabbesaṁ dayitā tadā.
ยทา โส ตรุโณ ปุตฺโต✎ ร่าง
Yadā so taruṇo bhaddo,
อ้างอิงPTS 2.566 · พุทธชยันตี 37.2.120
โกมารโก ๗- สุเขฏฺฐิโต✎ ร่าง
komalako sukhedhito;
สปาณมิว กนฺโต เม✎ ร่าง
Sapāṇamiva kanto me,
ตทา ๘- ยมวสํ คโต ฯ✎ ร่าง
tadā yamavasaṁ gato.
โสกฏฺฏา ทินวทนา✎ ร่าง
Sokaṭṭādīnavadanā,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.333
อสฺสุเนตฺตา รุทมุขา✎ ร่าง
assunettā rudammukhā;
มตํ ๑- กุณปมาทาย✎ ร่าง
Mataṁ kuṇapamādāya,
วิลปนฺตี คมามหํ ฯ✎ ร่าง
vilapantī gamāmahaṁ.
ตทา เอเกน สนฺทิฏฺฐา✎ ร่าง
Tadā ekena sandiṭṭhā,
อุเปตฺวา ภิสกฺกุตฺตมํ✎ ร่าง
upetvābhisakkuttamaṁ;
อโวจํ เทหิ เภสชฺชํ✎ ร่าง
Avocaṁ ‘dehi bhesajjaṁ,
ปุตฺตสญฺชีวนนฺติ โภ ฯ✎ ร่าง
puttasañjīvananti bho’.
น วิชฺชนฺเต มตา ยสฺมึ✎ ร่าง
‘Na vijjante matā yasmiṁ,
เคเห สิทฺธตฺถกํ ตโต✎ ร่าง
gehe siddhatthakaṁ tato;
อาหราติ ชิโน อาห✎ ร่าง
Āharā’ti jino āha,
วินโยปายโกวิโท ฯ✎ ร่าง
vinayopāyakovido.
ตทา คมิตฺวา สาวตฺถึ✎ ร่าง
Tadā gamitvā sāvatthiṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.236
น ๓- ลภึ ตาทิสํ ฆรํ✎ ร่าง
na labhiṁ tādisaṁ gharaṁ;
กุโต สิทฺธตฺถกํ ตสฺมา✎ ร่าง
Kuto siddhatthakaṁ tasmā,
ตโต ลทฺธา สตึ อหํ ฯ✎ ร่าง
tato laddhā satiṁ ahaṁ.
กุณปํ ฉฑฺฑยิตฺวาน✎ ร่าง
Kuṇapaṁ chaḍḍayitvāna,
อุเปสึ โลกนายกํ✎ ร่าง
upesiṁ lokanāyakaṁ;
ทูรโต จ ๔- มมํ ทิสฺวา✎ ร่าง
Dūratova mamaṁ disvā,
อโวจ มธุรสฺสโร ฯ✎ ร่าง
avoca madhurassaro.
โย จ วสฺสสตํ ชีเว✎ ร่าง
‘Yo ca vassasataṁ jīve,
อปสฺสํ อุทยพฺพยํ✎ ร่าง
apassaṁ udayabbayaṁ;
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย✎ ร่าง
Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,
ปสฺสโต อุทยพฺพยํ ฯ✎ ร่าง
passato udayabbayaṁ.
น คามธมฺโม นิคมสฺส ธมฺโม✎ ร่าง
Na gāmadhammo nigamassa dhammo,
น จาปิยํ เอกกุลสฺส ธมฺโม✎ ร่าง
Na cāpiyaṁ ekakulassa dhammo;
สพฺพสฺส โลกสฺส สเทวกสฺส✎ ร่าง
Sabbassa lokassa sadevakassa,
เอโสว ๕- ธมฺโม ยทิทํ อนิจฺจตา ฯ✎ ร่าง
Eseva dhammo yadidaṁ aniccatā’.
