เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒ ข้อ 74

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๔] เราสร้างอาศรมอย่างสวยงามไว้ ณ ทิศทักษิณแห่งภูเขาหิมวันต์ ครั้ง นั้น เราเสาะหาประโยชน์อันสูงสุด จึงอยู่ในป่าใหญ่ เรายินดีด้วย ลาภและความเสื่อมลาภ คือ ด้วยเหง้ามันและผลไม้ ไม่เบียดเบียน ใครๆ เที่ยวไป เราอยู่คนเดียว ครั้งนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า สุเมธะ เสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก พระองค์กำลังรื้อขนมหาชน ประกาศสัจจะอยู่ เรามิได้สดับข่าวพระสัมพุทธเจ้า ถึงใครๆ ที่จะ บอกกล่าวให้เรารู้ก็ไม่มี เมื่อล่วงไปได้ ๘ ปี เราจึงได้สดับข่าวพระ นายกของโลก เรานำเอาไฟและฟืนออกไปเสียแล้ว กวาดอาศรม ถือ เอาหาบสิ่งของออกจากป่าไป ครั้งนั้น เราพักอยู่ในบ้านและนิคม แห่งละคืน เข้าไปใกล้พระนครจันทวดีโดยลำดับ สมัยนั้น พระผู้ มีพระภาคผู้นำของโลกพระนามว่าสุเมธะ กำลังรื้อขนสัตว์เป็นอัน มาก ทรงแสดงอมตบท เราได้ผ่านหมู่ชนไปถวายบังคมพระชินเจ้า ผู้เสด็จมาดี ทำหนังสัตว์เฉวียงบ่าข้างหนึ่ง แล้วสรรเสริญพระผู้นำ ของโลกว่า พระองค์เป็นพระศาสดาประหนึ่งยอด เป็นธงชัยและ เป็นเสายัญของหมู่สัตว์ เป็นที่ยึดหน่วง เป็นที่พึ่ง และเป็นที่เกาะ ของหมู่สัตว์ เป็นผู้สูงสุดกว่าสัตว์. พระองค์เป็นผู้ฉลาด เป็นนักปราชญ์ในทัสนะ ทรงช่วยประชุมชน ให้ข้ามพ้นไปได้ ข้าแต่พระมุนี ผู้อื่นที่จะช่วยให้สัตว์ข้ามพ้นไปได้ ยิ่งไปกว่าพระองค์ ไม่มีในโลก สาครแสนลึกสุด ก็พึงอาจที่จะ ประมาณได้ด้วยปลายหญ้าคา ข้าแต่พระสัพพัญญู ส่วนพระญาณ ของพระองค์ ใครๆ ไม่อาจจะประมาณได้เลย แผ่นดินก็อาจที่จะวาง ในตาชั่งแล้วกำหนดได้ ข้าแต่พระองค์ผู้มีจักษุ แต่สิ่งที่เสมอกับ พระปัญญาของพระองค์ไม่มีเลย อากาศก็อาจจะวัดได้ด้วยเชือก และนิ้วมือ ข้าแต่พระสัพพัญญู ส่วนศีลของพระองค์ ใครๆ ไม่ อาจจะประมาณได้เลย น้ำในมหาสมุทร อากาศ และพื้นภูมิภาค ๓ อย่างนี้ประมาณเอาได้ ข้าแต่พระองค์ผู้มีจักษุ พระองค์ย่อมเป็น ผู้อันใครๆ จะประมาณเอาไม่ได้ เรากล่าวสรรเสริญพระสัพพัญญู ผู้มีพระยศใหญ่ ด้วยคาถา ๖ คาถาแล้ว ประนมกรอัญชลี ยืนนิ่ง อยู่ในเวลานั้น พระพุทธเจ้าผู้มีพระปัญญาเสมอด้วยแผ่นดิน เป็น เมธีชั้นดี เขาขนานพระนามว่าสุเมธะ ประทับนั่งในท่ามกลาง พระภิกษุสงฆ์แล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดมีใจเลื่อมใส ได้กล่าวสรรเสริญญาณของเรา เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลาย จงฟังเรากล่าว ผู้นี้จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ๗๗ กัป จักเป็นจอม เทวดาเสวยราชสมบัติอยู่ในเทวโลก ๑,๐๐๐ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้า- จักรพรรดิเกินร้อยครั้ง และจักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอัน ไพบูลย์ โดยคณนานับมิได้ เขาเป็นเทวดาหรือมนุษย์ จักเป็นผู้ ตั้งมั่นในบุญกรรม จักเป็นผู้มีความดำริแห่งใจไม่บกพร่อง มี ปัญญากล้า ในสามหมื่นกัป พระศาสดามีพระนามว่าโคตมะ ซึ่ง สมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก ผู้นี้จัก ไม่มีความกังวล ออกบวชเป็นบรรพชิต จักบรรลุอรหัต แต่อายุ ๗ ขวบ ในระหว่างเวลาที่เราระลึกถึงตน และได้บรรลุศาสนธรรม เจตนาที่ไม่น่ารื่นรมย์ใจ เราไม่รู้จักเลย เราท่องเที่ยวไปเสวยสมบัติ ในภพน้อยภพใหญ่ ความบกพร่องในโภคทรัพย์ไม่มีแก่เราเลย นี้ เป็นผลในการสรรเสริญพระญาณ ไฟ ๓ กอง เราดับสนิทแล้ว เราถอนภพทั้งปวงขึ้นหมดแล้ว เราเป็นผู้สิ้นอาสวะทุกอย่างแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก ในกัปที่สามหมื่น เราได้สรรเสริญพระญาณ ใด ด้วยการสรรเสริญนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้ก็เป็นผลแห่ง การสรรเสริญพระญาณ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระญาณถวิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

เทียบรายประโยค (119 ประโยค)

tha-ap486:0.3 #

—

4 Ñāṇathavikattheraapadāna

tha-ap486:1.1 #

ทกฺขิเณ หิมวนฺตสฺส✎ ร่าง

“Dakkhiṇe himavantassa,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.59

tha-ap486:1.2 #

สุกโต อสฺสโม มม✎ ร่าง

sukato assamo mama;

tha-ap486:1.3 #

อุตฺตมตฺถํ คเวสนฺโต✎ ร่าง

Uttamatthaṁ gavesanto,

tha-ap486:1.4 #

วสามิ ปวเน ตทา ฯ✎ ร่าง

vasāmi vipine tadā.

tha-ap486:2.1 #

ลาภาลาเภน สนฺตุฏฺโฐ✎ ร่าง

Lābhālābhena santuṭṭho,

tha-ap486:2.2 #

มูเลน จ ผเลน จ✎ ร่าง

mūlena ca phalena ca;

tha-ap486:2.3 #

อโนมสนฺโต ๑- อจริ✎ ร่าง

Anvesanto ācariyaṁ,

tha-ap486:2.4 #

วสามิ เอกโก อหํ ฯ✎ ร่าง

vasāmi ekako ahaṁ.

tha-ap486:3.1 #

สุเมโธ นาม สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง

Sumedho nāma sambuddho,

tha-ap486:3.2 #

โลเก อุปฺปชฺชิ ตาวเท✎ ร่าง

loke uppajji tāvade;

tha-ap486:3.3 #

จตุสจฺจํ ปกาเสติ✎ ร่าง

Catusaccaṁ pakāseti,

tha-ap486:3.4 #

อุทฺธรนฺโต มหาชนํ ฯ✎ ร่าง

uddharanto mahājanaṁ.

tha-ap486:4.1 #

นาหํ สุโณมิ สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง

Nāhaṁ suṇomi sambuddhaṁ,

tha-ap486:4.2 #

นปิ เม โกจิ สาสติ✎ ร่าง

napi me koci saṁsati;

tha-ap486:4.3 #

อฏฺฐวสฺเส อติกฺกนฺเต✎ ร่าง

Aṭṭhavasse atikkante,

tha-ap486:4.4 #

อสฺโสสึ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง

assosiṁ lokanāyakaṁ.

tha-ap486:5.1 #

อคฺคึ ทารุํ นิหริตฺวา✎ ร่าง

Aggidāruṁ nīharitvā,

อ้างอิงPTS 2.422

tha-ap486:5.2 #

สมฺมชฺชิตฺวาน อสฺสมํ✎ ร่าง

sammajjitvāna assamaṁ;

tha-ap486:5.3 #

ขาริภารํ คเหตฺวาน✎ ร่าง

Khāribhāraṁ gahetvāna,

tha-ap486:5.4 #

นิกฺขมึ ปวนา อหํ ฯ✎ ร่าง

nikkhamiṁ vipinā ahaṁ.

tha-ap486:6.1 #

เอกรตฺตึ วสนฺโตหํ✎ ร่าง

Ekarattiṁ vasantohaṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.105

tha-ap486:6.2 #

คาเมสุ นิคเมสุ จ✎ ร่าง

gāmesu nigamesu ca;

tha-ap486:6.3 #

อนุปุพฺเพน จนฺทวตึ✎ ร่าง

Anupubbena candavatiṁ,

tha-ap486:6.4 #

ตทาหํ อุปสงฺกมึ ฯ✎ ร่าง

tadāhaṁ upasaṅkamiṁ.

tha-ap486:7.1 #

ภควา ตมฺหิ สมเย✎ ร่าง

Bhagavā tamhi samaye,

tha-ap486:7.2 #

สุเมโธ โลกนายโก✎ ร่าง

sumedho lokanāyako;

tha-ap486:7.3 #

อุทฺธรนฺโต พหู สตฺเต✎ ร่าง

Uddharanto bahū satte,

tha-ap486:7.4 #

เทเสติ อมตํปทํ ฯ✎ ร่าง

deseti amataṁ padaṁ.

tha-ap486:8.1 #

ชนกายมติกฺกมฺม✎ ร่าง

Janakāyamatikkamma,

tha-ap486:8.2 #

วนฺทิตฺวา ชินสาคตํ✎ ร่าง

vanditvā jinasāgaraṁ;

tha-ap486:8.3 #

เอกํสํ อชินํ กตฺวา✎ ร่าง

Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā,

tha-ap486:8.4 #

สนฺถวึ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง

santhaviṁ lokanāyakaṁ.

tha-ap486:9.1 #

ตุวํ สตฺถา จ เกตุว✎ ร่าง

‘Tuvaṁ satthā ca ketu ca,

tha-ap486:9.2 #

ธโช ยูโปว ๓- ปาณินํ✎ ร่าง

dhajo yūpo ca pāṇinaṁ;

tha-ap486:9.3 #

ปรายโน ปติฏฺฐา จ✎ ร่าง

Parāyaṇo patiṭṭhā ca,

tha-ap486:9.4 #

ทีโป จ ทิปทุตฺตโม ฯ✎ ร่าง

dīpo ca dvipaduttamo.

tha-ap486:10.1 #

เอกวีสติมํ ภาณวารํ ฯ✎ ร่าง

Ekavīsatimaṁ bhāṇavāraṁ.

tha-ap486:11.1 #

เนปุญฺโญ ทสฺสเน ธีโร✎ ร่าง

Nepuñño dassane vīro,

อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.196

tha-ap486:11.2 #

ตาเรสิ ชนตํ ตุวํ✎ ร่าง

tāresi janataṁ tuvaṁ;

tha-ap486:11.3 #

นตฺถญฺโญ ตารโก โลเก✎ ร่าง

Natthañño tārako loke,

tha-ap486:11.4 #

ตวุตฺตริตฺตโร มุเน ฯ✎ ร่าง

tavuttaritaro mune.

tha-ap486:12.1 #

สกฺกา ภเว ๔- กุสคฺเคน✎ ร่าง

Sakkā theve kusaggena,

tha-ap486:12.2 #

ปเมตุํ สาครุตฺตโม✎ ร่าง

pametuṁ sāgaruttame;

tha-ap486:12.3 #

น เตฺวว ตว สพฺพญฺญุ✎ ร่าง

Na tveva tava sabbaññu,

tha-ap486:12.4 #

ญาณํ สกฺกา ปเมตเว ฯ✎ ร่าง

ñāṇaṁ sakkā pametave.

tha-ap486:13.1 #

ตุลทณฺเฑ ฐเปตฺวาน✎ ร่าง

Tuladaṇḍe ṭhapetvāna,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.60

tha-ap486:13.2 #

มหิ ๖- สกฺกา ธเรตเว✎ ร่าง

mahiṁ sakkā dharetave;

tha-ap486:13.3 #

น เตฺวว ตว ปญฺญาย ส✎ ร่าง

Na tveva tava paññāya,

tha-ap486:13.4 #

มานํ ๗- อตฺถิ จกฺขุม ฯ✎ ร่าง

pamāṇamatthi cakkhuma.

tha-ap486:14.1 #

อากาโส มินิตุํ สกฺกา✎ ร่าง

Ākāso minituṁ sakkā,

tha-ap486:14.2 #

รชฺชุยา องฺคุเลน จ✎ ร่าง

rajjuyā aṅgulena vā;

tha-ap486:14.3 #

น เตฺวว ตว สพฺพญฺญุ✎ ร่าง

Na tveva tava sabbaññu,

tha-ap486:14.4 #

สีลํ สกฺกา ปเมตเว ฯ✎ ร่าง

sīlaṁ sakkā pametave.

tha-ap486:15.1 #

มหาสมุทฺเท อุทกํ✎ ร่าง

Mahāsamudde udakaṁ,

tha-ap486:15.2 #

อากาโส จ วสุนฺธโร✎ ร่าง

ākāso ca vasundharā;

tha-ap486:15.3 #

ปริเมยฺยานิ เอตานิ✎ ร่าง

Parimeyyāni etāni,

tha-ap486:15.4 #

อปฺปเมยฺโยสิ จกฺขุม ฯ✎ ร่าง

appameyyosi cakkhuma’.

tha-ap486:16.1 #

ฉหิ คาถาหิ สพฺพญฺญุํ✎ ร่าง

Chahi gāthāhi sabbaññuṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.106

tha-ap486:16.2 #

กิตฺตยิตฺวา มหายสํ✎ ร่าง

kittayitvā mahāyasaṁ;

tha-ap486:16.3 #

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน✎ ร่าง

Añjaliṁ paggahetvāna,

tha-ap486:16.4 #

ตุณฺหี อฏฺฐาสหํ ตทา ฯ✎ ร่าง

tuṇhī aṭṭhāsahaṁ tadā.

tha-ap486:17.1 #

ยํ วทนฺติ สุเมโธติ✎ ร่าง

Yaṁ vadanti sumedhoti,

tha-ap486:17.2 #

ภูมิปญฺญํ ๑- สุเมธสํ ฯ✎ ร่าง

bhūripaññaṁ sumedhasaṁ;

tha-ap486:17.3 #

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,

tha-ap486:17.4 #

อิมา คาถา อภาสถ✎ ร่าง

imā gāthā abhāsatha.

tha-ap486:18.1 #

โย เม ญาณํ ปกิตฺเตสิ✎ ร่าง

‘Yo me ñāṇaṁ pakittesi,

tha-ap486:18.2 #

วิปฺปสสนฺเนน ๒- เจตสา ฯ✎ ร่าง

vippasannena cetasā;

tha-ap486:18.3 #

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง

Tamahaṁ kittayissāmi,

tha-ap486:18.4 #

สุณาถ มม ภาสโต✎ ร่าง

suṇātha mama bhāsato.

tha-ap486:19.1 #

สตฺตสตฺตติ กปฺปานิ✎ ร่าง

Sattasattati kappāni,

tha-ap486:19.2 #

เทวโลเก รมิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

devaloke ramissati;

tha-ap486:19.3 #

สหสฺสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท✎ ร่าง

Sahassakkhattuṁ devindo,

tha-ap486:19.4 #

เทวรชฺชํ กริสฺสติ✎ ร่าง

devarajjaṁ karissati.

tha-ap486:20.1 #

อเนกสตกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง

Anekasatakkhattuñca,

tha-ap486:20.2 #

จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

cakkavattī bhavissati;

tha-ap486:20.3 #

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง

Padesarajjaṁ vipulaṁ,

tha-ap486:20.4 #

คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง

gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

tha-ap486:21.1 #

เทวภูโต มนุสฺโส วา✎ ร่าง

Devabhūto manusso vā,

อ้างอิงPTS 2.423

tha-ap486:21.2 #

ปุญฺญกมฺมสมาหิโต ฯ✎ ร่าง

puññakammasamāhito;

tha-ap486:21.3 #

อนูนมนสงฺกปฺโป✎ ร่าง

Anūnamanasaṅkappo,

tha-ap486:21.4 #

ติกฺขปญฺโญ ภวิสฺสติ✎ ร่าง

tikkhapañño bhavissati’.

tha-ap486:22.1 #

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง

Tiṁsakappasahassamhi,

tha-ap486:22.2 #

โอกฺกากกุลสมฺภโว ฯ✎ ร่าง

okkākakulasambhavo;

tha-ap486:22.3 #

โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง

Gotamo nāma gottena,

tha-ap486:22.4 #

สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ✎ ร่าง

satthā loke bhavissati.

tha-ap486:23.1 #

อคารา อภินิกฺขมฺม✎ ร่าง

Agārā abhinikkhamma,

tha-ap486:23.2 #

ปพฺพชิสฺสติกิญฺจโน ฯ✎ ร่าง

pabbajissatikiñcano;

tha-ap486:23.3 #

ชาติยา สตฺตวสฺเสน✎ ร่าง

Jātiyā sattavassena,

tha-ap486:23.4 #

อรหตฺตํ ปาปุณิสฺสติ✎ ร่าง

arahattaṁ phusissati.

tha-ap486:24.1 #

ยโต สรามิ อตฺตานํ✎ ร่าง

Yato sarāmi attānaṁ,

อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.198

tha-ap486:24.2 #

ยโต ปตฺโตสฺมิ สาสนํ ฯ✎ ร่าง

yato pattosmi sāsanaṁ;

tha-ap486:24.3 #

เอตฺถนฺตเร น ชานามิ✎ ร่าง

Etthantare na jānāmi,

tha-ap486:24.4 #

เจตนํ อมโนรมํ✎ ร่าง

cetanaṁ amanoramaṁ.

tha-ap486:25.1 #

สํสริตฺวา ภวาภเว✎ ร่าง

Saṁsaritvā bhave sabbe,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.107

tha-ap486:25.2 #

สมฺปตฺตานุภวึ อหํ ฯ✎ ร่าง

sampattānubhaviṁ ahaṁ;

tha-ap486:25.3 #

โภเค เม อูนตา นตฺถิ✎ ร่าง

Bhoge me ūnatā natthi,

tha-ap486:25.4 #

ผลํ ญาณสฺส โถมเน✎ ร่าง

phalaṁ ñāṇassa thomane.

tha-ap486:26.1 #

ติธคฺคี ๑- นิพฺพุตา มยฺหํ✎ ร่าง

Tiyaggī nibbutā mayhaṁ,

tha-ap486:26.2 #

ภวา สพฺเพ สมูหตา ฯ✎ ร่าง

bhavā sabbe samūhatā;

tha-ap486:26.3 #

สพฺพาสวปริกฺขีโณ✎ ร่าง

Sabbāsavā parikkhīṇā,

tha-ap486:26.4 #

นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว✎ ร่าง

natthi dāni punabbhavo.

tha-ap486:27.1 #

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง

Tiṁsakappasahassamhi,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.61

tha-ap486:27.2 #

ยํ ญาณมภิโถมหํ✎ ร่าง

yaṁ ñāṇamathaviṁ ahaṁ;

tha-ap486:27.3 #

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง

Duggatiṁ nābhijānāmi,

tha-ap486:27.4 #

ผลํ ญาณสฺส โถมเน ฯ✎ ร่าง

phalaṁ ñāṇassa thomane.

tha-ap486:28.1 #

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

tha-ap486:28.2 #

เพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap486:28.3 #

วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง

viharāmi anāsavo.

tha-ap486:29.1 #

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง

Svāgataṁ vata me āsi,

tha-ap486:29.2 #

เก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap486:29.3 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

tha-ap486:30.1 #

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง

Paṭisambhidā catasso,

tha-ap486:30.2 #

ปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap486:30.3 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

tha-ap486:31.1 #

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ญาณตฺถวิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง

Itthaṁ sudaṁ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

tha-ap486:32.1 #

ญาณตฺถวิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ปญฺจมํ จนฺทนมาลิยตฺ✎ ร่าง

Ñāṇathavikattherassāpadānaṁ catutthaṁ.

tha-ap487:0.1 #

เถราปทาน✎ ร่าง

Therāpadāna

tha-ap487:0.2 #

ํ✎ ร่าง

Paṁsukūlavagga

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน