เนื้อความทั้งข้อ
[๑๒๒] เมื่อพระวิปัสสีโพธิสัตว์ประสูติจากพระครรภ์ แสงสว่างได้มีอย่างไพบูลย์
และพื้นแผ่นดิน พร้อมทั้งสมุทรสาครและภูเขาก็หวั่นไหว อนึ่ง พวก
หมอดูพยากรณ์ว่า พระพุทธเจ้าจักมีในโลก เป็นผู้เลิศกว่าสรรพสัตว์
จักรื้อถอนหมู่ชน (จากสังสารทุกข์) เราได้ฟังคำของพวกหมอดูแล้ว
ได้ทำการบูชาพระชาติด้วยความดำริว่า การบูชาพระชาติเช่นนี้นั้นไม่มี
(อีก) เรารวบรวมกุศลแล้ว ได้ยังจิตของตนให้เลื่อมใส ครั้นเราทำการ
บูชาพระชาติแล้วทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น เราเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือ ความ
เป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ เราย่อมล่วงสรรพสัตว์ นี้เป็นผล
แห่งการบูชาพระชาติ แม่นมทั้งหลายย่อมบำรุงเราเป็นไปตามอำนาจจิต
ของเรา เขาไม่อาจยังเราให้โกรธเคือง นี้เป็นผลการบูชาพระชาติ ในกัลป
ที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำการบูชาใดในกาลนั้น ด้วยการบูชานั้น เรา
ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลการบูชาพระชาติ ในกัลปที่ ๓ แต่กัลปนี้ ได้มี
พระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ พระองค์ เป็นจอมแห่งชน มีพระนามว่าสุปาริ-
จริยะ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘
และแม้อภิญญา ๑ เราทำให้ชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว
ดังนี้
ทราบว่า ท่านพระชาติปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. มหาปริวารเถราปทาน ๒. สุมังคลเถราปทาน
๓. สรณคมนิยเถราปทาน ๔. เอกาสนิยเถราปทาน
๕. สุวรรณปุปผิยเถราปทาน ๖. จิตกปูชกเถราปทาน
๗. พุทธสัญญกเถราปทาน ๘. มัคคสัญญกเถราปทาน
๙. ปัจจุปัฏฐานสัญญกเถราปทาน ๑๐. ชาติปูชกเถราปทาน
—
Jātipūjakattheraapadāna
ชายนฺตสฺส วิปสฺสิสฺส✎ ร่าง
“Jāyantassa vipassissa,
อ้างอิงPTS 1.154
อาโลโก วิปุโล อหุ✎ ร่าง
āloko vipulo ahu;
ปฐวี จ ปกมฺปิตฺถ✎ ร่าง
Pathavī ca pakampittha,
สสาครา สปพฺพตา ฯ✎ ร่าง
sasāgarā sapabbatā.
เนมิตฺตา จ วิยากํสุ✎ ร่าง
Nemittā ca viyākaṁsu,
พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ✎ ร่าง
buddho loke bhavissati;
อคฺโค จ สพฺพสตฺตานํ✎ ร่าง
Aggo ca sabbasattānaṁ,
ชนตํ อุทฺธริสฺสติ ฯ✎ ร่าง
janataṁ uddharissati.
เนมิตฺตานํ สุณิตฺวาน✎ ร่าง
Nemittānaṁ suṇitvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.221
ชาติปูชํ อกาสหํ✎ ร่าง
jātipūjamakāsahaṁ;
เอทิสา ปูชนา นตฺถิ✎ ร่าง
Edisā pūjanā natthi,
ยาทิสา ชาติปูชนา ฯ✎ ร่าง
yādisā jātipūjanā.
สํหริตฺวาน ๑- กุสลํ✎ ร่าง
Saṅkharitvāna kusalaṁ,
สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ✎ ร่าง
sakaṁ cittaṁ pasādayiṁ;
ชาติปูชํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Jātipūjaṁ karitvāna,
ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tattha kālaṅkato ahaṁ.
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ yonupapajjāmi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.266
เทวตฺตํ อถ มานุสํ✎ ร่าง
devattaṁ atha mānusaṁ;
สพฺเพ สตฺเต อตีโตมฺหิ✎ ร่าง
Sabbe satte abhibhomi,
ชาติปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
jātipūjāyidaṁ phalaṁ.
ธาติโย มํ อุปฏฺฐนฺติ✎ ร่าง
Dhātiyo maṁ upaṭṭhanti,
มม จิตฺตวสานุคา✎ ร่าง
mama cittavasānugā;
น เต ๓- สกฺโกนฺติ โกเปตุํ✎ ร่าง
Na tā sakkonti kopetuṁ,
ชาติปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
jātipūjāyidaṁ phalaṁ.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
ยํ ปูชมกรึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ pūjamakariṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ชาติปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
jātipūjāyidaṁ phalaṁ.
สุปาริจริยา นาม✎ ร่าง
Supāricariyā nāma,
จตุตฺตึส ชนาธิปา✎ ร่าง
catuttiṁsa janādhipā;
อิโต ตติยกปฺปมฺหิ✎ ร่าง
Ito tatiyakappamhi,
จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalā.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.155
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ชาติปูชโก เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā jātipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ชาติปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Jātipūjakattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
—
Mahāparivāravaggo dvādasamo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
ปริวารสุมงฺคลฺยา✎ ร่าง
Parivārasumaṅgalā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.222
สรณาสนปุปฺผิกา✎ ร่าง
saraṇāsanapupphiyā;
จิตปูชี พุทฺธสญฺญี✎ ร่าง
Citapūjī buddhasaññī,
มคฺคุปฏฺฐานชาตินา✎ ร่าง
maggupaṭṭhānajātinā;
คาถาโย นวุติ วุตฺตา✎ ร่าง
Gāthāyo navuti vuttā,
คณิตาโย วิภาวิหีติ ฯ
มห✎ ร่าง
gaṇitāyo vibhāvihi.
าปริวารวคฺโค ทฺวาทสโม ฯ
----------
เตรสโม✎ ร่าง
Therāpadāna
เสเรยฺยวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Sereyyavagga
เสเรยฺยกตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Sereyyakattheraapadāna
—
“Ajjhāyako mantadharo,
อ้างอิงPTS 1.155 · ฉัฏฐสังคายนา 57.156