สาหํ ๖- สุตฺวานิมา คาถา✎ ร่าง
Sāhaṁ sutvānimā gāthā,
ธมฺมจกฺขุํ วิโสธยึ✎ ร่าง
dhammacakkhuṁ visodhayiṁ;
ตโต วิญฺญาตสทฺธมฺมา✎ ร่าง
Tato viññātasaddhammā,
ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ.
ตถาปิ ปพฺพชิตา สนฺตี✎ ร่าง
Tathā pabbajitā santī,
ยุญฺชนฺตี ชินสาสเน✎ ร่าง
yuñjantī jinasāsane;
น จิเรเนว กาเลน✎ ร่าง
Na cireneva kālena,
อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ.
อิทฺธีสุ จ วสี โหมิ✎ ร่าง
Iddhīsu ca vasī homi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.334
ทิพฺพาย โสตธาตุยา✎ ร่าง
dibbāya sotadhātuyā;
ปรจิตฺตานิ ชานามิ✎ ร่าง
Paracittāni jānāmi,
สตฺถุสาสนการิกา ฯ✎ ร่าง
satthusāsanakārikā.
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ✎ ร่าง
Pubbenivāsaṁ jānāmi,
ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ✎ ร่าง
dibbacakkhu visodhitaṁ;
เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ✎ ร่าง
Khepetvā āsave sabbe,
วิสุทฺธาสึ สุนิมฺมลา ฯ✎ ร่าง
visuddhāsiṁ sunimmalā.
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา✎ ร่าง
Pariciṇṇo mayā satthā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.122
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ;
โอหิโต ครุโก ภาโร✎ ร่าง
Ohito garuko bhāro,
ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ✎ ร่าง
bhavanetti samūhatā.
ยสฺสตฺถาย ปพฺพชิตา✎ ร่าง
Yassatthāya pabbajitā,
อ้างอิงPTS 2.567
อคารสฺมา อนคาริยํ✎ ร่าง
agārasmānagāriyaṁ;
โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต✎ ร่าง
So me attho anuppatto,
สพฺพสํโยชนกฺขโย ฯ✎ ร่าง
sabbasaṁyojanakkhayo.
อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ✎ ร่าง
Atthadhammaniruttīsu,
ปฏิภาเณ ตเถว จ
ฌ✎ ร่าง
paṭibhāne tatheva ca;
านํ เม วิปุลํ สุทฺธํ✎ ร่าง
Ñāṇaṁ me vimalaṁ suddhaṁ,
พุทฺธเสฏฺฐสฺส วาหสา ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhassa vāhasā.
สงฺการกูฏา อาหริตฺวา✎ ร่าง
Saṅkārakūṭā āhitvā,
สุสานา รถิยาปิจ✎ ร่าง
susānā rathiyāpi ca;
ตโต สงฺฆาฏิกํ กตฺวา✎ ร่าง
Tato saṅghāṭikaṁ katvā,
ลูขํ ธาเรมิ จีวรํ ฯ✎ ร่าง
lūkhaṁ dhāremi cīvaraṁ.
ชิโน ตสฺมึ คุเณ ตุฏฺโฐ✎ ร่าง
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho,
ลูขจีวรธารเณ✎ ร่าง
lūkhacīvaradhāraṇe;
ฐเปสิ เอตทคฺคมฺหิ✎ ร่าง
Ṭhapesi etadaggamhi,
ปริสาสุ วินายโก ฯ✎ ร่าง
parisāsu vināyako.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.237
เพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสวา ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavā.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ กิสาโคตมี ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
อ้างอิงสยามรัฐ 33.335
กิสาโคตมีเถริยา✎ ร่าง
Kisāgotamītheriyāpadānaṁ dutiyaṁ.
อปทานํ✎ ร่าง
Therīapadāna
สมตฺตํ ฯ
ตติยํ ธมฺมทินฺนาเถริยาปทานํ✎ ร่าง
Kuṇḍalakesīvagga