เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๗] ในภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าผู้เป็นพงศ์พันธุ์แห่งพราหมณ์ทรงพระยศ
มาก มีพระนามว่ากัสสป ประเสริฐกว่าพวกบัณฑิตเสด็จอุบัติขึ้น
แล้ว ครั้งนั้น ดิฉันบวชในศาสนาของพระองค์สำรวมในปาติโมกข์
และอินทรีย์ ๕ รู้จักประมาณในอาสนะต่ำ ประกอบความเพียรใน
ความเป็นผู้ตื่นอยู่ บำเพ็ญเพียรมีจิตชั่ว ได้ด่าภิกษุณีองค์หนึ่งผู้
ปราศจากอาสวะครั้งเดียวว่านางเพศยา ด้วยบาปกรรมนั้นนั่นแหละ
ดิฉันต้องหมกไหม้อยู่ในนรก ด้วยกรรมที่ยังเหลืออยู่นั้น ดิฉันเกิด
ในสกุลหญิงแพศยา ถูกขายให้บุรุษอื่นอยู่โดยมาก ในชาติหลัง
ดิฉันเกิดในสกุลเศรษฐีในแคว้นกาสี มีความถึงพร้อมด้วยรูปดุจดัง
นางเทพอัปสรในหมู่เทวดา ด้วยผลแห่งพรหมจรรย์ประชุมชนเห็น
ดิฉันมีรูปน่าชม จึงตั้งดิฉันไว้ในความเป็นหญิงแพศยาในพระนคร
ราชคฤห์ที่อุดม ด้วยผลที่ด่าภิกษุณีนั้นดิฉัน ได้ฟังพระสัทธรรมที่
พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐตรัสแล้วเป็นผู้ประกอบด้วยบุพพวาสนา ได้
บวชเป็นภิกษุณี แต่เมื่อไปสู่สำนักพระพิชิตมารเพื่อจะอุปสมบท
พบพวกนักเลงดักอยู่ที่หนทาง ได้แล้วซึ่งทูตอุปสมบท ดิฉันมีกรรม
ทุกอย่างทั้งบุญและบาปหมดสิ้นไปแล้ว ข้ามพ้นสงสารทั้งปวงแล้ว
และความเป็นหญิงแพศยาก็สิ้นไปแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระอัฑฒกาสีภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
7 Aḍḍhakāsitherīapadāna
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป✎ ร่าง
“Imamhi bhaddake kappe,
พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส✎ ร่าง
brahmabandhu mahāyaso;
กสฺสโป นาม นาเมน✎ ร่าง
Kassapo nāma gottena,
อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร ฯ✎ ร่าง
uppajji vadataṁ varo.
ตทาหํ ปพฺพชิตฺวาน✎ ร่าง
Tadāhaṁ pabbajitvāna,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.210
ตสฺส พุทฺธสฺส สาสเน✎ ร่าง
tassa buddhassa sāsane;
สํวุตา ปาฏิโมกฺขมฺหิ✎ ร่าง
Saṁvutā pātimokkhamhi,
อินฺทฺริเยสุ จ ปญฺจสุ ฯ✎ ร่าง
indriyesu ca pañcasu.
มตฺตญฺญู นีจอาสเน✎ ร่าง
Mattaññunī ca asane,
ยุตฺตา ชาคริเยปิจ✎ ร่าง
yuttā jāgariyepi ca;
วสนฺตี ยุตฺตโยคาหํ✎ ร่าง
Vasantī yuttayogāhaṁ,
ภิกฺขุนึ วิคตาสวํ ฯ✎ ร่าง
bhikkhuniṁ vigatāsavaṁ.
อกฺโกสึ ทุฏฺฐจิตฺตาหํ✎ ร่าง
Akkosiṁ duṭṭhacittāhaṁ,
คณิเกติ สกึ ตทา✎ ร่าง
gaṇiketi bhaṇiṁ tadā;
เตเนว ปาปกมฺเมน✎ ร่าง
Tena pāpena kammena,
นิรยมฺหิ อปจฺจิสํ ฯ✎ ร่าง
nirayamhi apaccisaṁ.
เตเนว ๑- กมฺมเสเสน✎ ร่าง
Tena kammāvasesena,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.395
อชายึ คณิกากุเล✎ ร่าง
ajāyiṁ gaṇikākule;
พหุโสวปราธีนา✎ ร่าง
Bahusova parādhīnā,
ปจฺฉิมาย จ ชาติยา ฯ✎ ร่าง
pacchimāya ca jātiyaṁ.
กาสิเสฏฺฐิกุเล ชาตา✎ ร่าง
Kāsīsu seṭṭhikulajā,
พฺรหฺมจริยผเลนหํ✎ ร่าง
brahmacārībalenahaṁ;
อจฺฉรา วิย เทเวสุ✎ ร่าง
Accharā viya devesu,
อโหสึ รูปสมฺปทา ฯ✎ ร่าง
ahosiṁ rūpasampadā.
ทิสฺวาน ๔- ทสฺสนียํ มํ✎ ร่าง
Disvāna dassanīyaṁ maṁ,
คิริพฺพชปุรุตฺตเม✎ ร่าง
giribbajapuruttame;
คณิกตฺเต นิเวเสสุํ✎ ร่าง
Gaṇikatte nivesesuṁ,
อกฺโกสนผเลน เม ๕- ฯ✎ ร่าง
akkosanabalena me.
สาหํ สุณิตฺวาน สทฺธมฺมํ✎ ร่าง
Sāhaṁ sutvāna saddhammaṁ,
พุทฺธเสฏฺฐสฺส ภาสิตํ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhena desitaṁ;
ปุพฺพวาสนสมฺปนฺนา✎ ร่าง
Pubbavāsanasampannā,
ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ.
ตทุปสมฺปทตฺถาย✎ ร่าง
Tadūpasampadatthāya,
คจฺฉนฺตี ๘- ชินสนฺติกํ✎ ร่าง
gacchantī jinasantikaṁ;
มคฺเค ธุตฺเต ฐิเต ทิสฺวา✎ ร่าง
Magge dhutte ṭhite sutvā,
ลภึ ทูโตปสมฺปทํ ฯ✎ ร่าง
labhiṁ dūtopasampadaṁ.
สพฺพกมฺมํ ปริกฺขีณํ✎ ร่าง
Sabbakammaṁ parikkhīṇaṁ,
อ้างอิงPTS 2.611 · ฉัฏฐสังคายนา 58.281
ปุญฺญปาปํ ตเถว จ✎ ร่าง
puññaṁ pāpaṁ tatheva ca;
สพฺพสํสารมุตฺติณฺณา✎ ร่าง
Sabbasaṁsāramuttiṇṇā,
คณิกตฺตญฺจ เขปิตํ ฯ✎ ร่าง
gaṇikattañca khepitaṁ.
อิทฺธีสุ จ วสี โหมิ✎ ร่าง
Iddhīsu ca vasī homi,
ทิพฺพาย โสตธาตุยา✎ ร่าง
dibbāya sotadhātuyā;
เจโตปริยญาณสฺส✎ ร่าง
Cetopariyañāṇassa,
วสี โหมิ มหามุเน ฯ✎ ร่าง
vasī homi mahāmune.
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ✎ ร่าง
Pubbenivāsaṁ jānāmi,
ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ✎ ร่าง
dibbacakkhu visodhitaṁ;
สพฺพาสวปริกฺขีณา✎ ร่าง
Sabbāsavā parikkhīṇā,
นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ✎ ร่าง
natthi dāni punabbhavo.
อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ✎ ร่าง
Atthadhammaniruttīsu,
ปฏิภาเณ ตเถว จ✎ ร่าง
paṭibhāne tatheva ca;
ญาณํ มม มหาวีร✎ ร่าง
Ñāṇaṁ mama mahāvīra,
อุปฺปนฺนํ ตว สนฺติเก ฯ✎ ร่าง
uppannaṁ tava santike.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสวา ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavā.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.396
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อฑฺฒกาสิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
อฑฺฒกาสีเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อฏฺฐมํ ปุณฺณิกาเถริยาปทานํ✎ ร่าง
Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṁ sattamaṁ.