เนื้อความทั้งข้อ
[๔๒] เราได้คล้องผ้าอันวิจิตรหลายผืนไว้ตรงหน้าพระสถูปอันประเสริฐ ของ
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ แล้วตั้งต้นกัลปพฤกษ์ไว้ เราเข้า
ถึงกำเนิดใดๆ คือ ความเป็นเทวดาหรือมนุษย์ในกำเนิดนั้นๆ ต้น
กัลปพฤกษ์อันงาม ย่อมประดิษฐานอยู่ใกล้ประตูเรา เวลานั้น เราเอง
บริษัทเพื่อนและคนคุ้นเคย ได้ถือเอาผ้าจากต้นกัลปพฤกษ์นั้นมานุ่งห่ม
ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ตั้งต้นกัลปพฤกษ์ใดไว้ ด้วยกรรมนั้น
เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการตั้งต้นกัลปพฤกษ์ และในกัลปที่ ๗
แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ องค์ ทรงพระนามว่าสุเจละ ทรง
สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัม-
ภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธ-
ศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระกัปปรุกขิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. กุณฑธานเถราปทาน ๒. สาคตเถราปทาน
๓. มหากัจจายนเถราปทาน ๔. กาฬุทายีเถราปทาน
๕. โมฆราชเถราปทาน ๖. อธิมุตตกเถราปทาน
๗. ลสุณทายกเถราปทาน ๘. อายาตทายกเถราปทาน
๙. ธรรมจักกิกเถราปทาน ๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน
—
Kapparukkhiyattheraapadāna
สิทฺธตฺถสฺส ภควโต✎ ร่าง
“Siddhatthassa bhagavato,
ถูปเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา✎ ร่าง
thūpaseṭṭhassa sammukhā;
วิจิตฺตทุสฺเส ลคฺเคตฺวา✎ ร่าง
Vicittadusse lagetvā,
กปฺปรุกฺขํ ฐเปสหํ ฯ✎ ร่าง
kapparukkhaṁ ṭhapesahaṁ.
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ yonupapajjāmi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.130
เทวตฺตํ อถ มานุสํ✎ ร่าง
devattaṁ atha mānusaṁ;
โสภยนฺโต มม ทฺวาเร✎ ร่าง
Sobhayanto mama dvāraṁ,
กปฺปรุกฺโข ปติฏฺฐติ ฯ✎ ร่าง
kapparukkho patiṭṭhati.
อหญฺจ ปริสา เจว✎ ร่าง
Ahañca parisā ceva,
อ้างอิงPTS 1.91
เย เกจิ สมวสฺสิกา✎ ร่าง
ye keci mama vassitā;
ตมฺหา ทุสฺสํ คเหตฺวาน✎ ร่าง
Tamhā dussaṁ gahetvāna,
นิวาเสม มยํ ตทา ๒- ฯ✎ ร่าง
nivāsema mayaṁ sadā.
จตุนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Catunnavutito kappe,
ยํ รุกฺขํ ฐปยึ อหํ✎ ร่าง
yaṁ rukkhaṁ ṭhapayiṁ ahaṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
กปฺปรุกฺขสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
kapparukkhassidaṁ phalaṁ.
อิโต จ สตฺตเม กปฺเป✎ ร่าง
Ito ca sattame kappe,
สุเจลา อฏฺฐ ขตฺติยา✎ ร่าง
suceḷā aṭṭha khattiyā;
สตฺตรตนสมฺปนฺนา✎ ร่าง
Sattaratanasampannā,
จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalā.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กปฺปรุกฺขิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kapparukkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
กปฺปรุกฺขิยตฺเถรสฺส อปทานํ สม✎ ร่าง
Kapparukkhiyattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
ตฺ✎ ร่าง
Kuṇḍadhānavaggo catuttho.
ตํ ฯ
อุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
กุณฺฑสาคตกจฺจานา✎ ร่าง
Kuṇḍasāgatakaccānā,
อุทายี ราชสวฺหโย✎ ร่าง
udāyī mogharājako;
อธิมุตฺโต ลสุณโท✎ ร่าง
Adhimutto lasuṇado,
อายาตี ๔- ธมฺมจกฺกิโก✎ ร่าง
āyāgī dhammacakkiko;
กปฺปรุกฺขี จ ทสโม✎ ร่าง
Kapparukkhī ca dasamo,
คาถาทฺวยํ ทสสตํ✎ ร่าง
gāthā dvayadasasataṁ.
ปิจ ฯ
กุณฺฑธานวคฺโค จตุตฺโถ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. มม นิสฺสิตา ฯ ๒ ม. ยุ. สทา ฯ ๓ ม. โมฆราชโก ฯ ๔ ม. ยุ. อายาคี ฯ
ปญฺจโม✎ ร่าง
Therāpadāna
อุปาลิวคฺโค
ปฐมํ อ✎ ร่าง
Upālivagga
ุปาลิตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
1 Bhāgineyyupālittheraapadāna
—
“Khīṇāsavasahassehi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.131 · ฉัฏฐสังคายนา 57.90 · พุทธชยันตี 36.162