เนื้อความทั้งข้อ
[๑๓๓] พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตระเชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ ทรง
แสดงอมตบทแก่หมู่ชนเป็นอันมาก เวลานั้นเราได้ฟังพระดำรัสอาสภิวาจา
ที่พระองค์เปล่งแล้ว ประนมกรอัญชลี เป็นผู้มีใจเป็นอารมณ์เดียว
(กล่าวว่า)
สมุทรเลิศกว่าทะเลทั้งหลาย เขา
สุเมรุประเสริฐกว่าเขาทั้งหลาย
เป็นที่สั่งสมหิน ฉันใด ชนเหล่าใด
ย่อมเป็นไปตามอำนาจจิต ชน
เหล่านั้นย่อมไม่เข้าถึงเสี้ยวแห่ง
พระพุทธญาณ ฉันนั้น
พระพุทธเจ้าทรงเป็นฤาษีประกอบด้วยพระกรุณาทรงหยุดการแสดงธรรม
ประทับนั่งในท่ามกลางสงฆ์แล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดสรร-
เสริญญาณใน (ของ) พระพุทธเจ้าผู้นำของโลก ผู้นั้นจะต้องไม่ไปสู่ทุคติ
ตลอดแสนกัลป ผู้นั้นจักเผากิเลสทั้งหลายได้แล้วจักเป็นผู้มีอารมณ์เดียว
มีจิตมั่นคง จักได้เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามชื่อว่าโสภิตะ เราเผา
กิเลสได้แล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว วิชชา ๓ เราบรรลุแล้ว พระพุทธ-
ศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ในกัลปที่ ๕๐,๐๐๐ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้า
จักรพรรดิ ๗ พระองค์ ทรงพระนามว่าสมุคคตะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗
ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘
และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว
ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโสภิตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
มหโต ชนกายสฺส✎ ร่าง
Mahato janakāyassa,
เทเสติ อมตํ ปทํ ฯ✎ ร่าง
deseti amataṁ padaṁ.
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา✎ ร่าง
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,
วาจาสภิมุทีริตํ✎ ร่าง
vācāsabhimudīritaṁ;
อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน✎ ร่าง
Añjaliṁ paggahetvāna,
เอกคฺโค อาสหํ ตทา ฯ✎ ร่าง
ekaggo āsahaṁ tadā.
ยถา สมุทฺโท อุทธีนมคฺโค✎ ร่าง
‘Yathā samuddo udadhīnamaggo,
อ้างอิงPTS 1.164
เมรุ นคานํ ปวโร สิลุจฺจโย✎ ร่าง
Nerū nagānaṁ pavaro siluccayo;
ตเถว เย จิตฺตวเสน วตฺตเร✎ ร่าง
Tatheva ye cittavasena vattare’,
น พุทฺธญาณสฺส กลํ อุเปนฺติ เต ฯ✎ ร่าง
Na buddhañāṇassa kalaṁ upenti te.
ธมฺมวิธึ ฐเปตฺวาน✎ ร่าง
Dhammavidhiṁ ṭhapetvāna,
พุทฺโธ การุณิโก อิสิ✎ ร่าง
buddho kāruṇiko isi;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
โย โส ญาณํ ปกิตฺเตสิ✎ ร่าง
‘Yo so ñāṇaṁ pakittesi,
พุทฺธมฺหิ โลกนายเก✎ ร่าง
buddhamhi lokanāyake;
กปฺปานํ สตสหสฺสํ✎ ร่าง
Kappānaṁ satasahassaṁ,
ทุคฺคตึ โส น คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
duggatiṁ na gamissati.
กิเลเส ฌาปยิตฺวาน✎ ร่าง
Kilese jhāpayitvāna,
เอกคฺโค สุสมาหิโต✎ ร่าง
ekaggo susamāhito;
โสภิโต นาม นาเมน✎ ร่าง
Sobhito nāma nāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ
|๑๓๓.๗| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
hessati satthu sāvako’.
ปญฺญาเส กปฺปสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Paññāse kappasahasse,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.237 · พุทธชยันตี 36.284
สตฺเตวาสุํ สมุคฺคตา✎ ร่าง
sattevāsuṁ yasuggatā;
สตฺตรตนสมฺปนฺนา✎ ร่าง
Sattaratanasampannā,
จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalā.
—
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสภิโต เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sobhito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
โสภิตฺตเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทุติยํ สุทสฺสนตฺ✎ ร่าง
Sobhitattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna