—
Sālamaṇḍapiyattheraapadāna
อชฺโฌคเหตฺวา สาลวนํ✎ ร่าง
“Ajjhogāhetvā sālavanaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.70 · พุทธชยันตี 37.1.216
สุกโต อสฺสโม มม✎ ร่าง
sukato assamo mama;
สาลปุปฺเผหิ สญฺฉนฺโน✎ ร่าง
Sālapupphehi sañchanno,
วสามิ ปวเน ตทา ฯ✎ ร่าง
vasāmi vipine tadā.
ปิยทสฺสี ตุ ๒- ภควา✎ ร่าง
Piyadassī ca bhagavā,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo;
วิเวกกาโม สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Vivekakāmo sambuddho,
สาลวนมุปาคมิ ฯ✎ ร่าง
sālavanamupāgami.
อสฺสมา อภินิกฺขมฺม✎ ร่าง
Assamā abhinikkhamma,
ปวนํ อคมาสหํ✎ ร่าง
pavanaṁ agamāsahaṁ;
มูลผลํ คเวสนฺโต✎ ร่าง
Mūlaphalaṁ gavesanto,
อาหิณฺฑามิ วเน ตทา ฯ✎ ร่าง
āhiṇḍāmi vane tadā.
ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Tatthaddasāsiṁ sambuddhaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.121
ปิยทสฺสึ มหายสํ✎ ร่าง
piyadassiṁ mahāyasaṁ;
สุนิสินฺนํ สมาปนฺนํ✎ ร่าง
Sunisinnaṁ samāpannaṁ,
วิโรจนฺตํ มหาวเน ฯ✎ ร่าง
virocantaṁ mahāvane.
จตุทณฺเฑ ฐเปตฺวาน✎ ร่าง
Catudaṇḍe ṭhapetvāna,
พุทฺธสฺส อุปริ อหํ✎ ร่าง
buddhassa uparī ahaṁ;
มณฺฑปํ สุกตํ กตฺวา✎ ร่าง
Maṇḍapaṁ sukataṁ katvā,
สาลปุปฺเผหิ ฉาทยึ ฯ✎ ร่าง
sālapupphehi chādayiṁ.
สตฺตาหํ ธารยิตฺวาน✎ ร่าง
Sattāhaṁ dhārayitvāna,
มณฺฑปํ สาลฉาทิตํ✎ ร่าง
maṇḍapaṁ sālachāditaṁ;
ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา✎ ร่าง
Tattha cittaṁ pasādetvā,
พุทฺธเสฏฺฐํ อวนฺทหํ ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhamavandahaṁ.
ภควา ตมฺหิ สมเย✎ ร่าง
Bhagavā tamhi samaye,
อ้างอิงPTS 2.432
วุฏฺฐหิตฺวา สมาธิโต✎ ร่าง
vuṭṭhahitvā samādhito;
ยุคมตฺตํ เปกฺขมาโน✎ ร่าง
Yugamattaṁ pekkhamāno,
นิสีทิ ปุริสุตฺตโม ฯ✎ ร่าง
nisīdi purisuttamo.
สาวโก วรุโณ นาม✎ ร่าง
Sāvako varuṇo nāma,
ปิยทสฺสิสฺส สตฺถุโน✎ ร่าง
piyadassissa satthuno;
วสีสตสหสฺเสหิ✎ ร่าง
Vasīsatasahassehi,
อุปคญฺฉิ วินายกํ ฯ✎ ร่าง
upagacchi vināyakaṁ.
ปิยทสฺสี ตุ ภควา✎ ร่าง
Piyadassī ca bhagavā,
โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
สิตํ ปาตุกริ ชิโน ฯ✎ ร่าง
sitaṁ pātukarī jino.
อนุรุทฺโธ อุปฏฺฐาโก✎ ร่าง
Anuruddho upaṭṭhāko,
ปิยทสฺสิสฺส สตฺถุโน✎ ร่าง
piyadassissa satthuno;
เอกํสํ จีวรํ กตฺวา✎ ร่าง
Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā,
อปุจฺฉิตฺถ มหามุนึ ฯ✎ ร่าง
apucchittha mahāmuniṁ.
โก นุ โข ภควา เหตุ✎ ร่าง
‘Ko nu kho bhagavā hetu,
สิตกมฺมสฺส สตฺถุโน✎ ร่าง
sitakammassa satthuno;
การเณ วิชฺชมานมฺหิ✎ ร่าง
Kāraṇe vijjamānamhi,
สตฺถา ปาตุกเร สิตํ ฯ✎ ร่าง
satthā pātukare sitaṁ’.
สตฺตาหํ ปุปฺผฉทนํ✎ ร่าง
‘Sattāhaṁ sālacchadanaṁ,
โย เม ธาเรสิ มาณโว✎ ร่าง
yo me dhāresi māṇavo;
ตสฺส กมฺมํ สริตฺวาน✎ ร่าง
Tassa kammaṁ saritvāna,
สิตํ ปาตุกรึ อหํ ฯ✎ ร่าง
sitaṁ pātukariṁ ahaṁ.
อโนกาสํ ๓- น ปสฺสามิ✎ ร่าง
Anokāsaṁ na passāmi,
ยนฺตํ ๔- ปุญฺญํ วิปจฺจติ✎ ร่าง
yattha puññaṁ vipaccati;
เทวโลเก มนุสฺเส วา✎ ร่าง
Devaloke manusse vā,
โอกาโสว น สมฺมติ ฯ✎ ร่าง
okāsova na sammati.
เทวโลเก วสนฺตสฺส✎ ร่าง
Devaloke vasantassa,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.122 · ฉัฏฐสังคายนา 58.71
ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน✎ ร่าง
puññakammasamaṅgino;
ยาวตา ปริสา ตสฺส✎ ร่าง
Yāvatā parisā tassa,
สาลฉนฺนา ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
sālacchannā bhavissati.
ตตฺถ ทิพฺเพหิ นจฺเจหิ✎ ร่าง
Tattha dibbehi naccehi,
คีเตหิ วาทิเตหิ จ✎ ร่าง
gītehi vāditehi ca;
รมิสฺสติ สทา สนฺโต✎ ร่าง
Ramissati sadā santo,
ปุญฺญกมฺมสมาหิโต ฯ✎ ร่าง
puññakammasamāhito.
ยาวตา ปริสา ตสฺส✎ ร่าง
Yāvatā parisā tassa,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.218
คนฺธคนฺธิ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
gandhagandhī bhavissati;
สาลสฺส ปุปฺผวสฺโส จ✎ ร่าง
Sālassa pupphavasso ca,
ปวสฺสิสฺสติ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
pavassissati tāvade.
ตโต จุโตยํ มนุโช✎ ร่าง
Tato cutoyaṁ manujo,
มานุสํ อาคมิสฺสติ✎ ร่าง
mānusaṁ āgamissati;
อิธาปิ สาลฉทนํ✎ ร่าง
Idhāpi sālacchadanaṁ,
สพฺพกาลํ ธริสฺสติ ๑- ฯ✎ ร่าง
sabbakālaṁ dharissati.
อิธ นจฺจญฺจ คีตญฺจ✎ ร่าง
Idha naccañca gītañca,
สมฺมตาฬสมาหิตํ✎ ร่าง
sammatāḷasamāhitaṁ;
ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Parivāressanti maṁ niccaṁ,
พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
อุคฺคจฺฉนฺเต จ สุริเย✎ ร่าง
Uggacchante ca sūriye,
สาลวสฺสมฺปวสฺสติ✎ ร่าง
sālavassaṁ pavassati;
ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺตํ✎ ร่าง
Puññakammena saṁyuttaṁ,
วสฺสติ สพฺพกาลิกํ ฯ✎ ร่าง
vassate sabbakālikaṁ.
อฏฺฐารเส กปฺปสเต✎ ร่าง
Aṭṭhārase kappasate,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
นิพฺพายิสฺสตินาสโว ฯ✎ ร่าง
nibbāyissatināsavo.
ธมฺมํ อภิสเมนฺตสฺส✎ ร่าง
Dhammaṁ abhisamentassa,
สาลฉทนํ ๒- ภวิสฺสติ✎ ร่าง
sālacchannaṁ bhavissati;
จิตเก ฌายมานสฺส✎ ร่าง
Citake jhāyamānassa,
ฉทนํ ตตฺถ เหสฺสติ ฯ✎ ร่าง
chadanaṁ tattha hessati’.
วิปากํ กิตฺตยิตฺวาน✎ ร่าง
Vipākaṁ kittayitvāna,
ปิยทสฺสี มหามุนิ✎ ร่าง
piyadassī mahāmuni;
ปริสาย ธมฺมํ เทเสสิ✎ ร่าง
Parisāya dhammaṁ desesi,
ตปฺเปนฺโต ธมฺมวุฏฺฐิยา ฯ✎ ร่าง
tappento dhammavuṭṭhiyā.
ตึสกปฺปานิ เทเวสุ✎ ร่าง
Tiṁsakappāni devesu,
อ้างอิงPTS 2.433 · สยามรัฐ 33.123
เทวรชฺชมการยึ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ;
สฏฺฐี จ สตฺตกฺขตฺตุํ จ✎ ร่าง
Saṭṭhi ca sattakkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ.
เทวโลกา อิธาคนฺตฺวา✎ ร่าง
Devalokā idhāgantvā,
ลภามิ วิปุลํ สุขํ✎ ร่าง
labhāmi vipulaṁ sukhaṁ;
อิธาปิ สาลฉทนํ✎ ร่าง
Idhāpi sālacchadanaṁ,
มณฺฑปสฺส อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
maṇḍapassa idaṁ phalaṁ.
อยํ ปจฺฉิมโก มยฺหํ✎ ร่าง
Ayaṁ pacchimako mayhaṁ,
จริโม วตฺตเต ภโว✎ ร่าง
carimo vattate bhavo;
อิธาปิ สาลฉทนํ✎ ร่าง
Idhāpi sālacchadanaṁ,
เหสฺสติ สพฺพกาลิกํ ฯ✎ ร่าง
hessati sabbakālikaṁ.
มหามุนึ โตสยิตฺวา✎ ร่าง
Mahāmuniṁ tosayitvā,
โคตมํ สกฺยปุงฺควํ✎ ร่าง
gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ;
ปตฺโตมฺปิ อจลํ ฐานํ✎ ร่าง
Pattomhi acalaṁ ṭhānaṁ,
หิตฺวา ชยปราชยํ ฯ✎ ร่าง
hitvā jayaparājayaṁ.
อฏฺฐารเส กปฺปสเต✎ ร่าง
Aṭṭhārase kappasate,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.72
ยํ พุทฺธมภิปูชยึ✎ ร่าง
yaṁ buddhamabhipūjayiṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สาลมณฺฑปิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
สาลมณฺฑปิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
อ✎ ร่าง
Paṁsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
ปํสุกูลํ พุทฺธสญฺญี✎ ร่าง
Paṁsukūlaṁ buddhasaññī,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.124 · พุทธชยันตี 37.1.220
ภิสโท ญาณกิตฺตโก✎ ร่าง
bhisado ñāṇakittako;
จนฺทนี ธาตุปูชี จ✎ ร่าง
Candanī dhātupūjī ca,
ปุฬินุปฺปาทโกปิจ ฯ✎ ร่าง
pulinuppādakopi ca.
ตรโณ ธมฺมรุจิโก✎ ร่าง
Taraṇo dhammaruciko,
สาลมณฺฑปิโย ตถา
คาถา✎ ร่าง
sālamaṇḍapiyo tathā;
สตานิ เทฺว โหนฺติ✎ ร่าง
Satāni dve honti gāthā,
อูนวีสติเมว จ ฯ✎ ร่าง
ūnavīsatimeva ca.
กูลวคฺโค เอกูนปญฺญาสโม ฯ
----------------------
ปญฺญาสโม กึกณิปุปฺผวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Kiṅkaṇipupphavagga
ตีณิกึกณิปุปฺผิยตฺเถราปทาน✎ ร่าง
Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadāna
ํ✎ ร่าง
“Kaṇikāraṁva jotantaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.125 · ฉัฏฐสังคายนา 58.73