เนื้อความทั้งข้อ
[๓๔๒] ในกาลนั้น เราเป็นช่างดอกไม้อยู่ในพระนครหงสวดี เราลงสู่สระปทุม
เลือกเก็บดอกบัวอยู่ พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง
เป็นอุดมบุรุษ ทรงแสวงหาความเจริญแก่เรา จึงเสด็จมาพร้อมด้วยพระ
ขีณาสพตั้งแสน ผู้มีจิตสงบระงับ ผู้คงที่ บริสุทธิ์ได้อภิญญา ๖ เพ่งฌาณ
เราได้เห็นพระสยัมภูผู้ประเสริฐกว่าเทวดา เป็นนายกของโลก จึงเด็ด
ดอกบัวที่ก้านแล้วโยนขึ้นไป [บูชา] ในอากาศในขณะนั้น [ด้วยเปล่งวาจา
ว่า] ข้าแต่พระธีรเจ้า ถ้าพระองค์เป็นพระพุทธเจ้าเชษฐบุรุษของโลก
ประเสริฐกว่านระ ขอดอกบัวจงไปตั้งอยู่เหนือพระเศียรของพระพุทธเจ้า
เองเถิด พระมหาวีรเจ้าเชษฐบุรุษของโลก ผู้ประเสริฐกว่านระ ทรงอธิษฐาน
แล้ว ดอกบัวเหล่านั้นได้ตั้งอยู่เหนือพระเศียรด้วยพระพุทธานุภาพ ด้วย
กุศลกรรมที่เราทำมาแล้วนั้น และด้วยการตั้งจิตมั่น เราละกายมนุษย์แล้ว
ได้ไปสู่ชั้นดาวดึงส์ ในชั้นดาวดึงส์นั้น วิมานของเราบุญกรรมสร้างให้
อย่างสวยงาม เรียกชื่อว่า สัตตปัตตะ สูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์
เราได้เป็นจอมเทวดาเสวยรัชสมบัติ ในเทวโลกพันครั้ง ได้เป็นพระเจ้า
จักรพรรดิ ๗๕ ครั้ง และเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยคณนานับ
มิได้ เราเสวยกรรมของตนที่ตนทำไว้ดีแล้วในปางก่อน ด้วยดอกปทุม
ดอกเดียวนั้นแล เราได้เสวยสมบัติแล้ว ได้กระทำธรรมของพระผู้มีพระ-
ภาคพระนามว่า โคดมให้แจ้งชัดแล้ว เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพ
ขึ้นได้หมดแล้ว เราตัดกิเลสเครื่องผูกขาดเหมือนช้าง ตัดเชือกได้แล้ว
ไม่มีอาสวะอยู่ ในกัลปที่แสนแต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอก
ไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งดอกปทุมดอก
เดียว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖
เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอุกขิตตปทุมิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. คันธธูปิยเถราปทาน ๒. อุทกปูชกเถราปทาน
๓. ปุนนาคปุปผิยเถราปทาน ๔. เอกทุสสทายกเถราปทาน
๕. ผุสสิตกัมมิยเถราปทาน ๖. ปภังกรเถราปทาน
๗. ติณกุฏิทายกเถราปทาน ๘. อุตตเรยยทายกเถราปทาน
๙. ธรรมสวนิยเถราปทาน ๑๐. อุกขิตตปทุมิยเถราปทาน
—
Ukkhittapadumiyattheraapadāna
นคเร หํสวติยา✎ ร่าง
“Nagare haṁsavatiyā,
อ้างอิงPTS 1.275 · พุทธชยันตี 36.496
อโหสึ มาลิโก ตทา✎ ร่าง
ahosiṁ māliko tadā;
โอคาเหตฺวา ปทุมสรํ✎ ร่าง
Ogāhetvā padumasaraṁ,
สตฺตปตฺเต ๑- โอจินามหํ ฯ✎ ร่าง
satapattaṁ ocināmahaṁ.
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน✎ ร่าง
Padumuttaro nāma jino,
สพฺพธมฺมาน ปารคู✎ ร่าง
sabbadhammāna pāragū;
สห สตสหสฺเสหิ✎ ร่าง
Saha satasahassehi,
สนฺตจิตฺเตหิ ตาทิภิ ฯ✎ ร่าง
santacittehi tādibhi.
ขีณาสเวหิ สุทฺเธหิ✎ ร่าง
Khīṇāsavehi suddhehi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.427
ฉฬภิญฺเญหิ ฌายิภิ✎ ร่าง
chaḷabhiññehi jhāyibhi;
มม วุฑฺฒึ สมเนฺวสํ✎ ร่าง
Mama vuddhiṁ samanvesaṁ,
อาคญฺฉิ ปุริสุตฺตโม ๑- ฯ✎ ร่าง
āgacchi mama santikaṁ.
ทิสฺวานหํ เทวเทวํ✎ ร่าง
Disvānahaṁ devadevaṁ,
สยมฺภุํ โลกนายกํ✎ ร่าง
sayambhuṁ lokanāyakaṁ;
วณฺเฏ เฉตฺวา สตฺตปตฺตํ✎ ร่าง
Vaṇṭe chetvā satapattaṁ,
อุกฺขิปึ อมฺพเร ตทา ฯ✎ ร่าง
ukkhipimambare tadā.
ยทิ พุทฺโธ ตุวํ ธีร✎ ร่าง
Yadi buddho tuvaṁ vīra,
โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
สยํ คนฺตฺวา สตฺตปตฺโต✎ ร่าง
Sayaṁ gantvā satapattā,
มตฺถเก ธารยนฺตุ เต ฯ✎ ร่าง
matthake dhārayantu te.
อธิฏฺฐหิ มหาวีโร✎ ร่าง
Adhiṭṭhahi mahāvīro,
โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
พุทฺธสฺส อานุภาเวน✎ ร่าง
Buddhassa ānubhāvena,
มตฺถเก ธารยึสุ เต ฯ✎ ร่าง
matthake dhārayiṁsu te.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคจฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ✎ ร่าง
Tattha me sukataṁ byamhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.299
สตฺตปตฺตนฺติ วุจฺจติ✎ ร่าง
satapattanti vuccati;
สฏฺฐิโยชนมุพฺพิทฺธํ✎ ร่าง
Saṭṭhiyojanamubbiddhaṁ,
ตึสโยชนวิตฺถตํ ฯ✎ ร่าง
tiṁsayojanavitthataṁ.
สหสฺสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท✎ ร่าง
Sahassakkhattuṁ devindo,
เทวรชฺชมการยึ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ;
ปญฺจสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Pañcasattatikkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ.
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
อนุโภมิ สกํ กมฺมํ✎ ร่าง
Anubhomi sakaṁ kammaṁ,
ปุพฺเพ สุกตมตฺตโน ฯ✎ ร่าง
pubbe sukatamattano.
เตเนเวกปทุเมน✎ ร่าง
Tenevekapadumena,
อนุโภตฺวาน สมฺปทา✎ ร่าง
anubhotvāna sampadā;
โคตมสฺส ภควโต✎ ร่าง
Gotamassa bhagavato,
ธมฺมํ สจฺฉิกรึ อหํ ฯ✎ ร่าง
dhammaṁ sacchikariṁ ahaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
ภวา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
bhavā sabbe samūhatā;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.428
ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ✎ ร่าง
yaṁ pupphamabhipūjayiṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
เอกปทุมสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
ekapadumassidaṁ phalaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงPTS 1.276
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุกฺขิตฺตปทุมิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā ukkhittapadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อุกฺขิตฺตปทุมิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Ukkhittapadumiyattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
—
Gandhodakavaggo catutiṁsatimo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
คนฺโธทกํ ปูชนี จ✎ ร่าง
Gandhadhūpo udakañca,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.498
ปุนฺนาคํ เอกทุสฺสิกา✎ ร่าง
punnāga ekadussakā;
ผุสฺสิโต จ ปภงฺกโร✎ ร่าง
Phusito ca pabhaṅkaro,
กุฏิโท อุตฺตรียโก ฯ✎ ร่าง
kuṭido uttarīyako.
สวนํ เอกปทุมิ✎ ร่าง
Savanī ekapadumī,
คาถาโย สพฺพปิณฺฑิตา✎ ร่าง
gāthāyo sabbapiṇḍitā;
เอกคาถาสตญฺเจว✎ ร่าง
Ekaṁ gāthāsatañceva,
จตุตาฬีสเมว จ ฯ
ค✎ ร่าง
catutālīsameva ca.
นฺโธทกวคฺโค จตุตฺตึโส ฯ
---------
ปญฺจตฺตึโส✎ ร่าง
Therāpadāna
เอกปทุมวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Ekapadumiyavagga
เอกปทุมิยตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Ekapadumiyattheraapadāna
—
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.429 · ฉัฏฐสังคายนา 57.300