—
Saparivārachattadāyakattheraapadāna
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู✎ ร่าง
“Padumuttaro lokavidū,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho;
อากาเส ชลวุฏฺฐีว✎ ร่าง
Ākāse jalavuṭṭhīva,
วสฺสเต ธมฺมวุฏฺฐิยา ฯ✎ ร่าง
vassate dhammavuṭṭhiyā.
ตมทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Tamaddasāsiṁ sambuddhaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.408
เทเสนฺตํ อมตํ ปทํ✎ ร่าง
desentaṁ amataṁ padaṁ;
สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา✎ ร่าง
Sakaṁ cittaṁ pasādetvā,
อคมาสึ สกํ ฆรํ ฯ✎ ร่าง
agamāsiṁ sakaṁ gharaṁ.
ฉตฺตํ อลงฺกตํ คยฺห✎ ร่าง
Chattaṁ alaṅkataṁ gayha,
อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ✎ ร่าง
upagacchiṁ naruttamaṁ;
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน✎ ร่าง
Haṭṭho haṭṭhena cittena,
อากาเส อุกฺขิปึ อหํ ฯ✎ ร่าง
ākāse ukkhipiṁ ahaṁ.
สุสงฺคหิตยานํว✎ ร่าง
Susaṅgahitayānaṁva,
ทนฺโตว สาวกุตฺตโม✎ ร่าง
dantova sāvakuttamo;
อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Upagantvāna sambuddhaṁ,
มตฺถเก สมฺปติฏฺฐหิ ฯ✎ ร่าง
matthake sampatiṭṭhahi.
อนุกมฺปโก การุณิโก✎ ร่าง
Anukampako kāruṇiko,
พุทฺโธ โลกคฺคนายโก✎ ร่าง
buddho lokagganāyako;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
เยน ฉตฺตมิทํ ทินฺนํ✎ ร่าง
‘Yena chattamidaṁ dinnaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.474
อลงฺกตํ มโนรมํ✎ ร่าง
alaṅkataṁ manoramaṁ;
เตน จิตฺตปฺปสาเทน✎ ร่าง
Tena cittappasādena,
ทุคฺคตึ โส น คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
duggatiṁ so na gacchati.
สตฺตกฺขตฺตุํ จ เทเวสุ✎ ร่าง
Sattakkhattuñca devesu,
อ้างอิงPTS 1.266
เทวรชฺชํ กริสฺสติ
ทฺว✎ ร่าง
devarajjaṁ karissati;
ตฺตึสกฺขตฺตุํ ๑- ราชา จ✎ ร่าง
Bāttiṁsakkhattuñca rājā,
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati.
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Kappasatasahassamhi,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.286
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
นิพฺพายิสฺสตินาสโว ฯ✎ ร่าง
nibbāyissatināsavo’.
พุทฺธสฺส คิรมญฺญาย✎ ร่าง
Buddhassa giramaññāya,
วาจาสภิมุทีริตํ✎ ร่าง
vācāsabhimudīritaṁ;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน✎ ร่าง
Pasannacitto sumano,
ภิยฺโย หาสํ ชเนสหํ ฯ✎ ร่าง
bhiyyo hāsaṁ janesahaṁ.
ชหิตฺวา มานุสํ โยนึ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ yoniṁ,
ทิพฺพโยนึ ๓- สมชฺฌคํ✎ ร่าง
Dibbaṁ yoniṁ samajjhagaṁ;
วิมานมุตฺตมํ มยฺหํ✎ ร่าง
Vimānamuttamaṁ mayhaṁ,
อพฺภุคฺคตํ มโนรมํ ฯ✎ ร่าง
Abbhuggataṁ manoramaṁ.
วิมานา นิกฺขมนฺตสฺส✎ ร่าง
Vimānā nikkhamantassa,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.409
เสตจฺฉตฺตํ ธรียติ✎ ร่าง
setacchattaṁ dharīyati;
ตทา สญฺญํ ปฏิลภามิ✎ ร่าง
Tadā saññaṁ paṭilabhiṁ,
ปุพฺพกมฺมสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
pubbakammassidaṁ phalaṁ.
เทวโลกา จวิตฺวาน✎ ร่าง
Devalokā cavitvāna,
มนุสฺสตฺตญฺจ อาคมึ✎ ร่าง
manussattañca āgamiṁ;
ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ จกฺกวตฺติ✎ ร่าง
Chattiṁsakkhattuṁ cakkavattī,
สตฺตกปฺปสตมฺหิโต ฯ✎ ร่าง
sattakappasatamhito.
ตมฺหา กายา จวิตฺวาน✎ ร่าง
Tamhā kāyā cavitvāna,
อาคจฺฉึ ติทสํ ปุรํ✎ ร่าง
āgacchiṁ tidasaṁ puraṁ;
สํสริตฺวานุปุพฺเพน✎ ร่าง
Saṁsaritvānupubbena,
มานุสํ ปุนราคมึ ฯ✎ ร่าง
mānusaṁ punarāgamiṁ.
โอกฺกนฺตํ มาตุกุจฺฉึ มํ✎ ร่าง
Okkantaṁ mātukucchiṁ maṁ,
เสตจฺฉตฺตํ อธารยุํ✎ ร่าง
setacchattaṁ adhārayuṁ;
ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ✎ ร่าง
Jātiyā sattavassohaṁ,
ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ.
สุนนฺโท นาม นาเมน✎ ร่าง
Sunando nāma nāmena,
พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู✎ ร่าง
brāhmaṇo mantapāragū;
ผลิกํ ๑- ฉตฺตมาทาย✎ ร่าง
Phalikaṁ chattamādāya,
สาวกคฺคสฺส โส อทา ๒- ฯ✎ ร่าง
sāvakaggassa so tadā.
อนุโมทิ มหาวีโร✎ ร่าง
Anumodi mahāvīro,
สารีปุตฺโต มหากถี✎ ร่าง
sāriputto mahākathī;
สุตฺวานุโมทนํ ตสฺส✎ ร่าง
Sutvānumodanaṁ tassa,
ปุพฺพกมฺมํ อนุสฺสรึ ฯ✎ ร่าง
pubbakammamanussariṁ.
อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน✎ ร่าง
Añjaliṁ paggahetvāna,
สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ✎ ร่าง
sakaṁ cittaṁ pasādayiṁ;
สริตฺวา ปุริมํ กมฺมํ✎ ร่าง
Saritvā purimaṁ kammaṁ,
อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ.
อุฏฺฐาย อาสนา ตมฺหา✎ ร่าง
Uṭṭhāya āsanā tamhā,
สิเร กตฺวาน อญฺชลึ✎ ร่าง
sire katvāna añjaliṁ;
สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา✎ ร่าง
Sambuddhaṁ abhivādetvā,
อิมํ วาจมุทีรยึ ฯ✎ ร่าง
imaṁ vācaṁ udīrayiṁ.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
พุทฺโธ โลเก อนุตฺตโร✎ ร่าง
buddho loke anuttaro;
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู✎ ร่าง
Padumuttaro lokavidū,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho.
ตสฺส ฉตฺตํ มยา ทินฺนํ✎ ร่าง
Tassa chattaṁ mayā dinnaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.476
วิจิตฺตํ สมลงฺกตํ✎ ร่าง
vicittaṁ samalaṅkataṁ;
อุโภหตฺเถหิ ปคฺคณฺหิ✎ ร่าง
Ubho hatthehi paggaṇhi,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล ฯ✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo.
อโห พุทฺโธ ๑- อโห ธมฺโม✎ ร่าง
Aho buddhā aho dhammā,
อ้างอิงPTS 1.267 · สยามรัฐ 32.410
อโห โน สตฺถุสมฺปทา✎ ร่าง
aho no satthusampadā;
เอกฉตฺตสฺส ทาเนน✎ ร่าง
Ekacchattassa dānena,
ทุคฺคตึ นูปปชฺชหํ ฯ✎ ร่าง
duggatiṁ nupapajjahaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.287
ภวา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
bhavā sabbe samūhatā;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สปริวารฉตฺตทายโก เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā saparivārachattadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
สปริวารฉตฺตทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สม✎ ร่าง
Saparivārachattadāyakattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
ตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Umāpupphiyavaggo tettiṁsatimo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
อุมฺมาปุปฺผญฺจ ปุฬินํ✎ ร่าง
Umāpupphañca pulinaṁ,
หาโส ยญฺโญ นิมิตฺตโก✎ ร่าง
hāso yañño nimittako;
สํสาวโก นิคฺคุณฺฑิ จ✎ ร่าง
Saṁsāvako nigguṇḍī ca,
สุมนา ปุปฺผฉตฺตโก✎ ร่าง
sumanaṁ pupphachattako;
สปริวารฉตฺโต จ✎ ร่าง
Saparivārachatto ca,
คาถา สตฺตสตุตฺตรา ฯ
อุมฺม✎ ร่าง
gāthā sattasatuttarāti.
าปุปฺผิยวคฺโค เตตฺตึโส ฯ
-----------
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. พุทฺธา ฯ ๒ ยุ. ธมฺมา ฯ
จตุตฺตึโส✎ ร่าง
Therāpadāna
คนฺโธทกวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Gandhodakavagga
คนฺธธูปิยตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Gandhadhūpiyattheraapadāna
—
“Siddhatthassa bhagavato,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.411 · ฉัฏฐสังคายนา 57.288