เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าสุเมธ เป็นบุคคลผู้เลิศ นิพพานแล้ว เรามี
จิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ได้ทำการบูชาพระสถูปในสมาคมนั้น มีพระ
ขีณาสพผู้ได้อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มากเท่าใด เรานิมนต์พระขีณาสพเหล่านั้น
มาประชุมกันในสมาคมนั้นแล้ว ได้ทำสังฆภัตถวาย เวลานั้น มีภิกษุ
อุปัฏฐากของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าสุเมธ ท่านมีนามชื่อว่าสุเมธ ได้
อนุโมทนาในเวลานั้น ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราได้เข้าถึงวิมาน นาง
อัปสรแปดหมื่นหกพันได้มีแก่เรา นางอัปสรเหล่านั้น ย่อมอนุวัตตาม
ความประสงค์ทุกอย่างของเราเสมอ เราย่อมครอบงำเทวดาเหล่าอื่น นี้
เป็นผลแห่งบุญกรรมในกัลปที่ ๒๕ เราเป็นกษัตริย์ พระนามว่าวรุณ ใน
กาลนั้นเราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเสวยโภชนะอันขาวผ่อง ชนเหล่านั้น
ไม่ต้องหว่านพืช และไม่ต้องนำไถไปไถ มนุษย์ทั้งหลายย่อมบริโภคข้าว
สาลีอันเกิดเองสุกเองในที่ไม่ได้ไถ เราเสวยราชสมบัติในภพนั้นแล้ว ได้
ถึงความเป็นเทวดาอีก ถึงเวลานั้น โภคสมบัติเช่นนี้ก็บังเกิดแก่เรา
สัตว์ทั้งปวงซึ่งเป็นมิตร หรือมิใช่มิตร ย่อมไม่เบียดเบียนเรา เราเป็น
ที่รักของสัตว์ทุกจำพวก นี้เป็นผลแห่งกรรม ในกัลปที่ ๓ หมื่น เราได้ให้
ทานใดในกาลนั้น ด้วยการให้ทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล
แห่งการไล้ทาด้วยของหอม ในภัทกัปนี้ เราผู้เดียวได้เป็นอธิบดีของคน
ได้เป็นราชฤาษีผู้มีอานุภาพมาก ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพลมาก เรา
นั้นตั้งอยู่ในศีล ๕ ได้ยังหมู่ชนเป็นอันมากให้ถึงสุคติ ได้เป็นที่รักของ
เทวดาทั้งหลาย คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๕ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว
ฉะนี้แล.
ทราบว่า ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
5 Pilindavacchattheraapadāna
นิพฺพุเต โลกนาถมฺหิ✎ ร่าง
“Nibbute lokanāthamhi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.84 · พุทธชยันตี 36.106
สุเมเธ อคฺคปุคฺคเล✎ ร่าง
sumedhe aggapuggale;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน✎ ร่าง
Pasannacitto sumano,
ถูปปูชํ อกาสหํ ฯ✎ ร่าง
thūpapūjaṁ akāsahaṁ.
เย จ ขีณาสวา ตตฺถ✎ ร่าง
Ye ca khīṇāsavā tattha,
ฉฬภิญฺญา มหิทฺธิกา✎ ร่าง
chaḷabhiññā mahiddhikā;
เตหํ ตตฺถ สมาเนตฺวา✎ ร่าง
Tehaṁ tattha samānetvā,
สงฺฆภตฺตมกาสหํ ฯ✎ ร่าง
saṅghabhattaṁ akāsahaṁ.
สุเมธสฺส ภควโต✎ ร่าง
Sumedhassa bhagavato,
อุปฏฺฐาโก ตทา อหุ✎ ร่าง
upaṭṭhāko tadā ahu;
สุเมโธ นาม นาเมน✎ ร่าง
Sumedho nāma nāmena,
อนุโมทิตฺถ โส ตทา ฯ✎ ร่าง
anumodittha so tadā.
เตน จิตฺตปฺปสาเทน✎ ร่าง
Tena cittappasādena,
วิมานํ อุปปชฺชหํ✎ ร่าง
vimānaṁ upapajjahaṁ;
ฉฬาสีติสหสฺสานิ✎ ร่าง
Chaḷāsītisahassāni,
อจฺฉราโย อเหสุ ๑- เม ฯ✎ ร่าง
accharāyo ramiṁsu me.
มเมว อนุวตฺตนฺติ✎ ร่าง
Mameva anuvattanti,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.57
สพฺพกาเมหิ ๒- ตา สทา✎ ร่าง
sabbakāmehi tā sadā;
อญฺเญ เทเว อภิโภมิ✎ ร่าง
Aññe deve abhibhomi,
ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
puññakammassidaṁ phalaṁ.
ปญฺจวีสติกปฺปมฺหิ✎ ร่าง
Pañcavīsatikappamhi,
วรุโณ นาม ขตฺติโย✎ ร่าง
varuṇo nāma khattiyo;
วิสุทฺธโภชโน อาสึ✎ ร่าง
Visuddhabhojano āsiṁ,
จกฺกวตฺติ อหํ ตทา ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahaṁ tadā.
น เต พีชํ ปวปฺปนฺติ✎ ร่าง
Na te bījaṁ pavapanti,
นปิ นียนฺติ นงฺคลา✎ ร่าง
napi nīyanti naṅgalā;
อกฏฺฐปากิมํ สาลึ✎ ร่าง
Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ,
ปริภุญฺชนฺติ มานุสา ฯ✎ ร่าง
paribhuñjanti mānusā.
ตตฺถ รชฺชํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Tattha rajjaṁ karitvāna,
อ้างอิงPTS 1.60
เทวตฺตํ ปุน คญฺฉหํ✎ ร่าง
devattaṁ puna gacchahaṁ;
ตทาปิ เอทิสา มยฺหํ✎ ร่าง
Tadāpi edisā mayhaṁ,
นิพฺพตฺตา โภคสมฺปทา ฯ✎ ร่าง
nibbattā bhogasampadā.
น มํ มิตฺตา อมิตฺตา วา✎ ร่าง
Na maṁ mittā amittā vā,
หึสนฺติ สพฺพปาณิโน✎ ร่าง
hiṁsanti sabbapāṇino;
สพฺเพสํ จ ปิโย โหมิ✎ ร่าง
Sabbesampi piyo homi,
ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
puññakammassidaṁ phalaṁ.
ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Tiṁsakappasahassamhi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.85
ยํ ทานมททึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ dānamadadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
คนฺธเลปสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
gandhālepassidaṁ phalaṁ.
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป✎ ร่าง
Imasmiṁ bhaddake kappe,
เอโก อาสึ ชนาธิโป✎ ร่าง
eko āsiṁ janādhipo;
มหานุภาโว ราชิสิ✎ ร่าง
Mahānubhāvo rājāhaṁ,
จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalo.
โสหํ ปญฺจสุ สีเลสุ✎ ร่าง
Sohaṁ pañcasu sīlesu,
ฐเปตฺวา ชนตํ พหุํ✎ ร่าง
ṭhapetvā janataṁ bahuṁ;
ปาเปตฺวา สุคตึเยว✎ ร่าง
Pāpetvā sugatiṁyeva,
เทวตานํ ปิโย อหํ ฯ✎ ร่าง
devatānaṁ piyo ahuṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิลินฺทวจฺโฉ เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā pilindavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ปิลินฺทวจฺฉตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉฏฺฐํ ราหุลตฺ✎ ร่าง
Pilindavacchattherassāpadānaṁ pañcamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna