เนื้อความทั้งข้อ
[๓๕] เราได้ให้ทำแผ่นศิลาไว้แล้ว ได้เอาทองฉาบทาพระเจดีย์ชื่อปทุม ของพระ
ผู้มีพระภาคผู้เป็นที่พึ่งของโลกพระนามว่าปทุมุตระ และได้กั้นฉัตรอัน
สำเร็จด้วยแก้ว แล้วเอาพัดวาลวิชนีพัดถวายพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์
ของโลก ผู้คงที่ ภูมเทวดามีประมาณเท่าไร มาประชุมกันทั้งหมดในเวลา
นั้น ด้วยความหวังว่า พระศาสดาจักตรัสผลแห่งอาสนะและฉัตรแก้ว
พวกเราจักฟังพระศาสดาตรัสทั้งหมดนั้น พึงยังความร่าเริงให้เกิดอย่างยิ่ง
ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระสยัมภูผู้อัครบุคคลประทับนั่งบน
อาสนะทองแล้ว แวดล้อมด้วยภิกษุสงฆ์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใด
ได้ถวายอาสนะอันสำเร็จด้วยทองและแก้วนี้ เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่าน
ทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักเป็นจอมเทวดาเสวยเทวรัชสมบัติอยู่ ๓๐
กัลป จักมีรัศมีแผ่ไปโดยรอบตลอดร้อยโยชน์ มาสู่มนุษยโลกแล้ว จัก
ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าปภัสสระ จักเป็นผู้มีเดชอันรุ่งเรือง
จักได้เป็นกษัตริย์ มีรัตนะ ๘ ประการ โชติช่วงอยู่โดยรอบ ทั้งกลางคืน
กลางวัน ดังพระอาทิตย์อุทัยฉะนั้น ในกัลปที่แสน พระศาสดามีพระนาม
ชื่อว่าโคดมซึ่งมีสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติในโลก
ผู้นั้นอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักเคลื่อนจากภพดุสิต จักเป็นบุตร
พราหมณ์ มีนามชื่อว่ากัจจานะ ภายหลัง เขาบวชแล้วจักตรัสรู้ ไม่มี
อาสวะอยู่ พระโคดมผู้ส่องโลกให้โชติช่วงจักทรงตั้งไว้ในตำแหน่งอันเลิศ
ผู้นั้น จักกล่าวปัญหาที่ถูกถามแล้วโดยย่อให้พิสดาร และเมื่อกล่าวปัญหา
นั้น จักยังอัธยาศัยให้เต็ม พราหมณ์ผู้เป็นอภิชาตบุตรในสกุลอันมั่งคั่ง
เรียนจบมนต์ ละทรัพย์และข้าวเปลือกแล้ว บวชเป็นบรรพชิต เมื่อถูก
ถามปัญหาแม้โดยย่อ เราก็กล่าวแก้ได้โดยพิสดาร เราย่อมยังอัธยาศัย
ของชนเหล่านั้นให้เต็ม ย่อมยังพระผู้มีพระภาคผู้สูงกว่าสัตว์ให้โปรดปราน
พระมหาวีรเจ้าผู้ตรัสรู้เอง เป็นอัครบุคคล ทรงโปรดปรานเรา ประทับนั่ง
ณ ท่ามกลางสงฆ์แล้ว ทรงตั้งเราไว้ในเอตทัคคสถาน คุณวิเศษเหล่านี้
คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว
พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระมหากัจจายนเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
3 Mahākaccānattheraapadāna
ปทุมุตฺตรนาถสฺส✎ ร่าง
“Padumuttaranāthassa,
ปทุมํ นาม เจติยํ✎ ร่าง
padumaṁ nāma cetiyaṁ;
สิลาปฏํ ๑- การยิตฺวาน✎ ร่าง
Silāsanaṁ kārayitvā,
สุวณฺเณนาภิเลปยึ ฯ✎ ร่าง
suvaṇṇenābhilepayiṁ.
รตนามยฉตฺตญฺจ✎ ร่าง
Ratanāmayachattañca,
ปคฺคยฺห วาลวีชนึ✎ ร่าง
paggayha vāḷabījaniṁ;
พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ✎ ร่าง
Buddhassa abhiropesiṁ,
โลกพนฺธุสฺส ตาทิโน ฯ✎ ร่าง
lokabandhussa tādino.
ยาวตา เทวตา ภุมฺมา✎ ร่าง
Yāvatā devatā bhummā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.150
สพฺเพ สนฺนิปตุํ ตทา✎ ร่าง
sabbe sannipatuṁ tadā;
รตนาสนฉตฺตานํ✎ ร่าง
Ratanāmayachattānaṁ,
วิปากํ กถยิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
vipākaṁ kathayissati.
ตญฺจ สพฺพํ สุณิสฺสาม✎ ร่าง
Tañca sabbaṁ suṇissāma,
กถยนฺตสฺส สตฺถุโน✎ ร่าง
kathayantassa satthuno;
ภิยฺโย หาสํ ชเนยฺยาม✎ ร่าง
Bhiyyo hāsaṁ janeyyāma,
สมฺมา สมฺพุทฺธสาสเน ฯ✎ ร่าง
sammāsambuddhasāsane.
เหมาสเน นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Hemāsane nisīditvā,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo;
ภิกฺขุสงฺฆปริพฺยุโฬฺห✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
เยนิทํ อาสนํ ทินฺนํ✎ ร่าง
‘Yenidaṁ āsanaṁ dinnaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.83
โสวณฺณํ รตนามยํ✎ ร่าง
sovaṇṇaṁ ratanāmayaṁ;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง
Tamahaṁ kittayissāmi,
สุณาถ มม ภาสโต ฯ✎ ร่าง
suṇātha mama bhāsato.
ตึสกปฺปานิ เทวินฺโท✎ ร่าง
Tiṁsa kappāni devindo,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.121
เทวรชฺชํ กริสฺสติ✎ ร่าง
devarajjaṁ karissati;
สมนฺตา โยชนสตํ✎ ร่าง
Samantā yojanasataṁ,
อาภายาภิภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
ābhāyābhibhavissati.
มนุสฺสโลกมาคนฺตฺวา✎ ร่าง
Manussalokamāgantvā,
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati;
ปภสฺสโรติ นาเมน✎ ร่าง
Pabhassaroti nāmena,
อุคฺคเตโช ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
uggatejo bhavissati.
ทิวา วา ยทิวา รตฺตึ✎ ร่าง
Divā vā yadi vā rattiṁ,
สตรํสีว อุคฺคโต✎ ร่าง
sataraṁsīva uggato;
สมนฺตา อฏฺฐรตนํ✎ ร่าง
Samantā aṭṭharatanaṁ,
อุชฺโชติสฺสติ ขตฺติโย ฯ✎ ร่าง
ujjotissati khattiyo.
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Kappasatasahassamhi,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตุสิตาหิ จวิตฺวาน✎ ร่าง
Tusitā hi cavitvāna,
อ้างอิงPTS 1.85
สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
กจฺจาโน นาม นาเมน✎ ร่าง
Kaccāno nāma nāmena,
พฺรหฺมพนฺธุ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
brahmabandhu bhavissati.
โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน พุทฺโธ✎ ร่าง
So pacchā pabbajitvāna,
เหสฺสตฺยนาสโว✎ ร่าง
arahā hessatināsavo;
โคตโม โลกปชฺโชโต✎ ร่าง
Gotamo lokapajjoto,
อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
aggaṭṭhāne ṭhapessati.
สงฺขิตฺตํ ปุจฺฉิตํ ปญฺหํ✎ ร่าง
Saṅkhittapucchitaṁ pañhaṁ,
วิตฺถาเรน กเถสฺสติ✎ ร่าง
Vitthārena kathessati;
กถยนฺโต จ ตํ ปญฺหํ✎ ร่าง
Kathayanto ca taṁ pañhaṁ,
อชฺฌาสยํ ปุเรสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Ajjhāsayaṁ pūrayissati’.
อทฺธกุเล อภิชาโต✎ ร่าง
Aḍḍhe kule abhijāto,
พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู✎ ร่าง
brāhmaṇo mantapāragū;
โอหาย ธนธญฺญานิ✎ ร่าง
Ohāya dhanadhaññāni,
ปพฺพชิ ๒- อนคาริยํ ฯ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ.
สงฺขิตฺเตนาปิ ปุจฺฉนฺเต✎ ร่าง
Saṅkhittenapi pucchante,
วิตฺถาเรน กเถมหํ✎ ร่าง
vitthārena kathemahaṁ;
อชฺฌาสยนฺเตสํ ปูเรมิ✎ ร่าง
Ajjhāsayaṁ tesaṁ pūremi,
โตเสมิ ทิปทุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
tosemi dvipaduttamaṁ.
โตสิโต เม มหาวีโร✎ ร่าง
Tosito me mahāvīro,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง
etadagge ṭhapesi maṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.122
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากจฺจายโน เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahākaccāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
มหากจฺจายนตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
จตุตฺถํ กาฬุทายิตฺ✎ ร่าง
Mahākaccānattherassāpadānaṁ tatiyaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna