นคเร หํสวติยา✎ ร่าง
“Nagare haṁsavatiyā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.582
วีถิสามิ อโหสหํ✎ ร่าง
vīthisāmī ahosahaṁ;
มม ญาตี สมาเนตฺวา✎ ร่าง
Mama ñātī samānetvā,
อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
พุทฺโธ โลเก สมุปฺปนฺโน✎ ร่าง
‘Buddho loke samuppanno,
ปุญฺญกฺเขตฺโต อนุตฺตโร✎ ร่าง
puññakkhetto anuttaro;
อาสิ ๒- โส สพฺพโลกสฺส✎ ร่าง
Āsi so sabbalokassa,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho.
ขตฺติยา เนคมา เจว✎ ร่าง
Khattiyā negamā ceva,
มหาสาลา จ พฺราหฺมณา✎ ร่าง
mahāsālā ca brāhmaṇā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
หตฺถาโรหา อนีกตฺถา✎ ร่าง
Hatthārohā anīkaṭṭhā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.498
รถิกา ปตฺติการกา✎ ร่าง
rathikā pattikārakā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
อุคฺคา จ ราชปุตฺตา จ✎ ร่าง
Uggā ca rājaputtā ca,
อ้างอิงPTS 1.317
เวสิยานา จ พฺราหฺมณา✎ ร่าง
vesiyānā ca brāhmaṇā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
อาฬาริกา จ สูทา ๑- จ✎ ร่าง
Āḷārikā kappakā ca,
นฺหาปกา มาลการกา✎ ร่าง
nhāpakā mālakārakā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
รชกา เปสการา จ ตุน✎ ร่าง
Rajakā pesakārā ca,
ฺนวายา จ นฺหาปิกา✎ ร่าง
cammakārā ca nhāpitā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
อุสุการา ภมการา✎ ร่าง
Usukārā bhamakārā,
จมฺมการา จ ตจฺฉกา✎ ร่าง
cammakārā ca tacchakā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
กมฺมารา โสณฺณการา จ✎ ร่าง
Kammārā soṇṇakārā ca,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.350
ติปุโลหกรา ตถา✎ ร่าง
tipulohakarā tathā;
ปสนฺนจิตฺตา สุมนา✎ ร่าง
Pasannacittā sumanā,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
ภตกา เจลกา ๒- เจว✎ ร่าง
Bhatakā ceṭakā ceva,
ทาสกมฺมกรา พหู✎ ร่าง
dāsakammakarā bahū;
ยถา สเกน ถาเมน✎ ร่าง
Yathāsakena thāmena,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
อุทหารา กฏฺฐหารา✎ ร่าง
Udahārā kaṭṭhahārā,
กสิกา ๓- ติณหารกา✎ ร่าง
kassakā tiṇahārakā;
ยถา สเกน ถาเมน✎ ร่าง
Yathāsakena thāmena,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
ปุปฺผิกา มาลิกา เจว✎ ร่าง
Pupphikā mālikā ceva,
ปณฺณิกา ผลหารกา✎ ร่าง
paṇṇikā phalahārakā;
ยถา สเกน ถาเมน✎ ร่าง
Yathāsakena thāmena,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
คณิกา กุมฺภทาสี จ✎ ร่าง
Gaṇikā kumbhadāsī ca,
ปูวิกา มจฺฉิกาปิจ✎ ร่าง
pūvikā macchikāpi ca;
ยถา สเกน ถาเมน✎ ร่าง
Yathāsakena thāmena,
ปูคธมฺมํ อกํสุ เต ฯ✎ ร่าง
pūgadhammaṁ akaṁsu te.
เอเต ๑- สพฺเพ สมาคนฺตฺวา✎ ร่าง
Etha sabbe samāgantvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.499
คณพนฺธาว ๒- เอกโต✎ ร่าง
gaṇaṁ bandhāma ekato;
อธิการํ กริสฺสาม✎ ร่าง
Adhikāraṁ karissāma,
ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร ฯ✎ ร่าง
puññakkhette anuttare’.
เต เม สุตฺวาน วจนํ✎ ร่าง
Te me sutvāna vacanaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.584
คณํ พนฺธึสุ ตาวเท✎ ร่าง
gaṇaṁ bandhiṁsu tāvade;
อุปฏฺฐานสาลํ สุกตํ✎ ร่าง
‘Upaṭṭhānasālaṁ sukataṁ,
ภิกฺขุสงฺฆสฺส การยุํ ฯ✎ ร่าง
bhikkhusaṅghassa kārayuṁ’.
นิฏฺฐาเปตฺวาน ตํ สาลํ✎ ร่าง
Niṭṭhāpetvāna taṁ sālaṁ,
อุทคฺโค ตุฏฺฐมานโส✎ ร่าง
udaggo tuṭṭhamānaso;
ปเรโต เตหิ สพฺเพหิ✎ ร่าง
Pareto tehi sabbehi,
สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมึ ฯ✎ ร่าง
sambuddhamupasaṅkamiṁ.
อุปสงฺกมฺม สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Upasaṅkamma sambuddhaṁ,
โลกนาถํ นราสภํ✎ ร่าง
lokanāthaṁ narāsabhaṁ;
วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท✎ ร่าง
Vanditvā satthuno pāde,
อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
อิเม ตีณิสตา วีร✎ ร่าง
‘Ime tīṇi satā vīra,
ปุริสา เอกโต คณา✎ ร่าง
Purisā ekato gaṇā;
อุปฏฺฐานสาลํ สุกตํ✎ ร่าง
Upaṭṭhānasālaṁ sukataṁ,
นิยฺยาเทนฺติ ตว ๓- มุนิ ฯ✎ ร่าง
Niyyādenti tuvaṁ muni.
ภิกฺขุสงฺฆสฺส ปุรโต✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghassa purato,
สมฺปฏิจฺฉตุ จกฺขุมา✎ ร่าง
sampaṭicchitva cakkhumā’;
ติณฺณํ สตานํ ปุรโต✎ ร่าง
Tiṇṇaṁ satānaṁ purato,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
ติสตาปิ จ เชฏฺโฐ จ✎ ร่าง
‘Tisatāpi ca jeṭṭho ca,
อนุวตฺตึสุ เอกโต✎ ร่าง
anuvattiṁsu ekato;
สมฺปตฺตี ๔- หิ กริตฺวาน✎ ร่าง
Sampattiñhi karitvāna,
สพฺเพ อนุภวิสฺสถ ฯ✎ ร่าง
sabbe anubhavissatha.
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
อ้างอิงPTS 1.318
สีติภาวมนุตฺตรํ✎ ร่าง
sītibhāvamanuttaraṁ;
อชรํ อมรํ ๖- เขมํ✎ ร่าง
Ajaraṁ amataṁ santaṁ,
นิพฺพานํ ปสฺสยิสฺสถ ๗- ฯ✎ ร่าง
nibbānaṁ phassayissatha’.
เอวํ พุทฺโธ วิยากาสิ✎ ร่าง
Evaṁ buddho viyākāsi,
สพฺพญฺญูตมนุตฺตโร✎ ร่าง
sabbaññū samaṇuttaro;
พุทฺธสฺส วจนํ สุตฺวา✎ ร่าง
Buddhassa vacanaṁ sutvā,
โสมนสฺสมฺปเวทยึ ฯ✎ ร่าง
somanassaṁ pavedayiṁ.
ตึสกปฺปสหสฺสานิ✎ ร่าง
Tiṁsa kappasahassāni,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.351
เทวโลเก รมึ อหํ✎ ร่าง
devaloke ramiṁ ahaṁ;
เทวาธิโป ปญฺจสตํ✎ ร่าง
Devādhipo pañcasataṁ,
เทวรชฺชมการยึ ฯ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ.
สหสฺสกฺขตฺตุํ ราชา จ✎ ร่าง
Sahassakkhattuṁ rājā ca,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.500
จกฺกวตฺติ อโหสหํ
ป✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ;
เทสรชฺชํ✎ ร่าง
Devarajjaṁ karontassa,
วิปุลํ คณนาโต ๒- อสงฺขยํ ฯ✎ ร่าง
mahādevā avandisuṁ.
อิธ มานุสเก รชฺเช✎ ร่าง
Idha mānusake rajjaṁ,
ปริสา โหนฺติ พนฺธวา✎ ร่าง
parisā honti bandhavā;
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
วาเสฏฺโฐ นาม พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
vāseṭṭho nāma brāhmaṇo.
อสีติโกฏินิจฺจโย✎ ร่าง
Asītikoṭi nicayo,
ตสฺส ปุตฺโต อโหสหํ✎ ร่าง
tassa putto ahosahaṁ;
เสโล อิติ มม นามํ✎ ร่าง
Selo iti mamaṁ nāmaṁ,
ฉฬงฺเค ปารมึ คโต ฯ✎ ร่าง
chaḷaṅge pāramiṁ gato.
ชงฺฆาวิหารํ วิจรํ✎ ร่าง
Jaṅghāvihāraṁ vicaraṁ,
สสิสฺเสหิ ปุรกฺขโต✎ ร่าง
sasissehi purakkhato;
ชฏาภารภริตํปิ✎ ร่าง
Jaṭābhārikabharitaṁ,
เกนิยํ นาม ตาปสํ ฯ✎ ร่าง
keṇiyaṁ nāma tāpasaṁ.
ปฏิยตฺตาหุตึ ทิสฺวา✎ ร่าง
Paṭiyattāhutiṁ disvā,
อิทํ วจนมพฺรวึ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ;
อาวาโห วา วิวาโห วา✎ ร่าง
‘Āvāho vā vivāho vā,
ราชา วา เต นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
rājā vā te nimantito’.
อาหุตึ ยิฏฺฐุกาโมหํ✎ ร่าง
‘Āhutiṁ yiṭṭhukāmohaṁ,
พฺราหฺมเณ เทวสมฺมเต✎ ร่าง
brāhmaṇe devasammate;
น นิมนฺเตมิ ราชานํ✎ ร่าง
Na nimantemi rājānaṁ,
อาหุติ เม น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
āhutī me na vijjati.
น จตฺถิ มยฺหมาวาโห✎ ร่าง
Na catthi mayhamāvāho,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.586
วิวาโห เม น วิชฺชติ✎ ร่าง
vivāho me na vijjati;
สกฺยานํ นนฺทิชนโน✎ ร่าง
Sakyānaṁ nandijanano,
เสฏฺโฐ โลเก สเทวเก ฯ✎ ร่าง
seṭṭho loke sadevake.
สพฺพโลกหิตตฺถาสิ✎ ร่าง
Sabbalokahitatthāya,
สพฺพสตฺตสุขาวโห✎ ร่าง
sabbasattasukhāvaho;
โส เม นิมนฺติโต อชฺช✎ ร่าง
So me nimantito ajja,
ตสฺเสตํ ปฏิยาทนํ ฯ✎ ร่าง
tassetaṁ paṭiyādanaṁ.
ตมฺพรุสกวณฺณาโภ✎ ร่าง
Timbarūsakavaṇṇābho,
อปฺปเมยฺโย อนูปโม✎ ร่าง
appameyyo anūpamo;
รูเปนาสทิโส พุทฺโธ✎ ร่าง
Rūpenāsadiso buddho,
สฺวาตนาย นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
svātanāya nimantito.
อุกฺกามุขปหฏฺโฐ ๖- จ✎ ร่าง
Ukkāmukhapahaṭṭhova,
ขทิรงฺคารสนฺนิโภ✎ ร่าง
khadiraṅgārasannibho;
วิชฺชูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Vijjūpamo mahāvīro,
โส เม นาโถ ๘- นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ปพฺพตคฺเค ยถา อคฺคิ✎ ร่าง
Pabbatagge yathā acci,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.501
ปุณฺณมาเยว จนฺทิมา✎ ร่าง
puṇṇamāyeva candimā;
นฬคฺคิวณฺณสงฺกาโส✎ ร่าง
Naḷaggivaṇṇasaṅkāso,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อสมฺภีโต ภยาตีโต✎ ร่าง
Asambhīto bhayātīto,
ภวนฺตกรโณ มุนิ✎ ร่าง
bhavantakaraṇo muni;
สีหูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Sīhūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
กุสโล พุทฺธธมฺเมสุ✎ ร่าง
Kusalo buddhadhammehi,
อ้างอิงPTS 1.319
อปฺปสโยฺห ปเรหิ โส✎ ร่าง
apasayho parehi so;
นาคูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Nāgūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
สทฺธมฺมปารกุสโล✎ ร่าง
Saddhammācārakusalo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.352
พุทฺธนาโค อสาทิโส✎ ร่าง
buddhanāgo asādiso;
อุสภูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Usabhūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อนนฺตวณฺโณ อมิตยโส✎ ร่าง
Anantavaṇṇo amitayaso,
วิจิตฺตสพฺพลกฺขโณ✎ ร่าง
Vicittasabbalakkhaṇo;
สกฺกูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Sakkūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
So me buddho nimantito.
วสี คณี ปตาปี จ✎ ร่าง
Vasī gaṇī patāpī ca,
เตชสี จ ทุราสโท✎ ร่าง
tejassī ca durāsado;
พฺรหฺมูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Brahmūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ
|๓๙๔.๒๕๑| มหค✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ฺคธมฺโม ๑- ทสพโล✎ ร่าง
Pattadhammo dasabalo,
พลาติพลปารคู✎ ร่าง
balātibalapārago;
ธรณูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Dharaṇūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
สีลธีติสมากิณฺโณ✎ ร่าง
Sīlavīcisamākiṇṇo,
ธมฺมวิญฺญาณโขภิโต✎ ร่าง
dhammaviññāṇakhobhito;
อุทธูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Udadhūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ทุราสโท ทุปฺปสโห✎ ร่าง
Durāsado duppasaho,
อจโล อุคฺคโต พฺรหฺมา✎ ร่าง
acalo uggato brahā;
เนรูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Nerūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อนนฺตญาโณ อสโม✎ ร่าง
Anantañāṇo asamasamo,
อตุโล อคฺคตํ คโต✎ ร่าง
Atulo aggataṁ gato;
คคนูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Gaganūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
So me buddho nimantito.
ปนฺนรสมํ ภาณวารํ ฯ✎ ร่าง
Pannarasamaṁ bhāṇavāraṁ.
ปติฏฺฐา ภยภีตานํ✎ ร่าง
Patiṭṭhā bhayabhītānaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.502 · พุทธชยันตี 36.588
ตาโณ สรณคามินํ✎ ร่าง
tāṇo saraṇagāminaṁ;
อสฺสาสโก มหาวีโร✎ ร่าง
Assāsako mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อาสโย พุทฺธิมนฺตานํ✎ ร่าง
Āsayo buddhimantānaṁ,
ปุญฺญกฺเขตฺตํ สุเขสินํ✎ ร่าง
puññakkhettaṁ sukhesinaṁ;
รตนากโร มหาวีโร✎ ร่าง
Ratanākaro mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อสฺสาสโก เทวกโร✎ ร่าง
Assāsako vedakaro,
สามญฺญผลทายโก✎ ร่าง
sāmaññaphaladāyako;
เมฆูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Meghūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
โลเก ๑- สมุสฺสิโต วีโร✎ ร่าง
Lokacakkhu mahātejo,
สพฺพตมวิโนทโน✎ ร่าง
sabbatamavinodano;
สุริยูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Sūriyūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
อารมฺมณวิมุตฺตีสุ✎ ร่าง
Ārammaṇavimuttīsu,
สภาวทสฺสโก มุนิ✎ ร่าง
sabhāvadassano muni;
จนฺทูปโม มหาวีโร✎ ร่าง
Candūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
พุทฺโธ สมุสฺสิโต โลเก✎ ร่าง
Buddho samussito loke,
ลกฺขเณหิ อลงฺกโต✎ ร่าง
lakkhaṇehi alaṅkato;
อปฺปเมยฺโย มหาวีโร✎ ร่าง
Appameyyo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ยสฺส ญาณํ อปฺปเมยฺยํ✎ ร่าง
Yassa ñāṇaṁ appameyyaṁ,
สีลํ ยสฺส อนูปมํ✎ ร่าง
sīlaṁ yassa anūpamaṁ;
วิมุตฺติ อสทิสา ยสฺส✎ ร่าง
Vimutti asadisā yassa,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ยสฺส ธีติ อสทิสา✎ ร่าง
Yassa dhīti asadisā,
ถาโม ยสฺส อจินฺติโย✎ ร่าง
thāmo yassa acintiyo;
ยสฺส ปรกฺกโม เสฏฺโฐ✎ ร่าง
Yassa parakkamo jeṭṭho,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
ราโค โทโส จ โมโห จ✎ ร่าง
Rāgo doso ca moho ca,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.353
วิสา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
visā sabbe samūhatā;
อคทูปโม ๒- มหาวีโร✎ ร่าง
Agadūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito.
กิเลสพฺยาธิ พหุทุกฺขา โอ✎ ร่าง
Klesabyādhibahudukkha,
อ้างอิงPTS 1.320
สถีว ๓- วิโนทโก✎ ร่าง
sabbatamavinodano;
วิชฺชูปโม ๔- มหาวีโร✎ ร่าง
Vejjūpamo mahāvīro,
โส เม พุทฺโธ นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
so me buddho nimantito’.
พุทฺโธติ โฆสํ ๑- วเทสิ✎ ร่าง
Buddhoti bho yaṁ vadesi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.503
โฆโส เม โส สุทุลฺลโภ✎ ร่าง
ghosopeso sudullabho;
พุทฺโธติ ๒- โฆสนํ สุตฺวา✎ ร่าง
Buddho buddhoti sutvāna,
ปีติ เม อุปปชฺชถ ฯ✎ ร่าง
pīti me udapajjatha.
อพฺภนฺตรํ อคณฺหนฺตํ✎ ร่าง
Abbhantaraṁ agaṇhantaṁ,
ปีติ เม พหิ นิจฺฉเร✎ ร่าง
pīti me bahi nicchare;
โสหํ ปีติมโน สนฺโต✎ ร่าง
Sohaṁ pītimano santo,
อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ.
กหํ นุ โข โส ภควา✎ ร่าง
‘Kahaṁ nu kho so bhagavā,
โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
ตตฺถ คนฺตฺวา นมสฺสิสฺสํ✎ ร่าง
Tattha gantvā namassissaṁ,
สามญฺญผลทายกํ ฯ✎ ร่าง
sāmaññaphaladāyakaṁ.
ปคฺคยฺห ทกฺขิณํ พาหุํ✎ ร่าง
Paggayha dakkhiṇaṁ bāhuṁ,
เวทชาโต กตญฺชลี✎ ร่าง
vedajāto katañjalī;
อาจิกฺข ๓- เม ธมฺมราชํ✎ ร่าง
Ācikkhi me dhammarājaṁ,
โสกสลฺลวิโนทนํ ฯ✎ ร่าง
sokasallavinodanaṁ’.
อุเทนฺตํว มหาเมฆํ✎ ร่าง
‘Udentaṁva mahāmeghaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.590
นีลํ อญฺชนสนฺนิภํ✎ ร่าง
nīlaṁ añjanasannibhaṁ;
สาครํ วิย ทิสฺสนฺตํ✎ ร่าง
Sāgaraṁ viya dissantaṁ,
ปสฺสเสตํ มหาวนํ ฯ✎ ร่าง
passasetaṁ mahāvanaṁ.
เอตฺถ โส วสเต พุทฺโธ✎ ร่าง
Ettha so vasate buddho,
อทนฺตทมโก มุนิ✎ ร่าง
adantadamako muni;
วินยนฺโต จ เวเนยฺเย✎ ร่าง
Vinayanto ca veneyye,
โพเธนฺโต โพธิปกฺขิเย ฯ✎ ร่าง
bodhento bodhipakkhiye’.
ปิปาสิโตว อุทกํ✎ ร่าง
Pipāsitova udakaṁ,
โภชนํว ชิคจฺฉโต✎ ร่าง
bhojanaṁva jighacchito;
คาวี ยถา วจฺฉคิทฺธา✎ ร่าง
Gāvī yathā vacchagiddhā,
เอวาหํ วิจินึ ชินํ ฯ✎ ร่าง
evāhaṁ viciniṁ jinaṁ.
อาจารอุปจารญฺญู✎ ร่าง
Ācāraupacāraññū,
ธมฺมานุจฺฉวิสํวรํ✎ ร่าง
dhammānucchavisaṁvaraṁ;
สิกฺขาเปสึ สเก สิสฺเส✎ ร่าง
Sikkhāpemi sake sisse,
คจฺฉนฺเต ๕- ชินสนฺติกํ ฯ✎ ร่าง
gacchante jinasantikaṁ.
ทุราสทา ภควนฺโต✎ ร่าง
‘Durāsadā bhagavanto,
สีหาว เอกจาริโน✎ ร่าง
sīhāva ekacārino;
ปาเท ปาทํ นิกฺขิปนฺตา✎ ร่าง
Pade padaṁ nikkhipantā,
อาคจฺเฉยฺยาถ มาณวา ฯ✎ ร่าง
āgaccheyyātha māṇavā.
อาสิวิโส ยถา โฆโร✎ ร่าง
Āsīviso yathā ghoro,
มิคราชาว เกสรี✎ ร่าง
migarājāva kesarī;
มตฺโตว กุญฺชโร ทนฺโต✎ ร่าง
Mattova kuñjaro dantī,
เอวํ พุทฺธา ทุราสทา ฯ✎ ร่าง
evaṁ buddhā durāsadā.
อุกฺกาสิตญฺจ ขิปิตํ✎ ร่าง
Ukkāsitañca khipitaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.504
อชฺฌุเปกฺขาย มาณวา✎ ร่าง
ajjhupekkhiya māṇavā;
ปาเท ปาทํ นิกฺขิปนฺตา✎ ร่าง
Pade padaṁ nikkhipantā,
อุเปถ พุทฺธสนฺติกํ ฯ✎ ร่าง
upetha buddhasantikaṁ.
ปฏิสลฺลานครุกา✎ ร่าง
Paṭisallānagarukā,
อปฺปสทฺทา ทุราสทา✎ ร่าง
appasaddā durāsadā;
ทุรูปสงฺกมา พุทฺธา✎ ร่าง
Durūpasaṅkamā buddhā,
ครู โหนฺติ สเทวเก ฯ✎ ร่าง
garū honti sadevake.
ยมหํ ๑- ปญฺหํ ปุจฺฉามิ✎ ร่าง
Yadāhaṁ pañhaṁ pucchāmi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.354
ปฏิสมฺโมทยามิ ๒- วา✎ ร่าง
paṭisammodayāmi vā;
อปฺปสทฺทา ตทา โหถ✎ ร่าง
Appasaddā tadā hotha,
มุนีภูตาว ติฏฺฐถ ฯ✎ ร่าง
munibhūtāva tiṭṭhatha.
ยํ โส เทเสสิ สทฺธมฺมํ✎ ร่าง
Yaṁ so deseti sambuddho,
อ้างอิงPTS 1.321
เขมํ นิพฺพานปตฺติยา✎ ร่าง
khemaṁ nibbānapattiyā;
ตเมวตฺถํ นิสาเมถ✎ ร่าง
Tamevatthaṁ nisāmetha,
สทฺธมฺมสฺสวนํ สุภํ ฯ✎ ร่าง
saddhammasavanaṁ sukhaṁ’.
อุปสงฺกมฺม สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Upasaṅkamma sambuddhaṁ,
สมฺโมทึ มุนินา อหํ✎ ร่าง
sammodiṁ muninā ahaṁ;
ตํ กถํ วีติสาเรตฺวา✎ ร่าง
Taṁ kathaṁ vītisāretvā,
ลกฺขเณ อุปธารยึ ฯ✎ ร่าง
lakkhaṇe upadhārayiṁ.
ลกฺขเณ เทฺว น ทกฺขามิ✎ ร่าง
Lakkhaṇe dve ca kaṅkhāmi,
ปสฺสามิ ตึสลกฺขเณ✎ ร่าง
passāmi tiṁsalakkhaṇe;
โกโสหิตวตฺถุํ ๕- คุยฺหํ✎ ร่าง
Kosohitavatthaguyhaṁ,
อิทฺธิยา ทสฺสยิ มุนิ ฯ✎ ร่าง
iddhiyā dassayī muni.
ชิวฺหํ นินฺนามยิตฺวา จ✎ ร่าง
Jivhaṁ ninnāmayitvāna,
กณฺณโสเต จ นาสิเก✎ ร่าง
kaṇṇasote ca nāsike;
ปฏิมสฺส ๗- นลาตนฺตํ✎ ร่าง
Paṭimasi nalāṭantaṁ,
เกวลํ ฉาทยิ ชิโน ฯ✎ ร่าง
kevalaṁ chādayī jino.
ตสฺสาหํ ลกฺขเณ ทิสฺวา✎ ร่าง
Tassāhaṁ lakkhaṇe disvā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.592
ปริปุณฺเณ สพฺยญฺชเน✎ ร่าง
paripuṇṇe sabyañjane;
พุทฺโธติ นิฏฺฐํ คนฺตฺวาน✎ ร่าง
Buddhoti niṭṭhaṁ gantvāna,
สห สิสฺเสหิ ปพฺพชึ ฯ✎ ร่าง
saha sissehi pabbajiṁ.
สเตหิ ตีหิ สหิโต✎ ร่าง
Satehi tīhi sahito,
ปพฺพชึ อนคาริยํ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Addhamāse asampatte,
สพฺเพ ปตฺตมฺห นิพฺพุตึ ฯ✎ ร่าง
sabbe pattāmha nibbutiṁ.
เอกโต กมฺมํ กตฺวาน✎ ร่าง
Ekato kammaṁ katvāna,
ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร✎ ร่าง
puññakkhette anuttare;
เอกโต สํสริตฺวาน✎ ร่าง
Ekato saṁsaritvāna,
เอกโต วินิวฏฺฏยุํ ฯ✎ ร่าง
ekato vinivattayuṁ.
โคปานสิโย ทตฺวาน✎ ร่าง
Gopānasiyo datvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.505
ปูคธมฺเม วสึ อหํ✎ ร่าง
pūgadhamme vasiṁ ahaṁ;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
อฏฺฐ เหตู ลภามหํ ฯ✎ ร่าง
aṭṭha hetū labhāmahaṁ.
ทิสาสุ ปูชิโต โหมิ✎ ร่าง
Disāsu pūjito homi,
โภคา จ อมิตา มม✎ ร่าง
bhogā ca amitā mama;
ปติฏฺฐา โหมิ สพฺเพสํ✎ ร่าง
Patiṭṭhā homi sabbesaṁ,
ตาโส มม น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
tāso mama na vijjati.
พฺยาธโย ๑- เม น วิชฺชนฺติ✎ ร่าง
Byādhayo me na vijjanti,
ทีฆายุํ ปาลยามิ จ✎ ร่าง
dīghāyuṁ pālayāmi ca;
สุขุมจฺฉวิโก โหมิ✎ ร่าง
Sukhumacchaviko homi,
อาวาเส ปตฺติเต วสฺเส ๒- ฯ✎ ร่าง
āvāse patthite vase.
อฏฺฐ โคปานสี ทตฺวา✎ ร่าง
Aṭṭha gopānasī datvā,
ปูคธมฺเม วสึ อหํ✎ ร่าง
pūgadhamme vasiṁ ahaṁ;
ปฏิสมฺภิทา อรหตฺตญฺจ✎ ร่าง
Paṭisambhidārahattañca,
เอตํ เม อปรฏฺฐมํ ฯ✎ ร่าง
etaṁ me aparaṭṭhamaṁ.
สพฺพโวสิตโวสาโน✎ ร่าง
Sabbavositavosāno,
กตกิจฺโจ อนาสโว✎ ร่าง
katakicco anāsavo;
อฏฺฐโคปานสี นาม✎ ร่าง
Aṭṭhagopānasī nāma,
ตว ปุตฺโต มหามุนิ✎ ร่าง
tava putto mahāmuni.
ปญฺจ ถมฺภานิ ทตฺวาน✎ ร่าง
Pañca thambhāni datvāna,
ปูคธมฺเม วสึ อหํ✎ ร่าง
pūgadhamme vasiṁ ahaṁ;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
ปญฺจ เหตู ลภามหํ ฯ✎ ร่าง
pañca hetū labhāmahaṁ.
อจโล โหมิ เมตฺตาย✎ ร่าง
Acalo homi mettāya,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.355
อนูนโภความหํ✎ ร่าง
anūnaṅgo bhavāmahaṁ;
อาเทยฺยวจโน โหมิ✎ ร่าง
Ādeyyavacano homi,
น ธํเสมิ ยถา อหํ ฯ✎ ร่าง
na dhaṁsemi yathā ahaṁ.
อภนฺตํ โหติ เม จิตฺตํ✎ ร่าง
Abhantaṁ hoti me cittaṁ,
อขิโล ๔- โหมิ กสฺสจิ✎ ร่าง
akhilo homi kassaci;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
วิมโล โหมิ สาสเน ฯ✎ ร่าง
vimalo homi sāsane.
สคารโว สปฺปติสฺโส✎ ร่าง
Sagāravo sappatisso,
อ้างอิงPTS 1.322
กตกิจฺโจ อนาสโว✎ ร่าง
katakicco anāsavo;
สาวโก เต มหาวีร✎ ร่าง
Sāvako te mahāvīra,
ภิกฺขุ ตํ วนฺทเต มุนิ ฯ✎ ร่าง
bhikkhu taṁ vandate muni.
กตฺวา สุกตปลฺลงฺกํ✎ ร่าง
Katvā sukatapallaṅkaṁ,
สาลายํ ปญฺญเปสหํ✎ ร่าง
sālāyaṁ paññapesahaṁ;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
ปญฺจ เหตู ลภามหํ ฯ✎ ร่าง
pañca hetū labhāmahaṁ.
อุจฺเจ กุเล ปชายามิ✎ ร่าง
Ucce kule pajāyitvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.506
มหาโภโค ภวามหํ✎ ร่าง
mahābhogo bhavāmahaṁ;
สพฺพสมฺปตฺติโก โหมิ✎ ร่าง
Sabbasampattiko homi,
มจฺเฉรํ เม น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
maccheraṁ me na vijjati.
คมเน ปตฺถิเต มยฺหํ✎ ร่าง
Gamane patthite mayhaṁ,
ปลฺลงฺโก อุปติฏฺฐติ✎ ร่าง
pallaṅko upatiṭṭhati;
สห ปลฺลงฺกเสฏฺเฐน✎ ร่าง
Saha pallaṅkaseṭṭhena,
คจฺฉามิ มม ปตฺถิตํ ฯ✎ ร่าง
gacchāmi mama patthitaṁ.
เตน ปลฺลงฺกทาเนน✎ ร่าง
Tena pallaṅkadānena,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.594
ตมํ สพฺพํ วิโนทยึ✎ ร่าง
tamaṁ sabbaṁ vinodayiṁ;
สพฺพาภิญฺญาพลปฺปตฺโต✎ ร่าง
Sabbābhiññābalappatto,
เถโร วนฺทติ ตํ มุเน ๒- ฯ✎ ร่าง
thero vandati taṁ muni.
ปรกิจฺจตฺตกิจฺจานิ✎ ร่าง
Parakiccattakiccāni,
สพฺพกิจฺจานิ สาธยึ✎ ร่าง
sabbakiccāni sādhayiṁ;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
ปาวิสึ อภยํ ปุรํ ฯ✎ ร่าง
pāvisiṁ abhayaṁ puraṁ.
ปรินิฏฺฐิตสาลสฺมึ✎ ร่าง
Pariniṭṭhitasālamhi,
ปริโภคมทาสหํ✎ ร่าง
paribhogamadāsahaṁ;
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เสฏฺฐตฺตํ อชฺฌุปาคโต ฯ✎ ร่าง
seṭṭhattaṁ ajjhupāgato.
เยเกจิ ทมกา โลเก✎ ร่าง
Ye keci damakā loke,
หตฺถิอสฺเส ทเมนฺติ เต✎ ร่าง
hatthiasse damenti ye;
กาเรตฺวา ๔- การณา นานา✎ ร่าง
Karitvā kāraṇā nānā,
ทารุเณน ทเมนฺติ เต ฯ✎ ร่าง
dāruṇena damenti te.
นเหว ๕- ตฺวํ มหาวีร✎ ร่าง
Na hevaṁ tvaṁ mahāvīra,
ทเมสิ นรนาริโย✎ ร่าง
damesi naranāriyo;
อทณฺเฑน อสตฺเถน✎ ร่าง
Adaṇḍena asatthena,
ทเมสิ อุตฺตเม ทเม ฯ✎ ร่าง
damesi uttame dame.
ทานสฺส วณฺเณ กิตฺเตนฺโต✎ ร่าง
Dānassa vaṇṇe kittento,
เทสนากุสโล มุนิ✎ ร่าง
desanākusalo muni;
เอกปญฺหํ กเถนฺโต จ✎ ร่าง
Ekapañhaṁ kathentova,
โพเธสิ ติสเต มุนิ ฯ✎ ร่าง
bodhesi tisate muni.
ทนฺตา มยํ สารถินา✎ ร่าง
Dantā mayaṁ sārathinā,
สุวิมุตฺตา อนาสวา✎ ร่าง
suvimuttā anāsavā;
สพฺพาภิญฺญาพลปฺปตฺตา✎ ร่าง
Sabbābhiññābalapattā,
นิพฺพุตา อุปธิกฺขเย ฯ✎ ร่าง
nibbutā upadhikkhaye.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
ยํ ทานมททินฺตทา✎ ร่าง
yaṁ dānamadadiṁ tadā;
อติกฺกนฺตา ภยา สพฺเพ✎ ร่าง
Atikkantā bhayā sabbe,
สาลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปชายิตฺวา ฯ ๒ ม. ยุ. มุนิ ฯ ๓ ม. เย ฯ ยุ. เม ฯ@๔ ม. กริตฺวา ฯ ยุ. กเรตฺวา ฯ ๕ ม. นเหวํ ฯ ๖ ม. ยุ. ว ฯ
|๓๙๔.๓๐๕| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
sālādānassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.356
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ
|๓๙๔.๓๐๗| ปฏิสมฺภิทา จต✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.507
เม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสน✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
นฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เสโล สปริโส ภควโต สนฺติเก อิมา
คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā selo sapariso bhagavato santike imā gāthāyo abhāsitthāti.
เสลตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ตติยํ สพฺพกิตฺติกตฺ✎ ร่าง
Selattherassāpadānaṁ dutiyaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna