‹ กลับ
สุตตันติกทุกะ
เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก · ข้อ 863 · อภิ.ธ. ๓๔/๗๒๙๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๘๖๓] ความเป็นผู้สำรวมในอินทรีย์ ๖ เป็นไฉน? บุคคลบางคนในโลกนี้ เห็นรูปด้วยจักขุแล้ว เป็นผู้ไม่ถือโดยนิมิต เป็นผู้ไม่ถือโดย อนุพยัญชนะ, อภิชฌาโทมนัส อกุศลบาปธรรมทั้งหลาย พึงครอบงำบุคคลผู้ไม่สำรวมจักขุนทรีย์ อยู่นี้ เพราะเหตุที่ไม่สำรวมจักขุนทรีย์ใด, ปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์นั้น รักษาจักขุนทรีย์นั้น สำเร็จการสำรวมในจักขุนทรีย์นั้น ได้ยินเสียงด้วยโสตแล้ว ฯลฯ สูดกลิ่นด้วยฆานะแล้ว ฯลฯ ลิ้มรสด้วยชิวหาแล้ว ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว ฯลฯ รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว เป็นผู้ไม่ถือนิมิต เป็นผู้ไม่ถือโดย อนุพยัญชนะ, อภิชฌาโทมนัส อกุศลบาปธรรมทั้งหลาย พึงครอบงำบุคคลผู้ไม่สำรวมมนินทรีย์ อยู่นี้ เพราะเหตุที่ไม่สำรวมมนินทรีย์ใด, ปฏิบัติเพื่อสำรวมมนินทรีย์นั้น รักษามนินทรีย์นั้น สำเร็จการสำรวมในมนินทรีย์นั้น การคุ้มครอง กิริยาที่คุ้มครอง การรักษา การสำรวมอินทรีย์ ๖ เหล่านี้ อันใด นี้เรียกว่า ความเป็นผู้สำรวมในอินทรีย์. ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนาหาร เป็นไฉน? บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาโดยแยบคายว่า เราบริโภคอาหาร ไม่ใช่ เพื่อจะเล่น ไม่ใช่เพื่อจะมัวเมา ไม่ใช่เพื่อจะประเทือง ไม่ใช่เพื่อจะให้อ้วนพี แต่เพียงเพื่อให้กายนี้ดำรงอยู่ได้ เพื่อให้ชีวิตินทรีย์เป็นไป เพื่อบำบัดความหิว เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ เพราะโดยอุบายนี้ เราจักกำจัดเวทนาเก่าเสียด้วย จักไม่ให้เวทนาใหม่เกิดขึ้นด้วย ความดำรงอยู่แห่งชีวิต ความไม่มีโทษ และการอยู่โดยผาสุก จักมีแก่เราด้วย ดังนี้ แล้วจึงบริโภคอาหาร, ความสันโดษ ความรู้ประมาณ การพิจารณา ในโภชนาหารนั้น อันใด นี้เรียกว่า ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนาหาร.
เทียบรายประโยค (19 ประโยค)
ds2.3.3:55.1 #
ตตฺถ กตมา อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา✎ ร่าง
Tattha katamā indriyesu guttadvāratā?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.335 · พุทธชยันตี 41.492
ds2.3.3:55.2 #
อิเธกจฺโจ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
ds2.3.3:55.3 #
ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
ds2.3.3:55.4 #
โสเตน สทฺทํ สุตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
ds2.3.3:55.5 #
ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
ds2.3.3:55.6 #
ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
ds2.3.3:55.7 #
กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
ds2.3.3:55.8 #
มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
ds2.3.3:55.9 #
ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ มนินฺทฺริยํ มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
ds2.3.3:55.10 #
ยา อิเมสํ ฉนฺนํ อินฺทฺริยานํ คุตฺติ โคปนา อารกฺโข สํวโร✎ ร่าง
Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho saṁvaro—
ds2.3.3:55.11 #
อยํ วุจฺจติ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā.
ds2.3.3:56.1 #
ตตฺถ กตมา โภชเน มตฺตญฺญุตา✎ ร่าง
Tattha katamā bhojane mattaññutā?
อ้างอิงPTS 232
ds2.3.3:56.2 #
อิเธกจฺโจ ปฏิสงฺขา โยนิโส อาหารํ อาหาเรติ✎ ร่าง
Idhekacco paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—
ds2.3.3:70.4 #
ayaṁ vuccati diṭṭhivipatti.
ds2.3.3:70.5 #
Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti.
ds2.3.3:56.3 #
เนว ทวาย น มทาย น มณฺฑนาย น วิภูสนาย ยาวเทว อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย วิหึสุปรติยา พฺรหฺมจริยานุคฺคหาย อิติ ปุราณญฺจ เวทนํ ปฏิหงฺขามิ นวญฺจ เวทนํ น อุปฺปาเทสฺสามิ ยาตฺรา จ เม ภวิสฺสติ อนวชฺชตา จ ผาสุวิหาโร จาติ✎ ร่าง
neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti.
ds2.3.3:56.4 #
ยา ตตฺถ สนฺตุฏฺฐิตา มตฺตญฺญุตา ปฏิสงฺขา โภชเน✎ ร่าง
Yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane—
ds2.3.3:56.5 #
อยํ วุจฺจติ โภชเน มตฺตญฺญุตา ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati bhojane mattaññutā.
ds2.3.3:57.0 #
2.3.3.29. Muṭṭhasaccaduka
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน