คงฺคา ภาคีรสี ๑- นาม✎ ร่าง
“Gaṅgā bhāgīrathī nāma,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.541
หิมวนฺตา ปภาวิตา✎ ร่าง
himavantā pabhāvitā;
หํสวติยา ทฺวาเรน✎ ร่าง
Haṁsavatiyā dvārena,
อนุสนฺทติ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
anusandati tāvade.
โสภิโต นาม อาราโม✎ ร่าง
Sobhito nāma ārāmo,
คงฺคากูเล สุมาปิโต✎ ร่าง
gaṅgākūle sumāpito;
ตตฺถ ปทุมุตฺตโร พุทฺโธ✎ ร่าง
Tattha padumuttaro buddho,
วสเต โลกนายโก ฯ✎ ร่าง
vasate lokanāyako.
ติทเสหิ ยถา อินฺโท✎ ร่าง
Tidasehi yathā indo,
อ้างอิงPTS 2.344
มนุเชหิ ปุรกฺขโต✎ ร่าง
manujehi purakkhato;
นิสีทิ ตตฺถ ภควา✎ ร่าง
Nisīdi tattha bhagavā,
อสมฺภีโตว เกสรี ฯ✎ ร่าง
asambhītova kesarī.
นคเร หํสวติยา อโห✎ ร่าง
Nagare haṁsavatiyā,
สึ ๒- พฺราหฺมโณ อหํ✎ ร่าง
vasāmi brāhmaṇo ahaṁ;
ฉฬงฺโค นาม นาเมน✎ ร่าง
Chaḷaṅgo nāma nāmena,
เอวํ นาโม มหามุนิ ฯ✎ ร่าง
evaṁnāmo mahāmuni.
อฏฺฐารส สิสฺสสตา✎ ร่าง
Aṭṭhārasa sissasatā,
ปริวาเรนฺติ มํ ตทา✎ ร่าง
parivārenti maṁ tadā;
เตหิ สิสฺเสหิ สมิโต✎ ร่าง
Tehi sissehi samito,
คงฺคาตีรํ อุปาคมึ ฯ✎ ร่าง
gaṅgātīraṁ upāgamiṁ.
ตตฺถทฺทสาสึ สมเณ✎ ร่าง
Tatthaddasāsiṁ samaṇe,
นิกฺกุเห โธตปาปเก✎ ร่าง
nikkuhe dhotapāpake;
ภาคีรสินฺตรนฺโตหํ✎ ร่าง
Bhāgīrathiṁ tarantehaṁ,
เอวํ จินฺเตสิ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
evaṁ cintesi tāvade.
สายํ ปาตํ ตรนฺตาเม✎ ร่าง
‘Sāyaṁ pātaṁ tarantāme,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.14
พุทฺธปุตฺตา มหายสา✎ ร่าง
buddhaputtā mahāyasā;
วิเหสยนฺติ อตฺตานํ✎ ร่าง
Vihesayanti attānaṁ,
เตสํ อตฺตา วิหญฺญติ ฯ✎ ร่าง
tesaṁ attā vihaññati.
สเทวกสฺส โลกสฺส✎ ร่าง
Sadevakassa lokassa,
พุทฺโธ อคฺโค ปวุจฺจติ✎ ร่าง
buddho aggo pavuccati;
นตฺถิ เม ทกฺขิเณ การํ✎ ร่าง
Natthi me dakkhiṇe kāraṁ,
คติมคฺควิโสธนํ ฯ✎ ร่าง
gatimaggavisodhanaṁ.
ยนฺนูน พุทฺธเสฏฺฐสฺส✎ ร่าง
Yannūna buddhaseṭṭhassa,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.379
เสตุํ คงฺคาย การเย✎ ร่าง
setuṁ gaṅgāya kāraye;
การาเปตฺวา อิมํ เสตุํ✎ ร่าง
Kārāpetvā imaṁ kammaṁ,
สนฺตรามิ อิมํ ภวํ ฯ✎ ร่าง
santarāmi imaṁ bhavaṁ’.
สตํ สหสฺสํ ทตฺวาน✎ ร่าง
Satasahassaṁ datvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.542
เสตุํ การาปยึ อหํ✎ ร่าง
setuṁ kārāpayiṁ ahaṁ;
สทฺทหนฺโต กตํ การํ✎ ร่าง
Saddahanto kataṁ kāraṁ,
วิปุลํ เม ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
vipulaṁ me bhavissati.
การาเปตฺวาน ตํ ๑- เสตุํ✎ ร่าง
Kārāpetvāna taṁ setuṁ,
อุเปสึ โลกนายกํ✎ ร่าง
upesiṁ lokanāyakaṁ;
สิรสิ อญฺชลึ กตฺวา✎ ร่าง
Sirasi añjaliṁ katvā,
อิมํ วจนมพฺรวึ ฯ✎ ร่าง
imaṁ vacanamabraviṁ.
สตํ สหสฺสํ สวยํ✎ ร่าง
‘Satasahassassa vayaṁ,
ทตฺวา ๓- การาปิโต มยา✎ ร่าง
datvā kārāpito mayā;
ตวตฺถาย มหาเสตุํ✎ ร่าง
Tavatthāya mahāsetu,
ปฏิคฺคณฺห มหามุเน ฯ✎ ร่าง
paṭiggaṇha mahāmune’.
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู✎ ร่าง
Padumuttaro lokavidū,
อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห✎ ร่าง
āhutīnaṁ paṭiggaho;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
โย เม เสตุํ อกาเรสิ✎ ร่าง
‘Yo me setuṁ akāresi,
ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ✎ ร่าง
pasanno sehi pāṇibhi;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง
Tamahaṁ kittayissāmi,
สุณาถ มม ภาสโต ฯ✎ ร่าง
suṇātha mama bhāsato.
ทริโต ปพฺพตโต วา✎ ร่าง
Darito pabbatato vā,
รุกฺขโต ปติโตปิยํ✎ ร่าง
rukkhato patitopiyaṁ;
จุโตปิ ลจฺฉติฏฺฐานํ✎ ร่าง
Cutopi lacchatī ṭhānaṁ,
เสตุทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
setudānassidaṁ phalaṁ.
วิรูฬฺหมูลสนฺตานํ✎ ร่าง
Virūḷhamūlasantānaṁ,
นิโคฺรธมิว มาลุโต✎ ร่าง
nigrodhamiva māluto;
อมิตฺตา นปฺปสหนฺติ✎ ร่าง
Amittā nappasahanti,
เสตุทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
setudānassidaṁ phalaṁ.
นาสฺส โจรา ปสหนฺติ✎ ร่าง
Nāssa corā pasahanti,
นาติมญฺญนฺติ ขตฺติยา✎ ร่าง
nātimaññanti khattiyā;
สพฺเพ ตริสฺสตามิตฺเต✎ ร่าง
Sabbe tarissatāmitte,
เสตุทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
setudānassidaṁ phalaṁ.
อพฺโภกาสคตํ สนฺตํ✎ ร่าง
Abbhokāsagataṁ santaṁ,
อ้างอิงPTS 2.345
กฐินาตปตาปิตํ✎ ร่าง
kaṭhinātapatāpitaṁ;
ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺตํ✎ ร่าง
Puññakammena saṁyuttaṁ,
น ภวิสฺสติ เวทนา ฯ✎ ร่าง
na bhavissati vedanā.
เทวโลเก มนุสฺเส วา✎ ร่าง
Devaloke manusse vā,
หตฺถิยานํ สุนิมฺมิตํ✎ ร่าง
hatthiyānaṁ sunimmitaṁ;
ตสฺส สงฺกปฺปมญฺญาย✎ ร่าง
Tassa saṅkappamaññāya,
นิพฺพตฺติสฺสติ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
nibbattissati tāvade.
สหสฺสสฺสา วาตชวา✎ ร่าง
Sahassassā vātajavā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.543
สินฺธวา สีฆพาหนา✎ ร่าง
sindhavā sīghavāhanā;
สยํ ปาตํ อุเปสฺสนฺติ✎ ร่าง
Sāyaṁ pātaṁ upessanti,
เสตุทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
setudānassidaṁ phalaṁ.
อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ✎ ร่าง
Āgantvāna manussattaṁ,
สุขิโตยํ ภวิสฺสติ
อิ✎ ร่าง
sukhitoyaṁ bhavissati;
หาปิ ๑- มนุชสฺเสว✎ ร่าง
Vehāsaṁ manujasseva,
หตฺถิยานํ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
hatthiyānaṁ bhavissati.
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Kappasatasahassamhi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.16
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.380
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
นิพฺพายิสฺสตินาสโว ฯ✎ ร่าง
nibbāyissatināsavo’.
อโห เม สุกตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Aho me sukataṁ kammaṁ,
ชลชุตฺตมนามเก✎ ร่าง
jalajuttamanāmake;
ตตฺถ การํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Tattha kāraṁ karitvāna,
ปตฺโตหํ อาสวกฺขยํ ฯ✎ ร่าง
pattohaṁ āsavakkhayaṁ.
ปธานํ ปหิตตฺโตมฺหิ✎ ร่าง
Padhānaṁ pahitattomhi,
อุปสนฺโต นิรูปธิ✎ ร่าง
upasanto nirūpadhi;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โธตโก เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā dhotako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
โธตกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. เวหาสํ ฯ
ปญฺจมํ อุปสีวตฺ✎ ร่าง
Dhotakattherassāpadānaṁ catutthaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna