นคเร หํสวติยา อาสึ โทวาริโก อหํ✎ ร่าง
āsiṁ dovāriko ahaṁ;
อกฺโขพฺภํ ๑- อมิตํ โภคํ✎ ร่าง
Akkhobhaṁ amitaṁ bhogaṁ,
ฆเร สนฺนิจิตํ มม ฯ✎ ร่าง
ghare sannicitaṁ mama.
รโหคโต นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Rahogato nisīditvā,
ปหํสิตฺวาน มานสํ✎ ร่าง
pahaṁsitvāna mānasaṁ;
นิสชฺช ปาสาทวเร✎ ร่าง
Nisajja pāsādavare,
เอวํ จินฺเตสหํ ตทา ฯ✎ ร่าง
evaṁ cintesahaṁ tadā.
พหู เมว ๒- คตา โภคา✎ ร่าง
‘Bahū medhigatā bhogā,
ผีตํ อนฺเตปุรํ มม✎ ร่าง
phītaṁ antepuraṁ mama;
ราชาปิ มํ นิมนฺเตสิ✎ ร่าง
Rājāpi sannimantesi,
อานนฺโท ปฐวิสฺสโร ฯ✎ ร่าง
ānando pathavissaro.
อยญฺจ พุทฺโธ อุปฺปนฺโน✎ ร่าง
Ayañca buddho uppanno,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.554
อธิจฺจุปฺปตฺติโก มุนิ✎ ร่าง
adhiccuppattiko muni;
สํวิชฺชนฺติ จ เม โภคา✎ ร่าง
Saṁvijjanti ca me bhogā,
ทานํ ทสฺสามิ สตฺถุโน ฯ✎ ร่าง
dānaṁ dassāmi satthuno.
ปทุเมน ๔- ราชปุตฺเตน✎ ร่าง
Padumena rājaputtena,
ทินฺนํ ทานวรํ ชิเน✎ ร่าง
dinnaṁ dānavaraṁ jine;
หตฺถินาเค จ ปลฺลงฺเก✎ ร่าง
Hatthināge ca pallaṅke,
อปสฺเสนํ จนปฺปกํ ฯ✎ ร่าง
apassenañcanappakaṁ.
อหํปิ ทานํ ทสฺสามิ✎ ร่าง
Ahampi dānaṁ dassāmi,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
อทินฺนปุพฺพํ ทานวรํ✎ ร่าง
Adinnapubbamaññesaṁ,
ภวิสฺสํ อาทิกมฺมิโก ฯ✎ ร่าง
bhavissaṁ ādikammiko.
จินฺเตตฺวาหํ พหุวิธํ✎ ร่าง
Cintetvāhaṁ bahuvidhaṁ,
ยาเค ยสฺส สุขํ ผลํ✎ ร่าง
yāge yassa sukhaṁphalaṁ;
ปริกฺขารทานมทฺทกฺขึ✎ ร่าง
Parikkhāradānamaddakkhiṁ,
มม สงฺกปฺปปูรณํ ฯ✎ ร่าง
mama saṅkappapūraṇaṁ.
ปริกฺขารานิ ทสฺสามิ✎ ร่าง
Parikkhārāni dassāmi,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
อทินฺนปุพฺพมญฺเญสํ✎ ร่าง
Adinnapubbamaññesaṁ,
ภวิสฺสํ อาทิกมฺมิโก ฯ✎ ร่าง
bhavissaṁ ādikammiko’.
นฬ✎ ร่าง
1.2. Dānavatthusampādana
กาเร อุปาคมฺม✎ ร่าง
Naḷakāre upāgamma,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.477
ฉตฺตํ กาเรสิ ตาวเท✎ ร่าง
chattaṁ kāresi tāvade;
ฉตฺตสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Chattasatasahassāni,
เอกโต สนฺนิปาตยึ ฯ✎ ร่าง
ekato sannipātayiṁ.
ทุสฺสสตหสฺสานิ✎ ร่าง
Dussasatasahassāni,
เอกโต สนฺนิปาตยึ✎ ร่าง
ekato sannipātayiṁ;
ปตฺตสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Pattasatasahassāni,
เอกโต สนฺนิปาตยึ ฯ✎ ร่าง
ekato sannipātayiṁ.
วาสิโย สตฺถเก จาปิ✎ ร่าง
Vāsiyo satthake cāpi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.333
สูจิโย นขเฉทเน✎ ร่าง
sūciyo nakhachedane;
เหฏฺฐา ฉตฺเต ฐปาเปสึ✎ ร่าง
Heṭṭhāchatte ṭhapāpesiṁ,
กาเรตฺวา ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kāretvā tadanucchave.
วิธูปเน ตาลปณฺเณ✎ ร่าง
Vidhūpane tālavaṇṭe,
โมรหตฺเถ จ จามเร✎ ร่าง
morahatthe ca cāmare;
ปริสฺสาวเน เตลธาเร✎ ร่าง
Parissāvane teladhāre,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
สูจิฆเร อํสวทฺเธ✎ ร่าง
Sūcighare aṁsabaddhe,
อโถปิ กายพนฺธเน✎ ร่าง
athopi kāyabandhane;
อาธารเก จ สุกเต✎ ร่าง
Ādhārake ca sukate,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
ปริโภคภาชเน จ✎ ร่าง
Paribhogabhājane ca,
อ้างอิงPTS 1.303
อโถปิ โลหถาลเก✎ ร่าง
athopi lohathālake;
เภสชฺเช ๒- ปูรยิตฺวาน✎ ร่าง
Bhesajje pūrayitvāna,
เหฏฺฐาฉตฺเต ฐเปสหํ ฯ✎ ร่าง
heṭṭhāchatte ṭhapesahaṁ.
วจํ อุสีรํ ลฏฺฐิมธุํ✎ ร่าง
Vacaṁ usīraṁ laṭṭhimadhuṁ,
ปิปฺผลิมริจานิ จ✎ ร่าง
pipphalī maricāni ca;
หรีตกึ สิงฺคิเวรํ✎ ร่าง
Harītakiṁ siṅgīveraṁ,
สพฺเพ ปูเรสิ ภาชเน ฯ✎ ร่าง
sabbaṁ pūresi bhājane.
อุปาหนา ปาทุกาโย✎ ร่าง
Upāhanā pādukāyo,
อโถ อุทกปุญฺฉเน✎ ร่าง
atho udakapuñchane;
กตฺตรทณฺเฑ สุกเต✎ ร่าง
Kattaradaṇḍe sukate,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
โอสถํ อญฺชนาปิจ✎ ร่าง
Osadhañjananāḷī ca,
สลากา ธมฺมกุตฺตรา✎ ร่าง
salākā dhammakuttarā;
กุญฺจิกา ปญฺจวณฺเณหิ✎ ร่าง
Kuñcikā pañcavaṇṇehi,
สิพฺพิเต กุญฺจิกาฆเร ฯ✎ ร่าง
sibbite kuñcikāghare.
อาโยเค ธูมเนตฺเต จ✎ ร่าง
Āyoge dhūmanette ca,
อโถปิ ทีปธารเก✎ ร่าง
athopi dīpadhārake;
ตุมฺพเก จ กรณฺเฑ จ✎ ร่าง
Tumbake ca karaṇḍe ca,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
สณฺฑาเส ปิปฺผเล เจว✎ ร่าง
Saṇḍāse pipphale ceva,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.478 · พุทธชยันตี 36.556
อโถปิ มลหาริโน✎ ร่าง
athopi malahārake;
เภสชฺชถวิเก เจว✎ ร่าง
Bhesajjathavike ceva,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
อาสนฺทิโย ปีฐเก จ✎ ร่าง
Āsandiyo pīṭhake ca,
ปลฺลงฺเก จตุโรมเย✎ ร่าง
pallaṅke caturomaye;
ตทนุจฺฉเว กาเรตฺวา✎ ร่าง
Tadanucchave kārayitvā,
เหฏฺฐาฉตฺเต ฐเปสหํ ฯ✎ ร่าง
heṭṭhāchatte ṭhapesahaṁ.
อุณฺณาภิสึ ๒- ตุลภิสึ✎ ร่าง
Uṇṇābhisī tūlabhisī,
อโถปิ ปีฐกาภิสึ✎ ร่าง
athopi pīṭhikābhisī;
พิพฺโพหเน จ สุกเต✎ ร่าง
Bimbohane ca sukate,
การยึ ตทนุจฺฉเว ฯ✎ ร่าง
kārayiṁ tadanucchave.
กุรุวินฺเท มธุสิตฺเถ✎ ร่าง
Kuruvinde madhusitthe,
เตลหตฺถปตาปกํ✎ ร่าง
telaṁ hatthappatāpakaṁ;
สิเวฏิผลกํ ๔- สุจึ✎ ร่าง
Sipāṭiphalake sucī,
มญฺจํ อตฺถรเณน จ ฯ✎ ร่าง
mañcaṁ attharaṇena ca.
เสนาสเน ปาทปุญฺเฉ✎ ร่าง
Senāsane pādapuñche,
สยนาสนฑณฺฑเก✎ ร่าง
sayanāsanadaṇḍake;
ทนฺตโปเณ จ กถลึ✎ ร่าง
Dantapoṇe ca āṭalī,
สีสเลปนคนฺธเก ๖- ฯ✎ ร่าง
sīsālepanagandhake.
อรณึ ๗- ผลปีเฐ จ✎ ร่าง
Araṇī phalapīṭhe ca,
ปตฺตปิธานถาลเก✎ ร่าง
pattapidhānathālake;
อุทกสฺส กฏจฺฉุญฺจ✎ ร่าง
Udakassa kaṭacchū ca,
จุณฺณกํ รชนมฺพณํ ฯ✎ ร่าง
cuṇṇakaṁ rajanambaṇaṁ.
สมฺมุญฺชนํ ๙- อุทวตฺถํ✎ ร่าง
Sammajjanaṁ udapattaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.334
ตถา วสฺสิกสาฏกํ✎ ร่าง
tathā vassikasāṭikaṁ;
นิสีทนํ กณฺฑุจฺฉาทึ✎ ร่าง
Nisīdanaṁ kaṇḍucchādi,
อถ อนฺตรวาสกํ ฯ✎ ร่าง
atha antaravāsakaṁ.
อุตฺตราสงฺคสงฺฆาฏึ✎ ร่าง
Uttarāsaṅgasaṅghāṭī,
นตฺถุกํ มุขโสธนํ✎ ร่าง
natthukaṁ mukhasodhanaṁ;
พิลงฺคโลณภูตญฺจ✎ ร่าง
Biḷaṅgaloṇaṁ pahūtañca,
มธุํ จ ทธิปานกํ ฯ✎ ร่าง
madhuñca dadhipānakaṁ.
ปุปฺผสิตฺถํ ปิโลติญฺจ✎ ร่าง
Dhūpaṁ sitthaṁ pilotiñca,
มุขปุญฺฉนสุตฺตกํ✎ ร่าง
mukhapuñchanasuttakaṁ;
ทาตพฺพํ นาม ยํ อตฺถิ✎ ร่าง
Dātabbaṁ nāma yaṁ atthi,
ยญฺจ กปฺปติ สตฺถุโน ฯ✎ ร่าง
yañca kappati satthuno.
สพฺพเมตํ สมาเนตฺวา✎ ร่าง
Sabbametaṁ samānetvā,
อ้างอิงPTS 1.304 · สยามรัฐ 32.479
อานนฺทํ อุปสงฺกมึ✎ ร่าง
ānandaṁ upasaṅkamiṁ;
อุปสงฺกมฺม ราชานํ✎ ร่าง
Upasaṅkamma rājānaṁ,
ชเนตารํ มหายสํ ๑๑- ฯ✎ ร่าง
janetāraṁ mahesino;
สิรสา อภิวาเทตฺวา✎ ร่าง
Sirasā abhivādetvā,
อิทํ วจนมพฺรวึ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
เอกโต ชาติสํวฑฺฒา✎ ร่าง
‘Ekato jātasaṁvaddhā,
อุภินฺนํ เอกโต ยโส ๑- ฯ✎ ร่าง
ubhinnaṁ ekato manaṁ;
สาธารณา สุเข ทุกฺเข✎ ร่าง
Sādhāraṇā sukhadukkhe,
อุโภ จ อนุวตฺตกา✎ ร่าง
ubho ca anuvattakā.
อตฺถิ เจตสิกํ ทุกฺขํ✎ ร่าง
Atthi cetasikaṁ dukkhaṁ,
ตวาเธยฺยํ ๒- อรินฺทม ฯ✎ ร่าง
tavādheyyaṁ arindama;
ยทิ สกฺโกสิ ตํ ทุกฺขํ✎ ร่าง
Yadi sakkosi taṁ dukkhaṁ,
วิโนเทยฺยาสิ ขตฺติย✎ ร่าง
vinodeyyāsi khattiya’.
ตว ทุกฺขํ มม ทุกฺขํ✎ ร่าง
‘Tava dukkhaṁ mama dukkhaṁ,
อภินฺนํ เอกโต มนํ ๓- ฯ✎ ร่าง
Ubhinnaṁ ekato mano;
นิฏฺฐิตนฺติ วิชานาสิ ๔- ตํ โ✎ ร่าง
Niṭṭhitanti vijānāhi,
มเจยฺย สเจ ตุวํ✎ ร่าง
Mamādheyyaṁ sace tuvaṁ’.
ชานาหิ โข มหาราช✎ ร่าง
‘Jānāhi kho mahārāja,
ทุกฺขํ เม ทุพฺพิโนทยํ ฯ
|๓๙๓.๓๓| พ✎ ร่าง
dukkhaṁ me dubbinodayaṁ;
หุํ สมาโน คชฺชสฺสุ✎ ร่าง
Pahu samāno gajjasu,
เอตนฺเต ทุจฺจชํ ธนํ✎ ร่าง
ekaṁ te duccajaṁ varaṁ.
ยาวตา วิชิเต ๖- อตฺถิ✎ ร่าง
Yāvatā vijite atthi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.558
ยาวตา มม ชีวิตํ ฯ✎ ร่าง
yāvatā mama jīvitaṁ;
เอเตหิ ยทิ เต อตฺโถ✎ ร่าง
Etehi yadi te attho,
ทสฺสามิ อวิกมฺปิโต✎ ร่าง
dassāmi avikampito.
คชฺชิตํ โข ตยา เทว✎ ร่าง
Gajjitaṁ kho tayā deva,
มิจฺฉา ตํ พหุคชฺชิตํ ฯ✎ ร่าง
micchā taṁ bahu gajjitaṁ;
ชานิสฺสามิ ตุวํ อชฺช✎ ร่าง
Jānissāmi tuvaṁ ajja,
สพฺพธมฺเม ปติฏฺฐิตํ✎ ร่าง
sabbadhamme patiṭṭhitaṁ’.
อติพาฬฺหํ นิปีเฬสิ✎ ร่าง
‘Atibāḷhaṁ nipīḷesi,
ททมานสฺส เม สโต ฯ✎ ร่าง
dadamānassa me sato;
กินฺเต ๗- สลฺลปิเตนตฺโถ✎ ร่าง
Kiṁ te me pīḷitenattho,
ปตฺถิตํ เต กเถหิ เม✎ ร่าง
patthitaṁ te kathehi me’.
อิจฺฉามหํ มหาราช✎ ร่าง
‘Icchāmahaṁ mahārāja,
พุทฺธเสฏฺฐํ อนุตฺตรํ ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhaṁ anuttaraṁ;
โภชยิสฺสามิ สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Bhojayissāmi sambuddhaṁ,
วชฺชํ เม มาหุ ชีวิตํ✎ ร่าง
vajjaṁ me māhu jīvitaṁ’.
อญฺญํ เตหํ วรํ ทมฺมิ อ✎ ร่าง
‘Aññaṁ tehaṁ varaṁ dammi,
ยาจิโต ๘- ตถาคโต ฯ✎ ร่าง
mā yācittho tathāgataṁ;
อเทยฺโย กสฺสจิ พุทฺโธ✎ ร่าง
Adeyyo kassaci buddho,
มณิ โชติรโส ยถา✎ ร่าง
maṇi jotiraso yathā’.
นนุ เต คชฺชิตํ เทว✎ ร่าง
‘Nanu te gajjitaṁ deva,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.480 · ฉัฏฐสังคายนา 57.335
ยาว ๙- ชีวิตมตฺถิกํ ฯ✎ ร่าง
yāva jīvitamattano;
ชีวิตํ ททมาเนน✎ ร่าง
Jīvitaṁ dadamānena,
ยุตฺตํ ทาตุํ ตถาคตํ✎ ร่าง
yuttaṁ dātuṁ tathāgataṁ’.
ฐปนีโย มหาวีโร✎ ร่าง
‘Ṭhapanīyo mahāvīro,
อเทยฺโย กสฺสจิ ชิโน ฯ✎ ร่าง
adeyyo kassaci jino;
น เม ปฏิสฺสุโต พุทฺโธ✎ ร่าง
Na me paṭissuto buddho,
วรสฺสุ อมิตํ ธนํ✎ ร่าง
varassu amitaṁ dhanaṁ’.
วินิจฺฉยํ ปาปุณามิ✎ ร่าง
‘Vinicchayaṁ pāpuṇāma,
ปุจฺฉิสฺสามิ ๒- วินิจฺฉเย ฯ✎ ร่าง
pucchissāma vinicchaye;
ยถา สณฺหํ กเถสฺสนฺติ✎ ร่าง
Yathāsaṇṭhaṁ kathessanti,
ปฏิปุจฺฉาม ตํ ตถา✎ ร่าง
paṭipucchāma taṁ tathā’.
รญฺโญ หตฺเถ คเหตฺวาน✎ ร่าง
Rañño hatthe gahetvāna,
อคมาสึ วินิจฺฉยํ ฯ✎ ร่าง
agamāsiṁ vinicchayaṁ;
ปุรโต อกฺขทสฺสานํ✎ ร่าง
Purato akkhadassānaṁ,
อิทํ วจนมพฺรวึ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
สุณนฺตุ เม อกฺขทสฺสา✎ ร่าง
‘Suṇantu me akkhadassā,
อ้างอิงPTS 1.305
ราชา วรํ อทาสิ เม ฯ✎ ร่าง
rājā varamadāsi me;
น กิญฺจิ ฐปยิตฺวาน✎ ร่าง
Na kiñci ṭhapayitvāna,
ชีวิตํปิ ปวารยึ✎ ร่าง
jīvitampi pavārayi.
ตสฺส เม วรทินฺนสฺส✎ ร่าง
Tassa me varadinnassa,
พุทฺธเสฏฺฐํ วรึ อหํ ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhaṁ variṁ ahaṁ;
สุทินฺโน โหติ เม พุทฺโธ✎ ร่าง
Sudinno hoti me buddho,
ฉินฺทถ ๔- สํสยํ มม✎ ร่าง
chindatha saṁsayaṁ mama’.
สุสฺสาม ตว วจนํ✎ ร่าง
‘Sossāma tava vacanaṁ,
ภูมิปาลสฺส ราชิโน ฯ✎ ร่าง
bhūmipālassa rājino;
อุภินฺนํ วจนํ สุตฺวา✎ ร่าง
Ubhinnaṁ vacanaṁ sutvā,
ฉินฺทิสฺสาเมตฺถ สํสยํ✎ ร่าง
chindissāmettha saṁsayaṁ.
สพฺพํ เทว ตยา ทินฺนํ✎ ร่าง
Sabbaṁ deva tayā dinnaṁ,
อิมสฺส สพฺพคาหิตํ ๕- ฯ✎ ร่าง
imassa sabbagāhikaṁ;
น กิญฺจิ ฐปยิตฺวาน✎ ร่าง
Na kiñci ṭhapayitvāna,
ชีวิตํปิ ปวารยึ✎ ร่าง
jīvitampi pavārayi’.
กิจฺฉปฺปตฺโตว หุตฺวาน✎ ร่าง
‘Kicchappattova hutvāna,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.560
ยาวชีวมนุตฺตรํ ๖- ฯ✎ ร่าง
yācī varamanuttaraṁ;
อิมํ สุทุกฺขิตํ ญตฺวา✎ ร่าง
Imaṁ sudukkhitaṁ ñatvā,
อทาสึ สพฺพคาหิตํ✎ ร่าง
adāsiṁ sabbagāhikaṁ’.
ปราชโย ตุวํ เทว✎ ร่าง
‘Parājayo tuvaṁ deva,
อสฺส เทยฺโย ตถาคโต ฯ✎ ร่าง
assa deyyo tathāgato;
อุภินฺนํ สํสโย ฉินฺโน✎ ร่าง
Ubhinnaṁ saṁsayo chinno,
ยถา สณฺฐมฺหิ ติฏฺฐถ✎ ร่าง
yathāsaṇṭhamhi tiṭṭhatha’.
ราชา ตตฺเถว ฐตฺวาน✎ ร่าง
Rājā tattheva ṭhatvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.481
อกฺขทสฺเสตทพฺรวิ ฯ✎ ร่าง
akkhadassetadabravi;
สมฺมา มยฺหํปิ เทยฺยาถ✎ ร่าง
‘Sammā mayhampi deyyātha,
ปุน พุทฺธํ ลภามหํ✎ ร่าง
puna buddhaṁ labhāmahaṁ’.
ปูเรตฺวา ตว สงฺกปฺปํ✎ ร่าง
‘Pūretvā tava saṅkappaṁ,
โภชยิตฺวา ตถาคตํ ฯ✎ ร่าง
bhojayitvā tathāgataṁ;
ปุน เทยฺยาสิ สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Puna deyyāsi sambuddhaṁ,
อานนฺทสฺส ยสสฺสิโน✎ ร่าง
ānandassa yasassino’.
อกฺขทสฺเสภิวาเทตฺวา✎ ร่าง
Akkhadassebhivādetvā,
อานนฺทมปิ ๑- ขตฺติยํ ฯ✎ ร่าง
ānandañcāpi khattiyaṁ;
ตุฏฺโฐ ปมุทิโต หุตฺวา✎ ร่าง
Tuṭṭho pamudito hutvā,
สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมึ✎ ร่าง
sambuddhamupasaṅkamiṁ.
อุปสงฺกมฺม สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Upasaṅkamma sambuddhaṁ,
โอฆติณฺณํ อนาสวํ ฯ✎ ร่าง
oghatiṇṇamanāsavaṁ;
สิรสา อภิวาเทตฺวา✎ ร่าง
Sirasā abhivādetvā,
อิทํ วจนมพฺรวึ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
วสีสตสหสฺเสหิ✎ ร่าง
‘Vasīsatasahassehi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.336
อธิวาเสหิ จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
adhivāsehi cakkhuma;
หาสยนฺโต มม จิตฺตํ✎ ร่าง
Hāsayanto mama cittaṁ,
นิเวสนมุเปหิ เม✎ ร่าง
nivesanamupehi me’.
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู✎ ร่าง
Padumuttaro lokavidū,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho;
มม สงฺกปฺปมญฺญาย✎ ร่าง
Mama saṅkappamaññāya,
อธิวาเสสิ จกฺขุมา✎ ร่าง
adhivāsesi cakkhumā.
อธิวาสนมญฺญาย✎ ร่าง
Adhivāsanamaññāya,
อภิวาทิย สตฺถุโน ฯ✎ ร่าง
abhivādiya satthuno;
หฏฺโฐ อุทคฺคจิตฺโตหํ✎ ร่าง
Haṭṭho udaggacittohaṁ,
นิเวสนมุปาคมึ✎ ร่าง
nivesanamupāgamiṁ.
มิตฺตามจฺเจ สมาเนตฺวา✎ ร่าง
Mittāmacce samānetvā,
อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ;
สุทุลฺลโภ มยา ลทฺโธ✎ ร่าง
‘Sudullabho mayā laddho,
มณิ โชติรโส ยถา✎ ร่าง
maṇi jotiraso yathā.
เกน ตํ ปูชยิสฺสามิ✎ ร่าง
Kena taṁ pūjayissāma,
อปฺปเมยฺโย อนูปโม ฯ✎ ร่าง
appameyyo anūpamo;
อตุโล อสโม ธีโร✎ ร่าง
Atulo asamo dhīro,
ชิโน อปฺปฏิปุคฺคโล✎ ร่าง
jino appaṭipuggalo.
ตถาสมสโม เจว✎ ร่าง
Tathāsamasamo ceva,
อทุติโย นราสโภ ฯ✎ ร่าง
adutiyo narāsabho;
ทุกฺกรํ อธิการํ หิ✎ ร่าง
Dukkaraṁ adhikārañhi,
พุทฺธานุจฺฉวิกํ มยา✎ ร่าง
buddhānucchavikaṁ mayā.
นานาปุปฺเผ สมาเนตฺวา✎ ร่าง
Nānāpupphe samānetvā,
อ้างอิงPTS 1.306 · สยามรัฐ 32.482
กโรม ปุปฺผมณฺฑปํ ฯ✎ ร่าง
karoma pupphamaṇḍapaṁ;
พุทฺธานุจฺฉวิกํ เอตํ✎ ร่าง
Buddhānucchavikaṁ etaṁ,
สพฺพปูชา ภวิสฺสติ✎ ร่าง
sabbapūjā bhavissati’.
อุปฺปลํ ปทุมํ วาปิ✎ ร่าง
Uppalaṁ padumaṁ vāpi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.562
วสฺสิกํ อธิมุตฺตกํ ฯ✎ ร่าง
vassikaṁ adhimuttakaṁ;
จมฺปกํ นาคปุปฺผญฺจ✎ ร่าง
Campakaṁ nāgapupphañca,
มณฺฑปํ การยึ อหํ✎ ร่าง
maṇḍapaṁ kārayiṁ ahaṁ.
สตาสนสหสฺสานิ✎ ร่าง
Satāsanasahassāni,
ฉตฺตฉายาย ปญฺญปึ ฯ✎ ร่าง
chattacchāyāya paññapiṁ;
ปจฺฉิมํ อาสนํ มยฺหํ✎ ร่าง
Pacchimaṁ āsanaṁ mayhaṁ,
อธิกํ สตมคฺฆติ✎ ร่าง
adhikaṁ satamagghati.
สตาสนสหสฺสานิ✎ ร่าง
Satāsanasahassāni,
ฉตฺตฉายาย ปญฺญปึ ฯ✎ ร่าง
chattacchāyāya paññapiṁ;
ปฏิยาเทตฺวา อนฺนปานํ✎ ร่าง
Paṭiyādetvā annapānaṁ,
กาลํ อาโรจยึ อหํ✎ ร่าง
kālaṁ ārocayiṁ ahaṁ.
อาโรจิตมฺหิ กาลมฺหิ✎ ร่าง
Ārocitamhi kālamhi,
ปทุมุตฺตโร มหามุนิ ฯ✎ ร่าง
padumuttaro mahāmuni;
วสีสตสหสฺเสหิ✎ ร่าง
Vasīsatasahassehi,
นิเวสนมุเปสิ เม✎ ร่าง
nivesanamupesi me.
ธาเรนฺตํ อุปริจฺฉตฺตํ✎ ร่าง
Dhārentaṁ uparicchattaṁ,
สุผุลฺลปุปฺผมณฺฑเป ฯ✎ ร่าง
suphullapupphamaṇḍape;
วสีสตสหสฺเสหิ✎ ร่าง
Vasīsatasahassehi,
นิสีทิ ปุริสุตฺตโม✎ ร่าง
nisīdi purisuttamo.
ฉตฺตสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
‘Chattasatasahassāni,
สตสหสฺสมาสนํ ฯ✎ ร่าง
satasahassamāsanaṁ;
กปฺปิยํ อนวชฺชญฺจ✎ ร่าง
Kappiyaṁ anavajjañca,
ปฏิคฺคณฺหาหิ จกฺขุมา✎ ร่าง
paṭigaṇhāhi cakkhuma’.
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู✎ ร่าง
Padumuttaro lokavidū,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho;
มมํ ตาเรตุกาโม โส✎ ร่าง
Mamaṁ tāretukāmo so,
สมฺปฏิจฺฉิ มหามุนิ✎ ร่าง
sampaṭicchi mahāmuni.
ภิกฺขุโน เอกเมกสฺส✎ ร่าง
Bhikkhuno ekamekassa,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.337
ปจฺเจกํ ปตฺตทาสหํ ฯ✎ ร่าง
Paccekaṁ pattamadāsahaṁ;
ชหึสุ สมฺภตํ ๑- ปตฺตํ✎ ร่าง
Jahiṁsu sumbhakaṁ pattaṁ,
โลหปตฺตํ อธารยุํ✎ ร่าง
Lohapattaṁ adhārayuṁ.
สตฺตรตฺตินฺทิวํ พุทฺโธ✎ ร่าง
Sattarattindivaṁ buddho,
นิสีทิ ปุปฺผมณฺฑเป ฯ✎ ร่าง
nisīdi pupphamaṇḍape;
โพธยนฺโต พหู สตฺเต✎ ร่าง
Bodhayanto bahū satte,
ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ✎ ร่าง
dhammacakkaṁ pavattayi.
ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺโต✎ ร่าง
Dhammacakkaṁ pavattento,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.483
เหฏฺฐโต ปุปฺผมณฺฑเป ฯ✎ ร่าง
heṭṭhato pupphamaṇḍape;
จุลฺลาสีติสหสฺสานํ✎ ร่าง
Cullāsītisahassānaṁ,
ธมฺมาภิสมโย อหุ✎ ร่าง
dhammābhisamayo ahu.
สตฺตเม ทิวเส ปตฺเต✎ ร่าง
Sattame divase patte,
ปทุมุตฺตโร มหามุนิ ฯ✎ ร่าง
padumuttaro mahāmuni;
ฉตฺตฉายาย นิสินฺโน✎ ร่าง
Chattacchāyāyamāsīno,
อิมา คาถา อภาสถ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
อนูนกํ ทานวรํ✎ ร่าง
‘Anūnakaṁ dānavaraṁ,
โย เม ปาทาสิ มาณโว ฯ✎ ร่าง
yo me pādāsi māṇavo;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง
Tamahaṁ kittayissāmi,
สุณาถ มม ภาสโต✎ ร่าง
suṇātha mama bhāsato.
หตฺถี อสฺสา รถา ปตฺตี✎ ร่าง
Hatthī assā rathā pattī,
เสนา จ จตุรงฺคินี ฯ✎ ร่าง
senā ca caturaṅginī;
ปริวาเรสฺสนฺติ ตํ ๑- นิจฺจํ✎ ร่าง
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
สพฺพทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sabbadānassidaṁ phalaṁ.
หตฺถิยานํ อสฺสยานํ✎ ร่าง
Hatthiyānaṁ assayānaṁ,
สิวิกํ ๒- สนฺทมานิกํ ฯ✎ ร่าง
sivikā sandamānikā;
อุปฏฺฐิสฺสนฺติ ตํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Upaṭṭhissantimaṁ niccaṁ,
สพฺพทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sabbadānassidaṁ phalaṁ.
สฏฺฐี รถสหสฺสานิ✎ ร่าง
Saṭṭhi rathasahassāni,
สพฺพาลงฺการภูสิตา ฯ✎ ร่าง
sabbālaṅkārabhūsitā;
ปริวาเรสฺสนฺติ ตํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
สพฺพทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sabbadānassidaṁ phalaṁ.
สฏฺฐี ตุริยสหสฺสานิ✎ ร่าง
Saṭṭhi tūriyasahassāni,
อ้างอิงPTS 1.307
เภริโย สมลงฺกตา ฯ✎ ร่าง
bheriyo samalaṅkatā;
วชฺชยิสฺสนฺติ ตํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Vajjayissantimaṁ niccaṁ,
สพฺพทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sabbadānassidaṁ phalaṁ.
ฉฬาสีติสหสฺสานิ✎ ร่าง
Chaḷāsītisahassāni,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.564
นาริโย สมลงฺกตา ฯ✎ ร่าง
nāriyo samalaṅkatā;
วิจิตฺตวตฺถาภรณา✎ ร่าง
Vicittavatthābharaṇā,
อามุตฺตมณิกุณฺฑลา✎ ร่าง
āmukkamaṇikuṇḍalā.
อาฬารมุขา ๓- หสุลา✎ ร่าง
Aḷārapamhā hasulā,
สุสญฺญา ตนุมชฺฌิมา ฯ✎ ร่าง
susaññā tanumajjhimā;
ปริวาเรสฺสนฺติ ตํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
สพฺพทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sabbadānassidaṁ phalaṁ.
ตึสกปฺปสหสฺสานิ✎ ร่าง
Tiṁsakappasahassāni,
เทวโลเก รมิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
devaloke ramissati;
สหสฺสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท✎ ร่าง
Sahassakkhattuṁ devindo,
เทวรชฺชํ กริสฺสติ✎ ร่าง
devarajjaṁ karissati.
สหสฺสกฺขตฺตุํ ราชา จ✎ ร่าง
Sahassakkhattuṁ rājā ca,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.484
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati;
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
เทวโลเก วสนฺตสฺส✎ ร่าง
Devaloke vasantassa,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.338
ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน ฯ✎ ร่าง
puññakammasamaṅgino;
เทวโลกานุปริยนฺเต✎ ร่าง
Devalokapariyantaṁ,
รตนฉตฺตํ ธริสฺสติ✎ ร่าง
ratanachattaṁ dharissati.
อิจฺฉิสฺสติ ยทา วายํ✎ ร่าง
Icchissati yadā chāyaṁ,
ฉทนํ ทุสฺสปุปฺผชํ ฯ✎ ร่าง
chadanaṁ dussapupphajaṁ;
อิมสฺส จิตฺตมญฺญาย✎ ร่าง
Imassa cittamaññāya,
นิวทฺธํ ฉาทยิสฺสติ✎ ร่าง
nibaddhaṁ chādayissati.
เทวโลกา จวิตฺวาน✎ ร่าง
Devalokā cavitvāna,
สุกฺกมูเลน โจทิโต ฯ✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺโต✎ ร่าง
Puññakammena saṁyutto,
พฺรหฺมพนฺธุ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
brahmabandhu bhavissati.
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Kappasatasahassamhi,
โอกฺกากกุลสมฺภโว ฯ✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
สพฺพเมตํ อภิญฺญาย✎ ร่าง
Sabbametaṁ abhiññāya,
โคตโม สกฺยปุงฺคโว ฯ✎ ร่าง
gotamo sakyapuṅgavo;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
เอตทคฺเค ฐเปสฺสติ✎ ร่าง
etadagge ṭhapessati.
ปิลินฺทวจฺโฉ นาเมน✎ ร่าง
Pilindavacchanāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ✎ ร่าง
hessati satthusāvako;
เทวานํ อสุรานญฺจ✎ ร่าง
Devānaṁ asurānañca,
คนฺธพฺพานญฺจ สกฺกโต✎ ร่าง
gandhabbānañca sakkato.
ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ✎ ร่าง
Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca,
คิหีนญฺจ ตเถว โส ฯ✎ ร่าง
gihīnañca tatheva so;
ปิโย หุตฺวาน สพฺเพสํ✎ ร่าง
Piyo hutvāna sabbesaṁ,
วิหริสฺสตินาสโว✎ ร่าง
viharissatināsavo’.
สตสหสฺเส กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Satasahasse kataṁ kammaṁ,
ผลํ ทสฺเสสิ เม อิธ ฯ✎ ร่าง
phalaṁ dassesi me idha;
สุมุตฺโต สรเวโคว✎ ร่าง
Sumutto saravegova,
กิเลเส ฌาปยึ ๓- อหํ✎ ร่าง
kilese jhāpayī mama.
อโห เม สุกตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Aho me sukataṁ kammaṁ,
ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร ฯ✎ ร่าง
puññakkhette anuttare;
ยตฺถ การํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Yattha kāraṁ karitvāna,
ปตฺโตสฺมิ อจลํ ปทํ✎ ร่าง
pattomhi acalaṁ padaṁ.
อนูนกํ ทานวรํ✎ ร่าง
Anūnakaṁ dānavaraṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.485
อทาสิ โย หิ มาณโว ฯ✎ ร่าง
adāsi yo hi māṇavo;
อาทิปุพฺพงฺคโม อาสิ✎ ร่าง
Ādipubbaṅgamo āsi,
ตสฺส ทานสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
tassa dānassidaṁ phalaṁ.
ฉ✎ ร่าง
1.8.1. Chattānisaṁsa
—
Chatte ca sugate datvā,
—
Sītaṁ uṇhaṁ na jānāmi,
อ้างอิงPTS 1.308
—
Sukhumacchaviko homi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.566
—
Sabbālaṅkārayuttāni,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.339
—
matthake dhārayanti me.
—
natthi me chattadhāraṇā;
—
Mama sabbaṁ kataṁ kammaṁ,
—
Siniddhaṁ hoti me gattaṁ,
—
Dhārenti matthake mayhaṁ,
—
dussadānassidaṁ phalaṁ.
ตฺเต ๑- สุคเต ทตฺวาน✎ ร่าง
Patte sugate datvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.486
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
—
Suvaṇṇathāle maṇithāle,
—
vatthassa sayanassa ca.
—
Na vinassanti me bhogā,
—
Chāyā yathāpi rukkhassa,
—
sabbattha na jahanti maṁ.
—
Cittabandhanasambaddhā,
—
Datvāna buddhaseṭṭhassa,
ฯ✎ ร่าง
saṅghassa ca tathevahaṁ.
อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Aṭṭhānisaṁse anubhomi,
อ้างอิงPTS 1.309
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama;
สีตํ อุณฺหํ น ชานามิ รโชชลฺลํ น ลิมฺปติ ฯ
|๓๙๓.๙๑| อนุปทฺทโว อนีติ จ โหมิ อปจิโต สทา
สุขุมจฺฉวิโก โหมิ วิสทํ โหมิ มานสํ ฯ
|๓๙๓.๙๒| ฉตฺตสตสหสฺสานิ ภเว สํสรโต มม
สพฺพาลงฺการยุตฺตานิ ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา ฯ
|๓๙๓.๙๓| อิมํ ๓- ชาตึ ฐเปตฺวาน มตฺถเก ธารยนฺติ เม
ตสฺมา ๔- อิมาย ชาติยา นตฺถิ เม ฉตฺตธารณา ฯ
|๓๙๓.๙๔| มม สพฺพํ กตํ กมฺมํ วิมุตฺติฉตฺตปตฺติยา
ทุสฺสานิ สุคเต ทตฺวา สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ
|๓๙๓.๙๕| อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ กมฺมานุจฺฉวิเก มม
สุวณฺณวณฺโณ วิรโช สปฺปภาโส ปตาปวา ฯ
|๓๙๓.๙๖| สินิทฺธํ โหติ เม คตฺตํ ภเว สํสรโต มม
ทุสฺสสตสหสฺสานิ เสตา ปีตา จ โลหิตา ฯ
|๓๙๓.๙๗| ธาเรนฺติ มตฺถเก มยฺหํ ทุสฺสทานสฺสิทํ ผลํ
โกเสยฺยกมฺพลิยานิ โขมกปฺปาสิกานิ จ ฯ
|๓๙๓.๙๘| สพฺพตฺถ ปฏิลภามิ เตสํ นิสฺสนฺทโต อหํ
ปตฺเต จ สุคเต ทตฺวา สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ฉตฺเต จ สุกเต ทตฺวา ฯ ๒ โป. ม. ยุ. คุณวรุตฺตเม ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ@๓ ยุ. อิทํ ฯ ๔ ม. กสฺมา ฯ
|๓๙๓.๙๙| ทสานิสํเส อนุโภมิ กมฺมานุจฺฉวิเก มม
สุวณฺณถาเล มณิถาเล รชเตปิจ ถาลเก ฯ
|๓๙๓.๑๐๐| โลหิตงฺกมเย ถาเล ปริภุญฺชามิ สพฺพทา
อนุปทฺทโว อนีติ จ โหมิ อปจิโต สทา ฯ
|๓๙๓.๑๐๑| ลาภี อนฺนสฺส ปานสฺส วตฺถสฺส สยนสฺส จ
น วินสฺสนฺติ เม โภคา ฐิตจิตฺโต ภวามหํ ฯ
|๓๙๓.๑๐๒| ธมฺมกาโม สทา โหมิ อปฺปเกฺลโส อนาสโว
เทวโลเก มนุสฺเส วา อนุพนฺธา อิเม คุณา ฯ
|๓๙๓.๑๐๓| ฉายา ยถาปิ รูปสฺส ๑- สพฺพตฺถ น ชหนฺติ มํ
จิตฺตพนฺธนสมฺพทฺธา สุกตา วาสิโย พหู ฯ
|๓๙๓.๑๐๔| ทตฺวาน พุทฺธเสฏฺฐสฺส สงฺฆสฺส จ ตเถวหํ
อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ
|๓๙๓.๑๐๕| สูโร ๒- โหมิ ๓- วิสารี จ✎ ร่าง
Sūro homavisārī ca,
เวสารชฺเชสุ ปารมี✎ ร่าง
vesārajjesu pāramī.
ธิติวิริยวา โหมิ✎ ร่าง
Dhitivīriyavā homi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.340
ปคฺคหิตมโน สทา ฯ✎ ร่าง
paggahītamano sadā;
กิเลสจฺเฉทนํ ญาณํ✎ ร่าง
Kilesacchedanaṁ ñāṇaṁ,
สุขุมํ อตุลํ สุจึ✎ ร่าง
sukhumaṁ atulaṁ suciṁ;
สพฺพตฺถ ปฏิลภามิ✎ ร่าง
Sabbattha paṭilabhāmi,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต มม ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
อกกฺกเส อผรุเส อ✎ ร่าง
Akakkase apharuse,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.568
โธเต สตฺถเก พหู✎ ร่าง
sudhote satthake bahū;
ปสนฺนจิตฺโต ทตฺวาน✎ ร่าง
Pasannacitto datvāna,
พุทฺเธ สงฺเฆ ตเถว จ ฯ✎ ร่าง
buddhe saṅghe tatheva ca.
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama;
กลฺยาณมิตฺตํ วิริยํ✎ ร่าง
Kalyāṇamittaṁ vīriyaṁ,
ขนฺติญฺจ เมตฺติสตฺถกํ ฯ✎ ร่าง
khantiñca mettasatthakaṁ.
ตณฺหาสลฺลสฺส ฉินฺนตฺตา✎ ร่าง
Taṇhāsallassa chinnattā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.487
ปญฺญาสตฺถํ อนุตฺตรํ✎ ร่าง
paññāsatthaṁ anuttaraṁ;
วชิเรน สมํ ญาณํ✎ ร่าง
Vajirena samaṁ ñāṇaṁ,
เตสํ นิสฺสนฺทโต ลเภ ฯ✎ ร่าง
tesaṁ nissandato labhe.
สูจิโย สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Sūciyo sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
นมสฺสิโย กงฺขจฺเฉโท✎ ร่าง
Na saṁsayo kaṅkhacchedo,
อภิรูโป จ โภควา✎ ร่าง
abhirūpo ca bhogavā;
ติกฺขปญฺโญ สทา โหมิ✎ ร่าง
Tikkhapañño sadā homi,
สํสรนฺโต ภวาภเว ฯ✎ ร่าง
saṁsaranto bhavābhave.
คมฺภีรํ นิปุณํ ฐานํ✎ ร่าง
Gambhīraṁ nipuṇaṁ ṭhānaṁ,
อตฺถํ ญาเณน ปสฺสยึ✎ ร่าง
atthaṁ ñāṇena passayiṁ;
วชิรคฺคสมํ ญาณํ✎ ร่าง
Vajiraggasamaṁ ñāṇaṁ,
โหติ เม ตมฆาตนํ ฯ✎ ร่าง
hoti me tamaghātanaṁ.
—
1.8.7. Nakhacchedanānisaṁsa
นขจฺเฉทเน สุคเต✎ ร่าง
Nakhacchedane sugate,
ทตฺวา สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
datvā saṅghe gaṇuttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
ทาสทาสี ควสฺเส จ✎ ร่าง
Dāsidāse gavasse ca,
ภฏเก นาฏเก ๑- พหู✎ ร่าง
bhatake nāṭake bahū;
นฺหาปิเต ภตฺตเก สูเท✎ ร่าง
Nhāpite bhattake sūde,
สพฺพตฺเถว ลภามหํ ฯ✎ ร่าง
sabbattheva labhāmahaṁ.
—
1.8.8. Vidhūpanatālavaṇṭānisaṁsa
วิธูปเน สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Vidhūpane sugate datvā,
ตาลปณฺเณ จ โสภเน✎ ร่าง
tālavaṇṭe ca sobhane;
อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Aṭṭhānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สีตํ อุณฺหํ น ชานามิ✎ ร่าง
Sītaṁ uṇhaṁ na jānāmi,
ปริฬาโห น วิชฺชติ✎ ร่าง
pariḷāho na vijjati;
ทรถํ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Darathaṁ nābhijānāmi,
จิตฺตสนฺตาปนํ มม ฯ✎ ร่าง
cittasantāpanaṁ mama.
ราคคฺคิ โทสโมหคฺคิ✎ ร่าง
Rāgaggi dosamohaggi,
มานคฺคิ ทิฏฺฐิอคฺคิ จ✎ ร่าง
mānaggi diṭṭhiaggi ca;
สพฺพคฺคิ นิพฺพุโต มยฺหํ✎ ร่าง
Sabbaggī nibbutā mayhaṁ,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต มม ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato mama.
—
1.8.9. Morahattha-cāmara
โมรหตฺเถ จามริโย✎ ร่าง
Morahatthe cāmariyo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.341
ทตฺวา สงฺเฆ คณุตฺตเม✎ ร่าง
datvā saṅghe gaṇuttame;
อุปสนฺตกิเลโสหํ✎ ร่าง
Upasantakilesohaṁ,
วิหรามิ อนงฺคโณ ฯ✎ ร่าง
viharāmi anaṅgaṇo.
—
1.8.10. Parissāvana-dhammakara
ปริสฺสาวเน สุคเต✎ ร่าง
Parissāvane sugate,
อ้างอิงPTS 1.310 · สยามรัฐ 32.488
ทตฺวา สุคเต ๑- ธมฺมกุตฺตเร✎ ร่าง
datvā dhammakaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สพฺเพสํ สมติกฺกมฺม✎ ร่าง
Sabbesaṁ samatikkamma,
ทิพฺพํ อายุํ ลภามหํ✎ ร่าง
dibbaṁ āyuṁ labhāmahaṁ;
อปฺปสโยฺห สทา โหมิ✎ ร่าง
Appasayho sadā homi,
โจรปจฺจตฺถิเกหิ วา ฯ✎ ร่าง
corapaccatthikehi vā.
สตฺเถน วา วิเสน วา✎ ร่าง
Satthena vā visena vā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.570
วิเหสํปิ น กุพฺพเต✎ ร่าง
vihesampi na kubbate;
อนฺตรามรณํ นตฺถิ✎ ร่าง
Antarāmaraṇaṁ natthi,
เตสํ นิสฺสนฺทโต มม ฯ✎ ร่าง
tesaṁ nissandato mama.
—
1.8.11. Teladhārānisaṁsa
เตลธาเร สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Teladhāre sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สุจารุรูโป สุภทฺโท✎ ร่าง
Sucārurūpo subhaddo,
สุสมุคฺคตมานโส✎ ร่าง
susamuggatamānaso;
อวิกฺเขปมโน โหมิ✎ ร่าง
Avikkhittamano homi,
สพฺพารกฺเขหิ รกฺขิโต ฯ✎ ร่าง
sabbārakkhehi rakkhito.
—
1.8.12. Sūcigharānisaṁsa
สูจิฆเร สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Sūcighare sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
เจโตสุขํ กายสุขํ✎ ร่าง
Cetosukhaṁ kāyasukhaṁ,
อิริยาปถชํ สุขํ✎ ร่าง
iriyāpathajaṁ sukhaṁ;
อิเม คุเณ ปฏิลภามิ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
อํสว✎ ร่าง
1.8.13. Aṁsabaddhānisaṁsa
ทฺเธ ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Aṁsabaddhe jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สทฺธมฺเม คาฬฺหํ ๔- วินฺทามิ✎ ร่าง
Saddhamme gādhaṁ vindāmi,
สรามิ ทุติยํ ภวํ✎ ร่าง
Sarāmi dutiyaṁ bhavaṁ;
สพฺพตฺถ สุจฺฉวิ โหมิ✎ ร่าง
Sabbattha succhavī homi,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
Tassa nissandato ahaṁ.
—
1.8.14. Kāyabandhanānisaṁsa
กายพนฺเธ ชิเน ๕- ทตฺวา✎ ร่าง
Kāyabandhe jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ฉานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Chānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สมาธีสุ น กมฺปามิ✎ ร่าง
Samādhīsu na kampāmi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.489 · ฉัฏฐสังคายนา 57.342
วสี โหมิ สมาธิสุ✎ ร่าง
vasī homi samādhisu;
อเภชฺชปริโส โหมิ✎ ร่าง
Abhejjapariso homi,
อาเทยฺยวจโน สทา ฯ✎ ร่าง
ādeyyavacano sadā.
อุปฏฺฐิตสฺสติ โหมิ✎ ร่าง
Upaṭṭhitasati homi,
ตาโส มยฺหํ น วิชฺชติ✎ ร่าง
tāso mayhaṁ na vijjati;
เทวโลเก มนุสฺเส วา✎ ร่าง
Devaloke manusse vā,
อนุพนฺธา อิเม คุณา ฯ✎ ร่าง
anubandhā ime guṇā.
—
1.8.15. Ādhārakānisaṁsa
อาธารเก ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Ādhārake jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจวณฺเณ ๑- ภยาภาโว✎ ร่าง
Pañcavaṇṇehi dāyādo,
อจโล โหมิ เกนจิ ฯ✎ ร่าง
acalo homi kenaci.
เยเกจิ เม สุตา ธมฺมา✎ ร่าง
Ye keci me sutā dhammā,
อ้างอิงPTS 1.311
สติญาณปฺปโพธนา✎ ร่าง
satiñāṇappabodhanā;
ธตา ๒- เม น วินสฺสนฺติ✎ ร่าง
Dhatā me na vinassanti,
ภวนฺติ สุวินิจฺฉิตา ฯ✎ ร่าง
bhavanti suvinicchitā.
ภาชเน ปริโภเค จ✎ ร่าง
Bhājane paribhoge ca,
ทตฺวา พุทฺเธ คณุตฺตเม✎ ร่าง
datvā buddhe gaṇuttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
โสวณฺณมเย มณิมเย✎ ร่าง
Soṇṇamaye maṇimaye,
อโถปิ ผลิกามเย✎ ร่าง
athopi phalikāmaye;
โลหิตงฺกมเย เจว✎ ร่าง
Lohitaṅgamaye ceva,
ลภามิ ภาชเน อหํ ฯ✎ ร่าง
labhāmi bhājane ahaṁ.
ภริยา ทาสทาสี จ✎ ร่าง
Bhariyā dāsadāsī ca,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.572
หตฺถิสฺสรถปตฺติเก✎ ร่าง
hatthissarathapattike;
อิตฺถี ปติพฺพตา เจว✎ ร่าง
Itthī patibbatā ceva,
ปริโภคานิ สพฺพทา ฯ✎ ร่าง
paribhogāni sabbadā.
วิชฺชา มนฺตปเท เจว✎ ร่าง
Vijjā mantapade ceva,
วิวิเธ อาคเม พหู✎ ร่าง
vividhe āgame bahū;
สพฺพสิปฺปํ นิสาเมมิ✎ ร่าง
Sabbaṁ sippaṁ nisāmemi,
ปริโภคานิ สพฺพทา ฯ✎ ร่าง
paribhogāni sabbadā.
ถาลเก สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Thālake sugate datvā,
สงฺเฆ คุณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
โสวณฺณมเย มณิมเย✎ ร่าง
Soṇṇamaye maṇimaye,
อโถปิ ผลิกามเย✎ ร่าง
athopi phalikāmaye;
โลหิตงฺกมเย เจว✎ ร่าง
Lohitaṅgamaye ceva,
ลภามิ ถาลเก อหํ ฯ✎ ร่าง
labhāmi thālake ahaṁ.
อสฺสฏฺฐเก ผลมเย✎ ร่าง
Asatthake phalamaye,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.490
อโถ โปกฺขรปตฺตเก✎ ร่าง
atho pokkharapattake;
มธุปานกสงฺเข จ✎ ร่าง
Madhupānakasaṅkhe ca,
ลภามิ ถาลเก อหํ ฯ✎ ร่าง
labhāmi thālake ahaṁ.
วตฺเต คุเณ ปฏิปตฺตึ✎ ร่าง
Vatte guṇe paṭipatti,
อาจารกิริยาสุ จ✎ ร่าง
ācārakiriyāsu ca;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
—
1.8.18. Bhesajjānisaṁsa
เภสชฺชํ สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Bhesajjaṁ sugate datvā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.343
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ทสานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dasānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อายุวา พลวา ธีโร✎ ร่าง
Āyuvā balavā dhīro,
วณฺณวา ยสวา สุขี✎ ร่าง
vaṇṇavā yasavā sukhī;
อนุปทฺทโว อนีติ จ✎ ร่าง
Anupaddavo anīti ca,
โหมิ ๒- อปจิโต สทา✎ ร่าง
homi apacito sadā;
น เม ปิยวิโยคตฺถิ✎ ร่าง
Na me piyaviyogatthi,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต มม ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato mama.
อุปาหเน ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Upāhane jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
หตฺถิยานํ อสฺสยานํ✎ ร่าง
Hatthiyānaṁ assayānaṁ,
สิวิกํ สนฺทมานิกํ✎ ร่าง
sivikā sandamānikā;
สฏฺฐี รถสหสฺสานิ✎ ร่าง
Saṭṭhisatasahassāni,
ปริวาเรนฺติ มํ สทา ฯ✎ ร่าง
parivārenti maṁ sadā.
มณิมยา ตมฺพมยา✎ ร่าง
Maṇimayā tambamayā,
โสณฺณรชตปาทุกา✎ ร่าง
soṇṇarajatapādukā;
นิพฺพตฺตนฺติ ปทุทฺธาเร✎ ร่าง
Nibbattanti paduddhāre,
ภเว สํสรโต มม ฯ✎ ร่าง
bhave saṁsarato mama.
นิยามํ ปฏิธาวนฺติ✎ ร่าง
Niyāmaṁ sati dhāvanti,
อ้างอิงPTS 1.312
อาจารคุณโสธนํ✎ ร่าง
āguācārasodhanaṁ;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
ปาทุเก สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Pāduke sugate datvā,
สงฺเฆ คุณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
อิทฺธิปาทุกมารุยฺห✎ ร่าง
Iddhipādukamāruyha,
วิหรามิ ยถิจฺฉกํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปฏิปตฺติ ฯ ยุ. ปฏิลเภ ฯ ๒ ยุ. โภมิ จาปจิโต สทา ฯ ๓ ยุ. มณฺฑลกา ฯ@๔ ม. สติ ธาวนฺติ ฯ ๕ ม. อาคุอาจารโสธนํ ฯ
|๓๙๓.๑๔๘| ม✎ ร่าง
viharāmi yadicchakaṁ.
ุขปุญฺฉนํ ๑- ส✎ ร่าง
1.8.21. Udakapuñchanānisaṁsa
ุคเต✎ ร่าง
Udakapuñchanacoḷe,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.491
ทตฺวา สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
datvā buddhe gaṇuttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สุวณฺณวณฺโณ วิรโช✎ ร่าง
Suvaṇṇavaṇṇo virajo,
สปฺปภาโส ปตาปวา✎ ร่าง
sappabhāso patāpavā;
สินิทฺธํ โหติ เม คตฺตํ✎ ร่าง
Siniddhaṁ hoti me gattaṁ,
รโชชลฺลํ น ลิมฺปติ ฯ✎ ร่าง
rajojallaṁ na limpati;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
—
1.8.22. Kattaradaṇḍānisaṁsa
กตฺตรทณฺเฑ สุคเต✎ ร่าง
Kattaradaṇḍe sugate,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.574
ทตฺวา สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ๒- ฯ
|๓๙๓.๑๕๑| ปญฺจ✎ ร่าง
datvā saṅghe gaṇuttame;
านิสํเส ๓- อนุโภมิ✎ ร่าง
Chānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
ปุตฺตา มยฺหํ พหู โหนฺติ✎ ร่าง
Puttā mayhaṁ bahū honti,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.344
ตาโส มยฺหํ น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
tāso mayhaṁ na vijjati;
อปฺปสโยฺห สทา โหมิ✎ ร่าง
Appasayho sadā homi,
สพฺพารกฺเขหิ รกฺขิโต✎ ร่าง
sabbārakkhehi rakkhito;
ขลิตมฺปิ ๔- น ชานามิ✎ ร่าง
Khalitampi na jānāmi,
อภนฺตํ มานสํ มม ฯ✎ ร่าง
abhantaṁ mānasaṁ mama.
โอสถ✎ ร่าง
1.8.23. Osadhañjanānisaṁsa
ํ อญฺชนํ ทตฺวา✎ ร่าง
Osadhaṁ añjanaṁ datvā,
สงฺเฆ ๕- คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Aṭṭhānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
วิสาลนยโน โหมิ✎ ร่าง
Visālanayano homi,
เสตปิโต จ โลหิโต✎ ร่าง
setapīto ca lohito;
อนาวิลปสนฺนกฺโข✎ ร่าง
Anāvilapasannakkho,
สพฺพโรควิวชฺชิโต ฯ✎ ร่าง
sabbarogavivajjito.
ลภามิ ทิพฺพนยนํ✎ ร่าง
Labhāmi dibbanayanaṁ,
ปญฺญาจกฺขุํ อนุตฺตรํ✎ ร่าง
paññācakkhuṁ anuttaraṁ;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
กุญฺจิเก สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Kuñcike sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ธมฺมทฺวารวิวรณํ✎ ร่าง
Dhammadvāravivaraṇaṁ,
ลภามิ ญาณกุญฺจิกํ ฯ✎ ร่าง
labhāmi ñāṇakuñcikaṁ.
—
1.8.25. Kuñcikāgharānisaṁsa
กุญฺจิกานํ ฆเร ทตฺวา✎ ร่าง
Kuñcikānaṁ ghare datvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.492
สงฺเฆ ๖- คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
ทฺวานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dvānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama;
อปฺปโกโธ อนุปายาโส✎ ร่าง
Appakodho anāyāso,
สํสรนฺโต ภเว อหํ✎ ร่าง
saṁsaranto bhave ahaṁ.
อาโยเค สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Āyoge sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สมาธีสุ น กมฺปามิ✎ ร่าง
Samādhīsu na kampāmi,
วสี โหมิ สมาธิสุ ฯ✎ ร่าง
vasī homi samādhisu;
อเภชฺชปริโส โหมิ✎ ร่าง
Abhejjapariso homi,
อาเทยฺยวจโน สทา✎ ร่าง
ādeyyavacano sadā;
ชายติ ๑- โภคสมฺปตฺติ✎ ร่าง
Jāyati bhogasampatti,
ภเว สํสรโต มม ฯ✎ ร่าง
bhave saṁsarato mama.
—
1.8.27. Dhūmanettānisaṁsa
ธูมเนตฺเต ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Dhūmanette jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สติ เม อุชุกา โหติ✎ ร่าง
Sati me ujukā hoti,
อ้างอิงPTS 1.313
สุสมฺพนฺธา จ นฺหารุโย✎ ร่าง
susambandhā ca nhāravo;
ลภามิ ทิพฺพสยนํ✎ ร่าง
Labhāmi dibbanayanaṁ,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
ทีป✎ ร่าง
1.8.28. Dīpadhārānisaṁsa
ทาเน ๔- ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Dīpadhāre jine datvā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.345
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ตีณานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Tīṇānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
ชาติมา องฺคสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Jātimā aṅgasampanno,
ปญฺญวา พุทฺธสมฺมโต✎ ร่าง
paññavā buddhasammato;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
ตสฺส นิสฺสนฺทโต✎ ร่าง
tassa nissandato ahaṁ.
มม ๕- ฯ✎ ร่าง
1.8.29. Tumbaka-karaṇḍa
ตุมฺพเก จ กรณฺเฑ จ✎ ร่าง
Tumbake ca karaṇḍe ca,
ทตฺวา พุทฺเธ คณุตฺตเม✎ ร่าง
datvā buddhe gaṇuttame;
ทสานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dasānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ
|๓๙๓.๑๖๖| ตทา✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
คุตฺโต ๗- สุขสมงฺคี✎ ร่าง
Sugutto sukhasamaṅgī,
มหายสวา ตถา คติ✎ ร่าง
Mahāyaso tathāgati;
วิภตฺติคตฺโต ๘- สุขุมาโล✎ ร่าง
Vipattivigato sukhumālo,
สพฺพีติปริวชฺชิโต ฯ✎ ร่าง
Sabbītiparivajjito.
วิปุเล จ คุเณ ลาภี✎ ร่าง
Vipule ca guṇe lābhī,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.576
สมฺมานจลนา ๙- มม✎ ร่าง
samāva calanā mama;
สุวิวชฺชิตอุพฺเพโค✎ ร่าง
Suvivajjitaubbego,
ตุมฺพเก จ กรณฺฑเก ฯ✎ ร่าง
tumbake ca karaṇḍake.
ลภามิ จตุโร วณฺเณ✎ ร่าง
Labhāmi caturo vaṇṇe,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.493
หตฺถิสฺสรตนานิ จ✎ ร่าง
hatthissaratanāni ca;
ตานิ เม น วินสฺสนฺติ✎ ร่าง
Tāni me na vinassanti,
ตุมฺพกาเร ๑- อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
tumbadāne idaṁ phalaṁ.
หตฺถ✎ ร่าง
1.8.30. Malaharaṇānisaṁsa
ลีลงฺคเก ๒- ทตฺวา✎ ร่าง
Malaharaṇiyo datvā,
พุทฺเธ สงฺเฆ คณุตฺตเม✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สพฺพลกฺขณสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sabbalakkhaṇasampanno,
อายุปญฺญาสมาหิโต✎ ร่าง
āyupaññāsamāhito;
สพฺพายาสวินิมุตฺโต✎ ร่าง
Sabbāyāsavinimutto,
กาโย เม โหติ สพฺพทา ฯ✎ ร่าง
kāyo me hoti sabbadā.
—
1.8.31. Pipphalānisaṁsa
ตนุธาเร สุนิสิเต✎ ร่าง
Taṇudhāre sunisite,
สงฺเฆ ทตฺวาน ปิปฺผเล✎ ร่าง
saṅghe datvāna pipphale;
กิเลสกนฺตนํ ญาณํ✎ ร่าง
Kilesakantanaṁ ñāṇaṁ,
ลภามิ อตุลํ สุจึ ฯ✎ ร่าง
labhāmi atulaṁ suciṁ.
สณฺฑาเส สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Saṇḍāse sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
กิเลสลุญฺจนํ ๓- ญาณํ✎ ร่าง
Kilesabhañjanaṁ ñāṇaṁ,
ลภามิ อตุลํ สุจึ ฯ✎ ร่าง
labhāmi atulaṁ suciṁ.
—
1.8.33. Natthukānisaṁsa
นตฺถุเก สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Natthuke sugate datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
อฏฺฐานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Aṭṭhānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สทฺธา สีลํ หิริญฺจาปิ✎ ร่าง
Saddhaṁ sīlaṁ hiriñcāpi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.346
อถ โอตฺตปฺปิยํ คุณํ✎ ร่าง
atha ottappiyaṁ guṇaṁ;
สุตํ จาคญฺจ ขนฺตี ๔- จ✎ ร่าง
Sutaṁ cāgañca khantiñca,
ปญฺญา เม อฏฺฐมํ คุณํ ฯ✎ ร่าง
paññaṁ me aṭṭhamaṁ guṇaṁ.
ปีฐเก สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Pīṭhake sugate datvā,
อ้างอิงPTS 1.314
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อุจฺเจ กุเล ปชายามิ✎ ร่าง
Ucce kule pajāyāmi,
มหาโภโค ภวามหํ✎ ร่าง
mahābhogo bhavāmahaṁ;
สพฺเพ มํ อปจายนฺติ✎ ร่าง
Sabbe maṁ apacāyanti,
กิตฺติ อพฺภุคฺคตา มม ฯ✎ ร่าง
kitti abbhuggatā mama.
กปฺปสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Kappasatasahassāni,
ปลฺลงฺกา จตุรสฺสกา✎ ร่าง
pallaṅkā caturassakā;
ปริวาเรนฺติ มํ นิจฺจํ✎ ร่าง
Parivārenti maṁ niccaṁ,
สํวิภาครโต อหํ ฯ✎ ร่าง
saṁvibhāgarato ahaṁ.
ภิสิโย สุคเต ทตฺวา✎ ร่าง
Bhisiyo sugate datvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.494
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ฉานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Chānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สมสุคตฺโตปจิโต✎ ร่าง
Samasugattopacito,
มุทุโก จารุทสฺสโน✎ ร่าง
muduko cārudassano;
ลภามิ ญาณปวรํ✎ ร่าง
Labhāmi ñāṇaparivāraṁ,
ภิสิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
bhisidānassidaṁ phalaṁ.
ตูลิกา วิกติกาโย✎ ร่าง
Tūlikā vikatikāyo,
กฏิสฺสา จิตฺตกา พหู✎ ร่าง
kaṭṭissā cittakā bahū;
วรโปตฺถเก กมฺพเล จ✎ ร่าง
Varapotthake kambale ca,
ลภามิ วิวิเธ อหํ ฯ✎ ร่าง
labhāmi vividhe ahaṁ.
ปาวารเก จ มุทุเก✎ ร่าง
Pāvārike ca muduke,
มุทุกาชินเวณิโย✎ ร่าง
mudukājinaveṇiyo;
ลภามิ วิวิธฏฺฐาเน✎ ร่าง
Labhāmi vividhatthāre,
ภิสิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
bhisidānassidaṁ phalaṁ.
ยโต สรามิ อตฺตานํ✎ ร่าง
Yato sarāmi attānaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.578
ยโต ปตฺโตสฺมิ วิญฺญุตํ✎ ร่าง
yato pattosmi viññutaṁ;
อตุจฺโฉ ฌานมญฺโจมฺหิ✎ ร่าง
Atuccho jhānamañcomhi,
ภิสิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
bhisidānassidaṁ phalaṁ.
—
1.8.36. Bibbohanānisaṁsa
พิพฺโพหเน ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Bibbohane jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ฉานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Chānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อุณฺณิเก ปทุมเก จ✎ ร่าง
Uṇṇike padumake ca,
อโถ โลหิตจนฺทเน✎ ร่าง
atho lohitacandane;
พิพฺโพหเน อุปาเตมิ✎ ร่าง
Bibbohane upādhemi,
อุตฺตมงฺคํ สทา มม ฯ✎ ร่าง
uttamaṅgaṁ sadā mama.
อฏฺฐงฺคิเก มคฺควเร✎ ร่าง
Aṭṭhaṅgike maggavare,
สามญฺเญ จตุโร ผเล✎ ร่าง
sāmaññe caturo phale;
เตสุ ญาณํ อุปฺปาเทตฺวา✎ ร่าง
Tesu ñāṇaṁ uppādetvā,
วิหเร นิจฺจกาลิกํ ฯ✎ ร่าง
vihare niccakālikaṁ.
ทาเน ทเม สญฺญเม จ✎ ร่าง
Dāne dame saṁyame ca,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.347
อปฺปมญฺญาสุ รูปิสุ✎ ร่าง
appamaññāsu rūpisu;
เตสุ ญาณํ อุปฺปาเทตฺวา✎ ร่าง
Tesu ñāṇaṁ uppādetvā,
วิหเร สพฺพกาลิกํ ฯ✎ ร่าง
vihare sabbakālikaṁ.
วตฺเต คุเณ จ ๖- ปฏิเม✎ ร่าง
Vatte guṇe paṭipatti,
อาจารกิริยาสุ จ✎ ร่าง
ācārakiriyāsu ca;
เตสุ ญาณํ อุปฺปาเทตฺวา✎ ร่าง
Tesu ñāṇaṁ uppādetvā,
วิหเร สพฺพทา อหํ ฯ✎ ร่าง
vihare sabbadā ahaṁ.
จงฺกเม วา ปธาเน วา✎ ร่าง
Caṅkame vā padhāne vā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.495
วิริเย โพธิปกฺขิเก✎ ร่าง
vīriye bodhipakkhiye;
เตสุ ญาณํ อุปฺปาเทตฺวา✎ ร่าง
Tesu ñāṇaṁ uppādetvā,
วิหรามิ ยถิจฺฉกํ ฯ✎ ร่าง
viharāmi yadicchakaṁ.
สีลํ สมาธิ ปญฺญา จ✎ ร่าง
Sīlaṁ samādhi paññā ca,
อ้างอิงPTS 1.315
วิมุตฺติ จ อนุตฺตรา✎ ร่าง
vimutti ca anuttarā;
เตสุ ญาณํ อุปฺปาเทตฺวา✎ ร่าง
Tesu ñāṇaṁ uppādetvā,
วิหรามิ สุขํ อหํ ฯ✎ ร่าง
viharāmi sukhaṁ ahaṁ.
—
1.8.37. Phalapīṭhānisaṁsa
ผลปีเฐ ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Phalapīṭhe jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ทฺวานิสํเส ๒- อนุโภมิ✎ ร่าง
Dvānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
โสณฺณมเย มณิมเย✎ ร่าง
Soṇṇamaye maṇimaye,
ทนฺตสารมเย พหู✎ ร่าง
dantasāramaye bahū;
ปลฺลงฺกเสฏฺเฐ วินฺทามิ✎ ร่าง
Pallaṅkaseṭṭhe vindāmi,
ผลปีฐสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
phalapīṭhassidaṁ phalaṁ.
—
1.8.38. Pādapīṭhānisaṁsa
ปาทปีเฐ ชิเน ทตฺวา✎ ร่าง
Pādapīṭhe jine datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ทฺวานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dvānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama;
ลภามิ พหุเก ยาเน✎ ร่าง
Labhāmi bahuke yāne,
ปาทปีฐสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
pādapīṭhassidaṁ phalaṁ.
ทาสี ทาสา จ ภริยา✎ ร่าง
Dāsī dāsā ca bhariyā,
เย จญฺเญ อนุชีวิโน ฯ✎ ร่าง
ye caññe anujīvino;
สมฺมา ปริจรนฺเตว✎ ร่าง
Sammā paricarante maṁ,
ปาทปีฐสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
pādapīṭhassidaṁ phalaṁ.
—
1.8.39. Telabbhañjanānisaṁsa
เตลอพฺภญฺชเน ทตฺวา✎ ร่าง
Telaabbhañjane datvā,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อพฺยาธิตา รูปวตา✎ ร่าง
Abyādhitā rūpavatā,
ขิปฺปํ ธมฺมนิสนฺธิตา ๔- ฯ✎ ร่าง
khippaṁ dhammanisantitā;
ลาภิตา อนฺนปานสฺส✎ ร่าง
Lābhitā annapānassa,
อายุํ ปญฺจมกํ มม✎ ร่าง
āyupañcamakaṁ mama.
—
1.8.40. Sappitelānisaṁsa
สปฺปิเตลญฺจ ทตฺวาน✎ ร่าง
Sappitelañca datvāna,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
ถามวา รูปสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Thāmavā rūpasampanno,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.496 · พุทธชยันตี 36.580
ปหฏฺฐตนุโช สทา ฯ✎ ร่าง
pahaṭṭhatanujo sadā;
อพฺยาธิ ๑- จ สทา โหมิ✎ ร่าง
Abyādhi visado homi,
สปฺปิเตลสฺสิทํ ผลํ✎ ร่าง
sappitelassidaṁ phalaṁ.
มุขโธวน✎ ร่าง
1.8.41. Mukhasodhanakānisaṁsa
ํ ทตฺวาน✎ ร่าง
Mukhasodhanakaṁ datvā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.348
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
ปญฺจานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Pañcānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
วิสุทฺธกณฺโฐ มธุสฺสโร✎ ร่าง
Visuddhakaṇṭho madhurassaro,
กาสสาสวิวชฺชิโต ฯ✎ ร่าง
Kāsasāsavivajjito;
อุปฺปลคนฺโธ มุขโต✎ ร่าง
Uppalagandho mukhato,
อุปวายติ เม สทา✎ ร่าง
Upavāyati me sadā.
ทธึ ทตฺวาน สมฺปนฺนํ✎ ร่าง
Dadhiṁ datvāna sampannaṁ,
พุทฺเธ สงฺเฆ คณุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
ภุญฺชามิ อมตํ ภตฺตํ✎ ร่าง
Bhuñjāmi amataṁ bhattaṁ,
วรํ กายคตาสตึ✎ ร่าง
varaṁ kāyagatāsatiṁ.
วณฺณคนฺธรโสเปตํ✎ ร่าง
Vaṇṇagandharasopetaṁ,
มธุํ ทตฺวา ชิเน คเณ ฯ✎ ร่าง
madhuṁ datvā jine gaṇe;
อนูปมํ อนญฺญมฺ✎ ร่าง
Anūpamaṁ atuliyaṁ,
ปิ ๓- ลภามิ วิมุตฺติรสํ✎ ร่าง
pive muttirasaṁ ahaṁ.
ยถาภูตํ รสํ ทตฺวา✎ ร่าง
Yathābhūtaṁ rasaṁ datvā,
อ้างอิงPTS 1.316
พุทฺเธ สงฺเฆ คณุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
จตุโร ผเล อนุโภมิ✎ ร่าง
Caturo phale anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อนฺน✎ ร่าง
1.8.45. Annapānānisaṁsa
ปานญฺจ ทตฺวาน✎ ร่าง
Annaṁ pānañca datvāna,
พุทฺเธ สงฺเฆ คณุตฺตเม ฯ✎ ร่าง
buddhe saṅghe gaṇuttame;
ทสานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dasānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
อายุวา พลวา ธีโร✎ ร่าง
Āyuvā balavā dhīro,
วณฺณวา ยสวา สุขี ฯ✎ ร่าง
vaṇṇavā yasavā sukhī;
ลาภี อนฺนสฺส ปานสฺส✎ ร่าง
Lābhī annassa pānassa,
สูโร ปญฺญาณวา ตถา✎ ร่าง
sūro paññāṇavā sadā;
อิเม คุเณ ปฏิลเภ✎ ร่าง
Ime guṇe paṭilabhe,
สํสรนฺโต ภเว อหํ ฯ✎ ร่าง
saṁsaranto bhave ahaṁ.
ธูปํ ทตฺวาน สุคเต✎ ร่าง
Dhūpaṁ datvāna sugate,
สงฺเฆ คณวรุตฺตเม✎ ร่าง
saṅghe gaṇavaruttame;
ทสานิสํเส อนุโภมิ✎ ร่าง
Dasānisaṁse anubhomi,
กมฺมานุจฺฉวิเก มม ฯ✎ ร่าง
kammānucchavike mama.
สุคนฺธเทโห ยสวา✎ ร่าง
Sugandhadeho yasavā,
สีฆปญฺโญ จ กิตฺติมา✎ ร่าง
sīghapañño ca kittimā;
ติกฺขปญฺโญ ภูริปญฺโญ✎ ร่าง
Tikkhapañño bhūripañño,
หาสคมฺภีรปญฺญวา ฯ✎ ร่าง
hāsagambhīrapaññavā.
เวปุลฺลชวนสปฺปญฺโญ✎ ร่าง
Vepullajavanapañño,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.497
สํสรนฺโต ภวาภเว✎ ร่าง
saṁsaranto bhavābhave;
ตสฺเสว วาหสา ทานิ✎ ร่าง
Tasseva vāhasā dāni,
ปตฺโต สนฺติสุขํ สิวํ ฯ✎ ร่าง
patto santisukhaṁ sivaṁ.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
1.9. Sādhāraṇānisaṁsa
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.349
ภวา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
bhavā sabbe samūhatā;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
—
mama buddhassa santike;
—
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิลินฺทวจฺโฉ เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā pilindavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ปิลินฺทวจฺฉตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทุติยํ เสลตฺ✎ ร่าง
Pilindavacchattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna