เนื้อความทั้งข้อ
[๑๖๙] ในสี่อสงไขยแสนกัป พระพิชิตมารผู้เป็นนายกของโลกพระนามว่า
ทีปังกร เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว พระพุทธทีปังกรมหาวีรเจ้าผู้เป็นนายกชั้น
พิเศษ ทรงพยากรณ์ว่า สุเมธบัณฑิตกับนางสุมิตตามีสุขและทุกข์
ร่วมกัน เมื่อเสด็จเที่ยวทรงดูโลกกับทั้งเทวโลก เสด็จเข้ามาสู่
สมาคมแห่งหม่อมฉันทั้งหลาย ในการทรงพยากรณ์สุเมธบัณฑิต
และนางสุมิตตานั้นสุเมธบัณฑิตย่อมเป็นใหญ่กว่าชนทั้งปวงใน
สมาคมอนาคตแห่งหม่อมฉันทั้งหลาย ภรรยาทั้งหมด กล่าววาจา
เป็นที่รักเป็นที่พอใจแห่งท่าน ข้าแต่พระมหามุนี ทานศีลทั้งปวงและ
ภาวนาที่บำเพ็ญดีแล้ว ทานทั้งปวงนี้ คือ ของหอม ดอกไม้ เครื่อง
ไล้ทา ประทีป และทานวัตถุอันสำเร็จด้วยรัตนะ หม่อมฉัน
ทั้งหลายบริจาคแล้วตลอดกาลนาน ข้าแต่พระมหามุนี ฐานะอย่างใด
อย่างหนึ่ง หม่อมฉันทั้งหลายปรารถนาไว้แล้วทานทั้งปวงบริจาคแล้ว
ข้าแต่พระมหามุนี กุศลกรรมอย่างอื่นและวัตถุเครื่องบริโภคเป็น
ของมนุษย์ หม่อมฉันทั้งหลายทำไว้แล้ว หม่อมฉันทั้งหลายบริจาค
ทานทั้งปวงในพระมหามุนีตลอดกาลนาน บุญเป็นอันมากหม่อมฉัน
ทั้งหลายทำแล้วในสงสารมีชาติเป็นอเนก หม่อมฉันทั้งหลายได้
เสวยความเป็นอิสระ ท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ ในภพนี้
ซึ่งเป็นภพหลัง หม่อมฉันเกิดแล้วในนิเวศน์แห่งพระศากยบุตร
พวกสตรีเกิดแล้วในสกุลต่างๆ งดงามดังนางฟ้า มีวรรณะเป็นที่
ชอบใจหม่อมฉันทั้งหลายมีลาภเป็นอย่างเลิศถึงยศแล้วได้รับบูชา
สักการะแต่ชนทั้งปวง หม่อมฉันทั้งหลายได้อันนปานาหาร ประชุมชน
นับถือเสมอไป ละอาคารสถานแล้วออกบวช ยังไม่ทันถึงครึ่งเดือน
ก็ได้ถึงแล้วซึ่งความดับทุกข์ทั้งหมดด้วยกัน หม่อมฉันทั้งหลายได้
ข้าว น้ำ ผ้า เสนาสนะและสรรพปัจจัยที่พวกทายกทายิกานำเข้า
มาสักการะบูชาเสมอไป หม่อมฉันทั้งหลายเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...
พระพุทธศาสนา หม่อมฉันทั้งหลายทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ภิกษุณีหนึ่งหมื่นมีพระยโสธราเถรีเป็นประธาน ได้กล่าวคาถาเหล่านี้
เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาค ด้วยประการฉะนี้แล.
—
9 Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadāna
กปฺเป สตสหสฺเส จ✎ ร่าง
“Kappe ca satasahasse,
อ้างอิงPTS 2.591
จตุโร จ อสงฺขเย✎ ร่าง
caturo ca asaṅkhiye;
ทีปงฺกโร นาม ชิโน✎ ร่าง
Dīpaṅkaro nāma jino,
อุปฺปชฺชิ โลกนายโก ฯ✎ ร่าง
uppajji lokanāyako.
ทีปงฺกโร มหาวีโร✎ ร่าง
Dīpaṅkaro mahāvīro,
วิยากาสิ วินายโก✎ ร่าง
viyākāsi vināyako;
สุเมธญฺจ สุมิตฺตญฺจ✎ ร่าง
Sumedhañca sumittañca,
สมานสุขทุกฺขตํ ฯ✎ ร่าง
samānasukhadukkhataṁ.
สเทวกญฺจ ปสฺสนฺโต✎ ร่าง
Sadevakañca passanto,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.261
วิจรนฺโต สเทวกํ✎ ร่าง
vicaranto sadevakaṁ;
เตสํ ปกิตฺตเน อเมฺห✎ ร่าง
Tesaṁ pakittane amhe,
อุปคมฺม สมาคมํ ฯ✎ ร่าง
upagamma samāgamaṁ.
อมฺหํ สพฺพปติ โหติ✎ ร่าง
Amhaṁ sabbapati hohi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.368
อนาคตสมาคเม✎ ร่าง
anāgatasamāgame;
สพฺพาว ตุยฺหํ ภริยา✎ ร่าง
Sabbāva tuyhaṁ bhariyā,
มนาปา ปิยวาทิกา ฯ✎ ร่าง
manāpā piyavādikā.
ทานํ สีลมยํ สพฺพํ✎ ร่าง
Dānaṁ sīlamayaṁ sabbaṁ,
ภาวนา ๒- จ สุภาวิตา✎ ร่าง
bhāvanā ca subhāvitā;
ทีฆรตฺตมิทํ ๓- สพฺพํ✎ ร่าง
Dīgharattañca no sabbaṁ,
ปริจตฺตํ มหามุเน ฯ✎ ร่าง
pariccattaṁ mahāmune.
คนฺธมาลํ วิเลปนํ✎ ร่าง
Gandhaṁ vilepanaṁ mālaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.172
ทีปญฺจ รตนามยํ✎ ร่าง
dīpañca ratanāmayaṁ;
ยงฺกิญฺจิ ปตฺถิตํ สพฺพํ✎ ร่าง
Yaṁ kiñci patthitaṁ sabbaṁ,
ปริจตฺตํ มหามุนิ ฯ✎ ร่าง
pariccattaṁ mahāmuni.
อญฺญํ วาปิ กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Aññaṁ vāpi kataṁ kammaṁ,
ปริโภคญฺจ มานุสํ✎ ร่าง
paribhogañca mānusaṁ;
ทีฆรตฺตํ หิ โน สพฺพํ✎ ร่าง
Dīgharattañhi no sabbaṁ,
ปริจตฺตํ มหามุเน ฯ✎ ร่าง
pariccattaṁ mahāmuni.
อเนกชาติสํสารํ✎ ร่าง
Anekajātisaṁsāraṁ,
พหุปุญฺญํ หิ โน กตํ✎ ร่าง
bahuṁ puññampi no kataṁ;
อิสฺสรํ อนุโภตฺวาน✎ ร่าง
Issaramanubhotvāna,
สํสริตฺวา ภวาภเว ฯ✎ ร่าง
saṁsaritvā bhavābhave.
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
สกฺยปุตฺตนิเวสเน✎ ร่าง
sakyaputtanivesane;
นานากุลุปปนฺนาโย✎ ร่าง
Nānākulūpapannāyo,
อจฺฉรา กามวณฺณินี ฯ✎ ร่าง
accharā kāmavaṇṇinī.
ลาภคฺเคน ยสํ ปตฺตา✎ ร่าง
Lābhaggena yasaṁ pattā,
ปูชิตา สพฺพสกฺกตา✎ ร่าง
pūjitā sabbasakkatā;
ลาภิโย อนฺนปานานํ✎ ร่าง
Lābhiyo annapānānaṁ,
สทา สมฺมานิตา มยํ ฯ✎ ร่าง
sadā sammānitā mayaṁ.
อคารํ ปชหิตฺวาน✎ ร่าง
Agāraṁ pajahitvāna,
ปพฺพชิมฺหนคาริยํ✎ ร่าง
pabbajimhanagāriyaṁ;
อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Aḍḍhamāse asampatte,
สพฺพา ปตฺตามฺห นิพฺพุตึ ฯ✎ ร่าง
sabbā pattāmha nibbutiṁ.
ลาภิโย อนฺนปานานํ✎ ร่าง
Lābhiyo annapānānaṁ,
วตฺถเสนาสนานิ จ✎ ร่าง
vatthasenāsanāni ca;
อุเปนฺติ ปจฺจยา สพฺเพ✎ ร่าง
Upenti paccayā sabbe,
สทา สกฺกตปูชิตา ฯ✎ ร่าง
sadā sakkatapūjitā.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā amhaṁ,
อ้างอิงPTS 2.592
เพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหราม อนาสวา ฯ✎ ร่าง
viharāma anāsavā.
สฺวาคตํ วต โน อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata no āsi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.369
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ ยโสธรีปมุขานิ ทส ภิกฺขุนีสหสฺสานิ ภควโต สมฺมุขา
อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
ทสสหสฺสเถรีนํ อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทสมํ อฏฺฐารสเถรีสหสฺสานมปทานํ✎ ร่าง
Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṁ navamaṁ.