—
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.29
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ๕- ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สารีปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sāriputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
สารีปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
จต✎ ร่าง
Sāriputtattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
มหาโมคฺคลฺลานตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Mahāmoggallānattheraapadāna
อโนมทสฺสี ภควา✎ ร่าง
“Anomadassī bhagavā,
โลกเชฏฺโฐ นราสโภ✎ ร่าง
lokajeṭṭho narāsabho;
วิหาสิ หิมวนฺตมฺหิ✎ ร่าง
Vihāsi himavantamhi,
เทวสงฺฆปุรกฺขโต ฯ✎ ร่าง
devasaṅghapurakkhato.
วรุโณ นาม นาเมน✎ ร่าง
Varuṇo nāma nāmena,
นาคราชา อหํ ตทา✎ ร่าง
nāgarājā ahaṁ tadā;
กามรูปี วิกุพฺพามิ✎ ร่าง
Kāmarūpī vikubbāmi,
มโหทธินิวาสหํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อหํ ฯ ๒ ยุ. วีโร ฯ ๓ ม. ยุ. ตสฺสาหํ อาหสา อชฺช ฯ@๔ ม. กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา@ มาโคว พนฺธนํ หิตฺวา วิหรามิ อนาสโว@ สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก@ ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ@๕ ม. สพฺพตฺถ อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ
|๔.๓๗๔| อ✎ ร่าง
mahodadhinivāsahaṁ.
งฺคนิยคณํ หิตฺวา✎ ร่าง
Saṅgaṇiyaṁ gaṇaṁ hitvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.46
ตุริยํ ปฏฺฐเปสหํ✎ ร่าง
tūriyaṁ paṭṭhapesahaṁ;
สมฺพุทฺธํ ปริวาเรตฺวา✎ ร่าง
Sambuddhaṁ parivāretvā,
วาเทสุํ อจฺฉรา ตทา ฯ✎ ร่าง
vādesuṁ accharā tadā.
วิชฺชมาเนสุ ๑- ตุริเยสุ✎ ร่าง
Vajjamānesu tūresu,
เทวตุริยานิ วชฺชยุํ✎ ร่าง
devā tūrāni vajjayuṁ;
อุภินฺนํ สทฺทํ สุตฺวาน✎ ร่าง
Ubhinnaṁ saddaṁ sutvāna,
พุทฺโธปิ สมฺปพุชฺฌถ ฯ✎ ร่าง
buddhopi sampabujjhatha.
นิมนฺตยิตฺวา สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Nimantetvāna sambuddhaṁ,
สกํ ภวนมุปาคมึ✎ ร่าง
sakaṁ bhavanupāgamiṁ;
อาสนํ ปญฺญเปตฺวาน✎ ร่าง
Āsanaṁ paññapetvāna,
กาลมาโรจยึ อหํ ฯ✎ ร่าง
kālamārocayiṁ ahaṁ.
ขีณาสวสหสฺเสหิ✎ ร่าง
Khīṇāsavasahassehi,
ปุริโต ๒- โลกนายโก✎ ร่าง
parivuto lokanāyako;
โอภาเสนฺโต ทิสา สพฺพา✎ ร่าง
Obhāsento disā sabbā,
ภวนมฺเม อุปาคมิ ฯ✎ ร่าง
bhavanaṁ me upāgami.
อุปวิฏฺฐํ มหาวีรํ✎ ร่าง
Upaviṭṭhaṁ mahāvīraṁ,
อ้างอิงPTS 1.32
เทวเทวํ นราสภํ✎ ร่าง
Devadevaṁ narāsabhaṁ;
ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺตปฺเปสึ✎ ร่าง
Sabhikkhusaṅghaṁ tappesiṁ,
อนฺนปาเนนหํ ตทา ฯ✎ ร่าง
Annapānenahaṁ tadā.
อนุโมทิ มหาวีโร✎ ร่าง
Anumodi mahāvīro,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
โย โส สงฺฆํ อปูเชสิ✎ ร่าง
Yo so saṅghaṁ apūjesi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.58
พุทฺธญฺจ โลกนายกํ✎ ร่าง
buddhañca lokanāyakaṁ;
เตน จิตฺตปฺปสาเทน✎ ร่าง
Tena cittappasādena,
เทวโลกํ คมิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
devalokaṁ gamissati.
สตฺตสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Sattasattatikkhattuñca,
เทวรชฺชํ กริสฺสติ✎ ร่าง
devarajjaṁ karissati;
ปฐพฺยา รชฺชํ อฏฺฐสตํ✎ ร่าง
Pathabyā rajjaṁ aṭṭhasataṁ,
วสุธํ อาวสิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
vasudhaṁ āvasissati.
ปญฺจปญฺญาสกฺขตฺตุํ จ✎ ร่าง
Pañcapaññāsakkhattuñca,
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati;
โภคา อสงฺขยา ตสฺส✎ ร่าง
Bhogā asaṅkhiyā tassa,
อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
uppajjissanti tāvade.
อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Aparimeyye ito kappe,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.30
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม โคตฺเตน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
นิรยา โส จวิตฺวาน✎ ร่าง
Nirayā so cavitvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.47
มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ✎ ร่าง
manussataṁ gamissati;
โกลิโต นาม นาเมน✎ ร่าง
Kolito nāma nāmena,
พฺรหฺมพนฺธุ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
brahmabandhu bhavissati.
โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน✎ ร่าง
So pacchā pabbajitvāna,
กุสลมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
kusalamūlena codito;
โคตมสฺส ภาวโต✎ ร่าง
Gotamassa bhagavato,
ทุติโย เหสฺสติ สาวโก ฯ✎ ร่าง
dutiyo hessati sāvako.
อารทฺธวิริโย ปหิตตฺโต✎ ร่าง
Āraddhavīriyo pahitatto,
อิทฺธิยา ปารมึ คโต✎ ร่าง
Iddhiyā pāramiṁ gato;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ✎ ร่าง
Nibbāyissatināsavo.
ปาปมิตฺโตปนิสฺสาย✎ ร่าง
Pāpamittopanissāya,
กามราควสํ คโต✎ ร่าง
kāmarāgavasaṁ gato;
มาตรํ ปิตรญฺจาปิ✎ ร่าง
Mātaraṁ pitarañcāpi,
ฆาตยึ ทุฏฺฐมานโส ฯ✎ ร่าง
ghātayiṁ duṭṭhamānaso.
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ yonupapajjāmi,
นิรยํ อถ มานุสํ✎ ร่าง
nirayaṁ atha mānusaṁ;
ปาปกมฺมสมงฺคิตํ✎ ร่าง
Pāpakammasamaṅgitā,
ภินฺนสีโส มรามหํ ๒- ฯ✎ ร่าง
bhinnasīso marāmahaṁ.
อิทํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ✎ ร่าง
Idaṁ pacchimakaṁ mayhaṁ,
จริโม วตฺตเต ภโว✎ ร่าง
carimo vattate bhavo;
อิธาปิ อีทิสํ มยฺหํ✎ ร่าง
Idhāpi ediso mayhaṁ,
มรณกาเล ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
maraṇakāle bhavissati.
ปวิเวกมนุยุตฺโต✎ ร่าง
Pavivekamanuyutto,
สมาธิภาวนารโต✎ ร่าง
samādhibhāvanārato;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
ธรณึปิ สุคมฺภีรํ✎ ร่าง
Dharaṇimpi sugambhīraṁ,
พหลํ ทุปฺปธํสิยํ✎ ร่าง
bahalaṁ duppadhaṁsiyaṁ;
วามงฺคุฏฺเฐน จาเลยฺยํ✎ ร่าง
Vāmaṅguṭṭhena khobheyyaṁ,
อิทฺธิยา ปารมึ คโต ฯ✎ ร่าง
iddhiyā pāramiṁ gato.
อสฺมิมานํ น ปสฺสามิ✎ ร่าง
Asmimānaṁ na passāmi,
มาโน มยฺหํ น วิชฺชติ✎ ร่าง
māno mayhaṁ na vijjati;
สามเณเร อุปาทาย✎ ร่าง
Sāmaṇere upādāya,
ครุจิตฺตํ กโรมหํ ฯ✎ ร่าง
garucittaṁ karomahaṁ.
อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Aparimeyye ito kappe,
ยํ กมฺมํ อภินีหรํ✎ ร่าง
yaṁ kammamabhinīhariṁ;
ตมหํ ภูมึ อนุปฺปตฺโต✎ ร่าง
Tāhaṁ bhūmimanuppatto,
ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ✎ ร่าง
pattomhi āsavakkhayaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงPTS 1.33 · สยามรัฐ 32.48
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahāmoggallāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
มหาโมคฺคลฺลานตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Mahāmoggallānattherassāpadānaṁ dutiyaṁ.
มหากสฺสปตฺเถราปทานํ (๓)
[๔]- ภวา สพฺเพ สมูหตา
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ เชตฺวา มารํ สวาหนํ ฯ
|๑๙.๙๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร อิมา
คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ ส✎ ร่าง
Mahākassapattheraapadāna
มตฺตํ ฯ
ตติยภาณวารํ นิฏฺฐิตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ ฯ ๒ ม. สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ ๓ ม. ตสฺส ธมฺเมสุ@ทายาโท โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต ฯ ๔ ม. สมนฺตปาสาทิกตฺตา อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ ฯ
อฏฺฐมํ รฏฺฐปาลตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
“Padumuttarassa bhagavato,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.31 · พุทธชยันตี 36.60