เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 798

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๙๘] ญาณวัตถุหมวดละ ๔ คือ กัมมัสสกตาญาณ สัจจานุโล- *มิกญาณ มัคคสมังคิญาณ ผลสมังคิญาณ ทุกขญาณ ทุกขสมุทยญาณ ทุกข- *นิโรธญาณ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาญาณ กามาวจรปัญญา รูปาวจรปัญญา อรูปาวจรปัญญา อปริยาปันนปัญญา ธรรมญาณ อันวยญาณ ปริจจญาณ สัมมติญาณ อาจยโนอปจยปัญญา อปจยโนอาจยปัญญา อาจยอปจยปัญญา เนวาจยโนอปจยปัญญา นิพพิทาโนปฏิเวธปัญญา ปฏิเวธโนนิพพิทาปัญญา นิพพิทาปฏิเวธปัญญา เนวนิพพิทาโนปฏิเวธปัญญา หานภาคินีปัญญา ฐิติภาคินี- *ปัญญา วิเสสภาคินีปัญญา นิพเพธภาคินีปัญญา ปฏิสัมภิทา ๔ ปฏิปทา ๔ อารมณ์ ๔ ชรามรณญาณ ชรามรณสมุทยญาณ ชรามรณนิโรธญาณ ชรามรณ- *นิโรธคามินีปฏิปทาญาณ ชาติญาณ ฯลฯ ภวญาณ ฯลฯ อุปาทานญาณ ฯลฯ ตัณหาญาณ ฯลฯ เวทนาญาณ ฯลฯ ผัสสญาณ ฯลฯ สฬายตนญาณ ฯลฯ นามรูปญาณ ฯลฯ วิญญาณญาณ ฯลฯ สังขารญาณ สังขารสมุทยญาณ สังขารนิโรธญาณ สังขารนิโรธคามินีปฏิปทาญาณ ญาณวัตถุ หมวดละ ๔ ย่อม มี ด้วยประการฉะนี้

vb16:143.1 #

จตุพฺพิเธน ญาณวตฺถุ✎ ร่าง

Catubbidhena ñāṇavatthu—

vb16:144.1 #

กมฺมสฺสกตํ ญาณํ สจฺจานุโลมิกํ ญาณํ มคฺคสมงฺคิสฺส ญาณํ ผลสมงฺคิสฺส ญาณํ✎ ร่าง

Kammassakatañāṇaṁ, saccānulomikaṁ ñāṇaṁ, maggasamaṅgissa ñāṇaṁ, phalasamaṅgissa ñāṇaṁ.

vb16:145.1 #

ทุกฺเข ญาณํ ทุกฺขสมุทเย ญาณํ ทุกฺขนิโรเธ ญาณํ ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ✎ ร่าง

Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.

vb16:146.1 #

กามาวจรา ปญฺญา รูปาวจรา ปญฺญา อรูปาวจรา ปญฺญา อปริยาปนฺนา ปญฺญา✎ ร่าง

Kāmāvacarā paññā, rūpāvacarā paññā, arūpāvacarā paññā, apariyāpannā paññā.

vb16:147.1 #

ธมฺเม ญาณํ อนฺวเย ญาณํ ปริจฺเจ ญาณํ สมฺมติญาณํ✎ ร่าง

Dhamme ñāṇaṁ, anvaye ñāṇaṁ, pariye ñāṇaṁ, sammutiñāṇaṁ.

vb16:148.1 #

อตฺถิ ปญฺญา อาจยาย โน อปจยาย อตฺถิ ปญฺญา อปจยาย โน อาจยาย อตฺถิ ปญฺญา อาจยาย เจว อปจยาย จ อตฺถิ ปญฺญา เนว อาจยาย โน อปจยาย✎ ร่าง

Atthi paññā ācayāya no apacayāya, atthi paññā apacayāya no ācayāya, atthi paññā ācayāya ceva apacayāya ca, atthi paññā nevācayāya no apacayāya.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.357

vb16:149.1 #

อตฺถิ ปญฺญา นิพฺพิทาย โน ปฏิเวธาย อตฺถิ ปญฺญา ปฏิเวธาย โน นิพฺพิทาย อตฺถิ ปญฺญา นิพฺพิทาย เจว ปฏิเวธาย จ อตฺถิ ปญฺญา เนว นิพฺพิทาย โน ปฏิเวธาย✎ ร่าง

Atthi paññā nibbidāya no paṭivedhāya, atthi paññā paṭivedhāya no nibbidāya, atthi paññā nibbidāya ceva paṭivedhāya ca, atthi paññā neva nibbidāya no paṭivedhāya.

vb16:150.1 #

หานภาคินี ปญฺญา ฐิติภาคินี ปญฺญา วิเสสภาคินี ปญฺญา นิพฺเพธภาคินี ปญฺญา✎ ร่าง

Hānabhāginī paññā, ṭhitibhāginī paññā, visesabhāginī paññā, nibbedhabhāginī paññā.

อ้างอิงPTS 316

vb16:151.1 #

จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง

Catasso paṭisambhidā.

อ้างอิงพุทธชยันตี 43.150

vb16:152.1 #

จตสฺโส ปฏิปทา✎ ร่าง

Catasso paṭipadā.

vb16:153.1 #

จตฺตาริ อารมฺมณานิ✎ ร่าง

Cattāri ārammaṇāni.

vb16:154.1 #

ชรามรเณ ญาณํ ชรามรณ- สมุทเย ญาณํ ชรามรณนิโรเธ ญาณํ ชรามรณนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ✎ ร่าง

Jarāmaraṇe ñāṇaṁ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.

อ้างอิงสยามรัฐ 35.427

vb16:155.1 #

ชาติยา ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

Jātiyā ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.2 #

ภเว ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

bhave ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.3 #

อุปาทาเน ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

upādāne ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.4 #

ตณฺหาย ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

taṇhāya ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.5 #

เวทนาย ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

vedanāya ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.6 #

ผสฺเส ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

phasse ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.7 #

สฬายตเน ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

saḷāyatane ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.8 #

นามรูเป ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

nāmarūpe ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.9 #

วิญฺญาเณ ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

viññāṇe ñāṇaṁ …pe…

vb16:155.10 #

สงฺขาเรสุ ญาณํ สงฺขารสมุทเย ญาณํ สงฺขารนิโรเธ ญาณํ สงฺขารนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ✎ ร่าง

saṅkhāresu ñāṇaṁ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.

vb16:155.11 #

เอวํ จตุพฺพิเธน ญาณวตฺถุ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ catubbidhena ñāṇavatthu.

vb16:156.0 #

—

5. Pañcakamātikā