เนื้อความทั้งข้อ
[๘๕] ครั้งนั้น สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตระชื่อสุชาตะ
แสวงหาผ้าบังสุกุลอยู่ที่กองอยากเยื่อใกล้ทางรถ เราเป็นลูกจ้างของ
คนอื่นอยู่ในพระนครหงสวดี ได้ถวายผ้าครึ่งผืนแล้วอภิวาทด้วย
เศียรเกล้า ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตน์จำนงไว้
เราละร่างมนุษย์ ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เราเป็นจอมเทวดาเสวย
ราชสมบัติในเทวโลก ๓๓ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๗ ครั้ง
และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยคณานับมิได้ เพราะ
ถวายผ้าครึ่งผืนเป็นทาน เราเป็นผู้ไม่มีภัยแต่ที่ไหน เบิกบานอยู่ทุก
วันนี้ เราปรารถนา ก็พึงเอาผ้าเปลือกไม้คลุมแผ่นดินนี้ พร้อมทั้งป่า
และภูเขาได้ นี้เป็นผลแห่งผ้าครึ่งผืน ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้
ให้ทานใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล
แห่งผ้าครึ่งผืน เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้
ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอุปัฑฒทุสสทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
Upaḍḍhadussadāyakattheraapadāna
ปทุมุตฺตรภควโต✎ ร่าง
“Padumuttarabhagavato,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.129 · ฉัฏฐสังคายนา 58.76
สุชาโต นาม สาวโก✎ ร่าง
sujāto nāma sāvako;
ปํสุกูลํ คเวสนฺโต✎ ร่าง
Paṁsukūlaṁ gavesanto,
สงฺกาเร รถิยา ๑- ตทา ฯ✎ ร่าง
saṅkāre carate tadā.
นคเร หํสวติยา✎ ร่าง
Nagare haṁsavatiyā,
ปเรสํ ภติโก ๒- อหํ✎ ร่าง
paresaṁ bhatako ahaṁ;
อุปฑฺฒทุสฺสํ ทตฺวาน✎ ร่าง
Upaḍḍhadussaṁ datvāna,
สิรสา อภิวาทยึ ฯ✎ ร่าง
sirasā abhivādayiṁ.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
เตตฺตึสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท✎ ร่าง
Tettiṁsakkhattuṁ devindo,
อ้างอิงPTS 2.436 · พุทธชยันตี 37.1.226
เทวรชฺชมการยึ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ;
สตฺตสตฺตติขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Sattasattatikkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ.
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
อุปฑฺฒทุสฺสทาเนน✎ ร่าง
Upaḍḍhadussadānena,
โมทามิ อกุโตภโย ฯ✎ ร่าง
modāmi akutobhayo.
อิจฺฉมาโน อหํ ๓- อชฺช✎ ร่าง
Icchamāno cahaṁ ajja,
สกานนํ สปพฺพตํ✎ ร่าง
sakānanaṁ sapabbataṁ;
โขมทุสฺเสหิ ฉาเทยฺยํ✎ ร่าง
Khomadussehi chādeyyaṁ,
อฑฺฒทุสฺสสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
aḍḍhadussassidaṁ phalaṁ.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
ยํ ทานมททึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ dānamadadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
อฑฺฒทุสฺสสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
aḍḍhadussassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.130
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปฑฺฒทุสฺสทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อุปฑฺฒทุสฺสทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉฏฺฐํ ฆตมณฺฑทายกตฺ✎ ร่าง
Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṁ pañcamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna