เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๐] ปิติเกิดขึ้นแก่เรา เพราะได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่า สิทธัตถะ ผู้
องอาจดังพระยาราชสีห์ ประทับนั่งอยู่ ณ ระหว่างภูเขา ยังทิศให้สว่าง
ไสว ดังกองไฟที่ภูเขา และเพราะได้เห็นแสงสว่างของพระอาทิตย์
แสงสว่างของพระจันทร์ และแสงสว่างของพระพุทธเจ้า ครั้นเราได้เห็น
แสงสว่าง ๓ ประการ และเห็นพระสาวกอันอุดมแล้ว จึงทำหนังสัตว์
เฉวียงบ่าข้างหนึ่ง แล้วสรรเสริญพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกว่า
พระจันทร์ พระอาทิตย์ และพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลก ๓ อย่าง
นี้แล ส่องแสงสว่างในโลก เป็นผู้บรรเทาความมืดของโลก เรายกข้อ
อุปมาขึ้นสรรเสริญพระมหามุนี ครั้นเราสรรเสริญพระคุณของพระพุทธเจ้า
แล้ว บันเทิงอยู่ในสวรรค์ตลอดกัลป ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้
สรรเสริญพระพุทธเจ้าใด ด้วยการสรรเสริญนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้
เป็นผลแห่งความสรรเสริญ ในกัลปที่ ๖๑ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักร-
พรรดิพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าญาณวระ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗
ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘
และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว
ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระติรังสิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เกสรึ อภิชาตํว✎ ร่าง
“Kesariṁ abhijātaṁva,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.276
อคฺคิกฺขนฺธํว ปพฺพเต✎ ร่าง
aggikkhandhaṁva pabbate;
โอภาเสนฺตํ ทิสาสินฺนํ✎ ร่าง
Obhāsentaṁ disā sabbā,
สิทฺธตฺถํ ปพฺพตนฺตเร ฯ✎ ร่าง
siddhatthaṁ pabbatantare.
สุริยสฺส จ อาโลกํ✎ ร่าง
Sūriyassa ca ālokaṁ,
จนฺทาโลกํ ตเถว จ✎ ร่าง
candālokaṁ tatheva ca;
พุทฺธาโลกญฺจ ทิสฺวาน ปี✎ ร่าง
Buddhālokañca disvāna,
ติ ๓- เม อุปปชฺชถ ฯ✎ ร่าง
vitti me udapajjatha.
ตโย อาโลเก ทิสฺวาน✎ ร่าง
Tayo āloke disvāna,
ทิสฺวาน ๔- สาวกุตฺตมํ✎ ร่าง
sambuddhaṁ sāvakuttamaṁ;
เอกํสํ อชินํ กตฺวา✎ ร่าง
Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā,
สนฺถวึ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง
santhaviṁ lokanāyakaṁ.
ตโย หิ อาโลกกรา✎ ร่าง
Tayo hi ālokakarā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.394
โลเก โลกตโมนุทา✎ ร่าง
loke lokatamonudā;
จนฺโท จ สุริโย จาปิ✎ ร่าง
Cando ca sūriyo cāpi,
พุทฺโธ จ โลกนายโก ฯ✎ ร่าง
buddho ca lokanāyako.
อุปมํ อุปทสฺเสตฺวา✎ ร่าง
Opammaṁ upadassetvā,
กิตฺติโต เม มหามุนิ✎ ร่าง
kittito me mahāmuni;
พุทฺธสฺส วณฺณํ กิตฺเตตฺวา✎ ร่าง
Buddhassa vaṇṇaṁ kittetvā,
กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทหํ ฯ✎ ร่าง
kappaṁ saggamhi modahaṁ.
จตุนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Catunnavutito kappe,
ยํ พุทฺธมภิกิตฺตยึ✎ ร่าง
yaṁ buddhamabhikittayiṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
กิตฺตนาย อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
kittanāya idaṁ phalaṁ.
เอกสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekasaṭṭhimhito kappe,
อ้างอิงPTS 1.257
เอโก ญาณวโร ๑- อหุ✎ ร่าง
eko ñāṇadharo ahu;
สตฺตรตนสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sattaratanasampanno,
จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalo.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติรํสิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā tiraṁsiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ติรํสิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
นวมํ นาลิปุปฺผิยตฺ✎ ร่าง
Tiraṁsiyattherassāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna