เนื้อความทั้งข้อ
[๑๒๘] ในกาลนั้น เราเป็นพราหมณ์อยู่ในนครธัญญวดี รู้จบไตรเพท เป็นผู้
เข้าใจตัวบท เข้าใจไวยากรณ์ เป็นผู้ฉลาดในตำรา ทำนายลักษณะคัมภีร์
อิติหาสะ และตำราทำนายนิมิต พร้อมทั้งคัมภีร์นิฆัณฑุและคัมภีร์เกฏุภะ
บอกมนต์กะศิษย์ทั้งหลาย เราวางดอกอุบล ๕ กำไว้บนหลัง เราประสงค์
จะบวงสรวงบูชายัญในสมาคมบิดามารดา ในกาลนั้น พระผู้มีพระภาค
พระนามว่าวิปัสสีผู้ประเสริฐกว่านระ แวดล้อมด้วยภิกษุสงฆ์ ทรงยังทิศ
ทั้งปวงให้สว่างไสวเสด็จมา เราปูลาดอาสนะแล้ว ลาดดอกอุบลนั้น
แล้วนิมนต์พระมหามุนี นำมาสู่เรือนของตน อามิสอันใดที่เราตระเตรียม
ไว้ มีอยู่ในเรือนของตน เราเลื่อมใสได้ถวายอามิสนั้น แด่พระพุทธเจ้า
ด้วยมือทั้งสองของตน เราทราบเวลาที่พระผู้มีพระภาคเสวยแล้ว ได้ถวาย
ดอกอุบลกำหนึ่ง พระสัพพัญญูทรงอนุโมทนาแล้ว บ่ายพระพักตร์กลับ
ไปยังทิศอุดร ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายดอกไม้ใดในกาลนั้น
ด้วยการถวายดอกไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายดอกไม้
ในกัลปลำดับ ต่อแต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราชพระนามว่า วรทัส-
สนะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ
ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว
พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้
ทราบว่า ท่านพระกุสุมาสนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
Kusumāsaniyattheraapadāna
นคเร ธญฺญวติยา✎ ร่าง
“Nagare dhaññavatiyā,
อ้างอิงPTS 1.160 · สยามรัฐ 32.230
อโหสึ พฺราหฺมโณ ตทา✎ ร่าง
ahosiṁ brāhmaṇo tadā;
ลกฺขเณ อิติหาเส จ✎ ร่าง
Lakkhaṇe itihāse ca,
สนิฆณฺฑุสเกฏุเภ ฯ✎ ร่าง
sanighaṇḍusakeṭubhe.
ปทโก เวยฺยากรโณ✎ ร่าง
Padako veyyākaraṇo,
นิมิตฺเต โกวิโท อหํ✎ ร่าง
nimittakovido ahaṁ;
มนฺเต จ สิสฺเส วาเจสึ✎ ร่าง
Mante ca sisse vācesiṁ,
ติณฺณํ เวทาน ปารคู✎ ร่าง
tiṇṇaṁ vedāna pāragū.
ปญฺจ อุปฺปลหตฺถานิ✎ ร่าง
Pañca uppalahatthāni,
ปิฏฺฐิยํ ฐปิตานิ เม✎ ร่าง
piṭṭhiyaṁ ṭhapitāni me;
อาหุตึ ยิฏฺฐุกาโมหํ✎ ร่าง
Āhutiṁ yiṭṭhukāmohaṁ,
ปิตุมาตุสมาคเม ฯ✎ ร่าง
pitumātusamāgame.
ตทา วิปสฺสิ ภควา✎ ร่าง
Tadā vipassī bhagavā,
ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต✎ ร่าง
bhikkhusaṅghapurakkhato;
โอภาเสนฺโต ทิสา สพฺพา✎ ร่าง
Obhāsento disā sabbā,
อาคจฺฉติ นราสโภ ฯ✎ ร่าง
āgacchati narāsabho.
อาสนํ ปญฺญเปตฺวาน✎ ร่าง
Āsanaṁ paññapetvāna,
นิมนฺติตฺวา มหามุนึ✎ ร่าง
nimantetvā mahāmuniṁ;
สนฺถริตฺวาน ตํ ปุปฺผํ✎ ร่าง
Santharitvāna taṁ pupphaṁ,
อติเนสึ สกํ ฆรํ ฯ✎ ร่าง
abhinesiṁ sakaṁ gharaṁ.
ยํ เม อตฺถิ สเก เคเห✎ ร่าง
Yaṁ me atthi sake gehe,
อามิสํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ✎ ร่าง
āmisaṁ paccupaṭṭhitaṁ;
ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ✎ ร่าง
Tāhaṁ buddhassa pādāsiṁ,
ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ ฯ✎ ร่าง
pasanno sehi pāṇibhi.
ภุตฺตาวีกาลมญฺญาย เอกํ อ✎ ร่าง
Bhuttāviṁ kālamaññāya,
ตฺถํ อทาสหํ✎ ร่าง
pupphahatthamadāsahaṁ;
อนุโมทิตฺวาน สพฺพญฺญู✎ ร่าง
Anumoditvāna sabbaññū,
ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข ฯ✎ ร่าง
pakkāmi uttarāmukho.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.162
ยํ ปุปฺผมททึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ pupphamadadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
pupphadānassidaṁ phalaṁ.
อนนฺตรา อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Anantaraṁ ito kappe,
ราชาหุ วรทสฺสโน✎ ร่าง
rājāhuṁ varadassano;
สตฺตรตนสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sattaratanasampanno,
จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalo.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.231
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุสุมาสนิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kusumāsaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
กุสุมาสนิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
สตฺตมํ ผลทายกตฺ✎ ร่าง
Kusumāsaniyattherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna