เนื้อความทั้งข้อ
[๗๑] จิตใด เมื่อเกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้ว จิตนั้นเมื่อดับไป ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้วหรือ
ในภังคขณะ จิตก้าวล่วงอุปปาทขณะ ไม่ก้าวล่วงภังคขณะ จิตเป็นอดีต
ก้าวล่วงอุปปาทขณะด้วย ก้าวล่วงภังคขณะด้วย
หรือว่า จิตใด เมื่อดับไป ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้ว จิตนั้นเมื่อเกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้ว
จิตเป็นอดีต
จิตใด เมื่อไม่เกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วง
แล้ว จิตนั้นเมื่อไม่ดับไป ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วง
แล้วหรือ
จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ในอุปปาทขณะ
หรือว่า จิตใดเมื่อยังไม่ดับไป ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้ว จิตนั้นเมื่อไม่เกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาล
อันก้าวล่วงแล้ว
ในภังคขณะ จิตไม่ก้าวล่วงภังคขณะ แต่ไม่ก้าวล่วงอุปปาทขณะก็หาไม่
ในอุปปาทขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่ก้าวล่วงภังคขณะด้วย ไม่ก้าวล่วง-
*อุปปาทขณะด้วย
ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ
นิรุชฺฌมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ ตํ จิตฺตนฺติ✎ ร่าง
Yaṁ cittaṁ uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ, nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ taṁ cittanti?
ภงฺคกฺขเณ
จิตฺตํ อุปฺปาทกฺขณํ วีติกฺกนฺตํ ภงฺคกฺขณํ อวีติกฺกนฺตํ อตีตํ
จิตฺตํ อุปฺปาทกฺขณญฺจ วีติกฺกนฺตํ ภงฺคกฺขณญฺจ วีติกฺกนฺตํ ฯ✎ ร่าง
Bhaṅgakkhaṇe cittaṁ uppādakkhaṇaṁ vītikkantaṁ bhaṅgakkhaṇaṁ avītikkantaṁ, atītaṁ cittaṁ uppādakkhaṇañca vītikkantaṁ bhaṅgakkhaṇañca vītikkantaṁ.
อ้างอิงPTS 2.19 · ฉัฏฐสังคายนา 118.406
ยํ วา ปน จิตฺตํ นิรุชฺฌมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ
อุปฺปชฺชมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ ตํ จิตฺตนฺติ: อตีตํ
จิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Yaṁ vā pana cittaṁ nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ, uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ taṁ cittanti? Atītaṁ cittaṁ.
อ้างอิงสยามรัฐ 39.31
ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ
น นิรุชฺฌมานํ ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ ตํ จิตฺตนฺติ✎ ร่าง
Yaṁ cittaṁ na uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ, na nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ taṁ cittanti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 49.1.660
อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Uppādakkhaṇe anāgataṁ cittaṁ.
ยํ วา ปน จิตฺตํ น นิรุชฺฌมานํ
ขณํ ขณํ วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ น อุปฺปชฺชมานํ ขณํ ขณํ
วีติกฺกนฺตํ อติกฺกนฺตกาลํ ตํ จิตฺตนฺติ✎ ร่าง
Yaṁ vā pana cittaṁ na nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ, na uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ taṁ cittanti?
ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ
ภงฺคกฺขณํ อวีติกฺกนฺตํ โน จ อุปฺปาทกฺขณํ อวีติกฺกนฺตํ
อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ ภงฺคกฺขณญฺจ อวีติกฺกนฺตํ
อุปฺปาทกฺขณญฺจ อวีติกฺกนฺตํ ฯ✎ ร่าง
Bhaṅgakkhaṇe cittaṁ bhaṅgakkhaṇaṁ avītikkantaṁ no ca uppādakkhaṇaṁ avītikkantaṁ, uppādakkhaṇe anāgatañca cittaṁ bhaṅgakkhaṇañca avītikkantaṁ uppādakkhaṇañca avītikkantaṁ.
ปุคฺคลธมฺมวาร✎ ร่าง
8.2.1.3. Puggaladhammavāra
นิทฺเทโส✎ ร่าง
8.2.1.3.1. Uppādanirodhakālasambhedavāra