เนื้อความทั้งข้อ
[๓๓] เรามีจิตเลื่อมใสโสมนัส ได้บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ตรัสรู้เอง
เป็นอัครบุคคล ซึ่งทรงหลีกเร้นอยู่ตลอด ๗ วัน เรารู้เวลาที่พระองค์เสด็จ
ออกจากที่หลีกเร้น ได้ถือผลกล้วยใหญ่เข้าไปถวายพระมหามุนีพระนามว่า
ปทุมุตระ พระผู้มีพระภาคสัพพัญญผู้นำของโลก เป็นมหามุนี ทรงยัง
จิตของเราให้เลื่อมใส ทรงรับไว้แล้วเสวย พระสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงนำ
หมู่ชั้นยอดเยี่ยมเสวยแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์ ได้ตรัส
พระคาถาเหล่านี้ว่า ยักษ์เหล่าใดประชุมกันอยู่ที่ภูเขานี้ และคณะภูตในป่า
ทั้งหมดนั้น จงฟังคำเรา ผู้ใดบำรุงพระพุทธเจ้าผู้เที่ยง ดังไกรสรราชสีห์
เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักได้เป็นท้าว
เทวราช ๑๑ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ครั้ง ในกัลปที่แสน
พระศาสดาทรงพระนามว่าโคดมโดยพระโคตร ซึ่งมีสมภพในวงศ์พระเจ้า
โอกกากราช จักเสด็จอุบัติในโลก ผู้นั้นได้ด่าสมณะทั้งหลายผู้มีศีล หา
อาสวะมิได้ จักได้ชื่อ (อันเหมาะสม) ด้วยวิบากแห่งกรรมอันลามก
เขาจักได้เป็นโอรสทายาทในธรรมของพระศาสดาพระองค์นั้น อันธรรม
นิรมิตแล้ว จักเป็นสาวกมีชื่อว่ากุณฑธานะ เราประกอบเนืองๆ ซึ่ง
ความสงัด เพ่งฌาน ยินดีในฌาน ยังพระศาสดาให้ทรงโปรดปราน ไม่
มีอาสวะอยู่ พระชินเจ้าอันพระสาวกทั้งหลายแวดล้อม ห้อมล้อมด้วย
ภิกษุสงฆ์ ประทับนั่ง ณ ท่ามกลางสงฆ์แล้ว ทรงให้เรารับการแจกสลาก
เราห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ถวายบังคมพระศาสดาผู้นำของโลก เมื่อภิกษุ
ทั้งหลายว่ากล่าวอยู่ ได้รับสลากที่หนึ่งไว้ข้างหน้าของผู้ประเสริฐ ด้วย
กรรมนั้น พระผู้มีพระภาคทรงยังหมื่นโลกธาตุให้หวั่นไหว ประทับนั่ง
ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ทรงตั้งเราไว้ในอัครฐาน เรามีความเพียรอันนำซึ่ง
ธุระ นำความเกษมจากโยคะมาให้ เราทรงกายเป็นที่สุดไว้ในศาสนาของ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘
และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว
ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระกุณฑธานเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
สตฺตาหํ ปฏิสลฺลีนํ สยมฺภุํ อคฺคปุคฺคลํ✎ ร่าง
sayambhuṁ aggapuggalaṁ;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน✎ ร่าง
Pasannacitto sumano,
พุทฺธเสฏฺฐํ อุปฏฺฐหึ ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhaṁ upaṭṭhahiṁ.
วุฏฺฐิตํ กาลมญฺญาย✎ ร่าง
Vuṭṭhitaṁ kālamaññāya,
ปทุมุตฺตรํ มหามุนึ✎ ร่าง
padumuttaraṁ mahāmuniṁ;
มหนฺตํ กทลิกณฺณึ✎ ร่าง
Mahantiṁ kadalīkaṇṇiṁ,
คเหตฺวา อุปคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
gahetvā upagacchahaṁ.
ปฏิคฺคเหสิ ๑- ภควา✎ ร่าง
Paṭiggahetvā bhagavā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.117
สพฺพญฺญู ๒- โลกนายโก✎ ร่าง
sabbaññū lokanāyako;
มม จิตฺตํ ปสาเทนฺโต✎ ร่าง
Mama cittaṁ pasādento,
ปริภุญฺชิ มหามุนิ ฯ✎ ร่าง
paribhuñji mahāmuni.
ปริภุญฺชิตฺวาน สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Paribhuñjitvā sambuddho,
สตฺถวาโห อนุตฺตโร✎ ร่าง
satthavāho anuttaro;
สกาสเน นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Sakāsane nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
เย จ สนฺติ สมีตาโร✎ ร่าง
‘Ye ca santi samitāro,
อ้างอิงPTS 1.82
ยกฺขา อิมมฺหิ ปพฺพเต✎ ร่าง
yakkhā imamhi pabbate;
อรญฺเญ ภูตคณา สพฺเพ✎ ร่าง
Araññe bhūtabhabyāni,
สุณนฺตุ วจนํ มม ฯ✎ ร่าง
suṇantu vacanaṁ mama.
โย โส พุทฺธํ อุปฏฺฐาสิ✎ ร่าง
Yo so buddhaṁ upaṭṭhāsi,
มิคราชํว เกสรึ✎ ร่าง
migarājaṁva kesariṁ;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง
Tamahaṁ kittayissāmi,
สุณาถ มม ภาสโต ฯ✎ ร่าง
suṇātha mama bhāsato.
เอกาทสญฺจ ขตฺตุํ โส✎ ร่าง
Ekādasañcakkhattuṁ so,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.146
เทวราชา ภวิสฺสติ✎ ร่าง
devarājā bhavissati;
จตุตฺตึสติขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Catutiṁsatikkhattuñca,
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati.
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Kappasatasahassamhi,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม โคตฺเตน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
อกฺโกสิตฺวาน สมเณ✎ ร่าง
Akkositvāna samaṇe,
สีลวนฺเต อนาสเว✎ ร่าง
sīlavante anāsave;
ปาปกมฺมวิปาเกน✎ ร่าง
Pāpakammavipākena,
นามเธยฺยํ ลภิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
nāmadheyyaṁ labhissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhamme sudāyādo,
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
กุณฺฑธาโนติ นาเมน✎ ร่าง
Kuṇḍadhānoti nāmena,
สาวโก โส ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
sāvako so bhavissati’.
ปวิเวกํ อนุยุตฺโต✎ ร่าง
Pavivekamanuyutto,
ฌายี ฌานรโต อหํ✎ ร่าง
jhāyī jhānarato ahaṁ;
โตสยิตฺวาน สตฺถารํ✎ ร่าง
Tosayitvāna satthāraṁ,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สาวเกหิ ๕- ปริวุโต✎ ร่าง
Sāvakehi parivuto,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.81
ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต✎ ร่าง
bhikkhusaṅghapurakkhato;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
สลากํ คาหยี ชิโน ฯ✎ ร่าง
salākaṁ gāhayī jino.
เอกํสํ จีวรํ กตฺวา✎ ร่าง
Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.118
วนฺทิตฺวา โลกนายกํ✎ ร่าง
vanditvā lokanāyakaṁ;
วทตํ วรสฺส ปุรโต✎ ร่าง
Vadataṁ varassa purato,
ปฐมํ อคฺคเหสหํ ฯ✎ ร่าง
paṭhamaṁ aggahesahaṁ.
เตน กมฺเมน ภควา✎ ร่าง
Tena kammena bhagavā,
ทสสหสฺสีปกมฺปโก✎ ร่าง
dasasahassikampako;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง
aggaṭṭhāne ṭhapesi maṁ.
วิริยํ เม ธุรโธรยฺหํ✎ ร่าง
Vīriyaṁ me dhuradhorayhaṁ,
โยคกฺเขมาธิวาหนํ✎ ร่าง
yogakkhemādhivāhanaṁ;
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ✎ ร่าง
Dhāremi antimaṁ dehaṁ,
สมฺมา สมฺพุทฺธสาสเน ฯ✎ ร่าง
sammāsambuddhasāsane.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุณฺฑธาโน เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kuṇḍadhāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
กุณฺฑธานตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทุติยํ สาคตตฺ✎ ร่าง
Kuṇḍadhānattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna