เนื้อความทั้งข้อ
[๘๓] เมื่อก่อน เรากับบิดาและปู่ เป็นคนทำงานในป่า เลี้ยงชีพด้วยการ
ฆ่าปศุสัตว์ กุศลกรรมของเราไม่มี พระผู้นำชั้นเยี่ยมของโลก
พระนามว่าติสสะ ผู้มีพระปัญญาจักษุ ทรงแสดงรอยพระบาท
๓ รอยไว้ใกล้ที่อยู่ของเรา ด้วยทรงพระอนุเคราะห์ เราเห็นรอย
พระบาทของพระศาสดาพระนามว่าติสสะที่ทรงเหยียบไว้ เป็นผู้
ร่าเริงมีจิตบันเทิง ยังจิตให้เลื่อมใสในรอยพระบาท เราเห็นต้น
หงอนไก่งอกงามอยู่มีดอกบาน จึงเก็บใส่ผะอบมาบูชารอยพระบาท
อันประเสริฐสุด ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตน์
จำนงไว้เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เราเข้าถึง
กำเนิดใดๆ คือ เป็นเทวดาหรือมนุษย์ในกำเนิดนั้นๆ เรามีผิว
พรรณเหมือนดอกหงอนไก่ มีรัศมีซ่านออกจากตัว ในกัปที่ ๙๒
แต่กัปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชารอยพระพุทธบาท เราเผากิเลส
ทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโกรัณฑปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
Koraṇḍapupphiyattheraapadāna
วนกมฺมิโก ปุเร อาสึ✎ ร่าง
“Vanakammiko pure āsiṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.127
ปิตุปิตามเหนหํ✎ ร่าง
pitumātumatenahaṁ;
ปสุมาเรน ชีวามิ✎ ร่าง
Pasumārena jīvāmi,
กุสลํ เม น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
kusalaṁ me na vijjati.
มม อาสยสามนฺตา✎ ร่าง
Mama āsayasāmantā,
ติสฺโส โลกคฺคนายโก
ตีณิ✎ ร่าง
tisso lokagganāyako;
ปทานิ ทสฺเสสิ✎ ร่าง
Padāni tīṇi dassesi,
อนุกมฺปาย จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
anukampāya cakkhumā.
อกฺกมนฺเต ๒- ปเท ทิสฺวา✎ ร่าง
Akkante ca pade disvā,
ติสฺสสฺส นาม สตฺถุโน✎ ร่าง
tissanāmassa satthuno;
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน✎ ร่าง
Haṭṭho haṭṭhena cittena,
ปเท จิตฺตํ ปสาทยึ ฯ✎ ร่าง
pade cittaṁ pasādayiṁ.
โกรณฺฑํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา✎ ร่าง
Koraṇḍaṁ pupphitaṁ disvā,
ปาทปํ ธรณีรุหํ
จงฺ✎ ร่าง
pādapaṁ dharaṇīruhaṁ;
โกฏกํ ๓- คเหตฺวาน✎ ร่าง
Sakosakaṁ gahetvāna,
ปทเสฏฺฐํ อปูชยึ ฯ✎ ร่าง
padaseṭṭhamapūjayiṁ.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
อ้างอิงPTS 2.435 · ฉัฏฐสังคายนา 58.75
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ yonupapajjāmi,
เทวตฺตํ อถ มานุสํ✎ ร่าง
devattaṁ atha mānusaṁ;
โกรณฺฑกฉวิ โหมิ✎ ร่าง
Koraṇḍakachavi homi,
สปฺปภาโส ๔- ภวามหํ ฯ✎ ร่าง
suppabhāso bhavāmahaṁ.
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Dvenavute ito kappe,
ยํ กมฺมมกรึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ kammamakariṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ปทปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
padapūjāyidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.224
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.128
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โกรณฺฑปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
โกรณฺฑปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
จตุตฺถํ กึสุกปุปฺผิยตฺ✎ ร่าง
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṁ tatiyaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna