เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 892

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๙๒] ผู้เลวกว่าเขา สำคัญตนว่าเลิศกว่าเขา เป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นคนเลวกว่าเขา ถือตนว่าเลิศกว่าคนอื่นๆ โดยอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ โดยชาติ โดยโคตร โดยความเป็นลูกผู้มีสกุล ฯลฯ เขาอาศัยการถือตนว่าเลิศกว่าคนอื่นๆ เช่นนั้นแล้วถือตัว การถือตัว กิริยาที่ถือตัว สภาพที่ถือตัว การยกตน การเทอดตน การเชิดชูตนดุจธง ความยกตนขึ้น ความที่จิตต้องการเป็นดุจธง อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า ผู้เลวกว่าเขา สำคัญตนว่าเลิศกว่าเขา

vb17:55.1 #

ตตฺถ กตโม หีนสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มาโน✎ ร่าง

Tattha katamo hīnassa seyyohamasmīti māno?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.480

vb17:55.2 #

อิเธกจฺโจ หีโน โหติ ชาติยา วา โคตฺเตน วา โกลปุตฺติเยน วา ฯเปฯ อญฺญตรญฺญตเรน วตฺถุนา ปเรหิ เสยฺยํ อตฺตานํ ทหติ✎ ร่าง

Idhekacco hīno hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā …pe… aññataraññatarena vatthunā parehi seyyaṁ attānaṁ dahati;

vb17:55.3 #

โส ตํ นิสฺสาย มานํ ชปฺเปติ✎ ร่าง

so taṁ nissāya mānaṁ jappeti.

vb17:55.4 #

โย เอวรูโป มาโน มญฺญนา มญฺญิตตฺตํ อุณฺณติ อุณฺณาโม ธโช สมฺปคฺคาโห เกตุกมฺยตา จิตฺตสฺส✎ ร่าง

Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

vb17:55.5 #

อยํ วุจฺจติ หีนสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มาโน ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “hīnassa seyyohamasmīti māno”.