เล่ม ๓๒ — ขุททกนิกาย อปทาน ๑ ข้อ 43

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๓] พระผู้มีพระภาคผู้เป็นนายกของโลก แวดล้อมด้วยพระขีณาสพหนึ่งพัน พระองค์ทรงประกอบความสงัด เสด็จไปเพื่ออยู่ในที่ลับ เรานุ่งห่มหนัง สัตว์ ถือไม้เท้าสามง่ามเที่ยวไป ได้พบพระผู้มีพระภาคผู้นำของโลก แวดล้อมด้วยภิกษุสงฆ์ จึงทำหนังสัตว์เฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมอัญชลี เหนือเศียรเกล้า ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้า แล้วชมเชยพระองค์ผู้นำ ของโลกว่า สัตว์ทั้งหลายที่เกิดในไข่ เกิดในเถ้าไคล เกิดผุดขึ้น เกิด ในครรภ์ และนกมีกาเป็นต้นทั้งหมด ย่อมเที่ยวไปในอากาศทุกเมื่อ ฉันใด สัตว์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง มีสัญญาก็ตาม ไม่มีสัญญาก็ตาม สัตว์ เหล่านั้น ก็ฉันนั้น ย่อมเข้าไปภายในพระญาณของพระองค์ทั้งหมด อนึ่ง กลิ่นหอมอันมีอยู่ที่ภูเขา ณ ภูเขาหิมวันต์อันเป็นภูเขาสูงสุด กลิ่นหอม ทั้งหมดนั้น ย่อมไม่ถึงแม้ส่วนเสี้ยวในศีลของพระองค์ โลกนี้พร้อมทั้ง เทวโลก แล่นไปเข้าความมืดมนใหญ่ โลกกำจัดความมืดได้ส่งแสงโชติ ช่วงอยู่ เพราะพระญาณของพระองค์ เปรียบเหมือนพระอาทิตย์อัสดงคต แล้ว โลกก็ถึงความมืด ฉันใด เมื่อพระพุทธเจ้ายังไม่เสด็จอุบัติ สัตว์โลก ถึงความมืด ฉันนั้น (อนึ่ง) เปรียบเหมือนเมื่อพระอาทิตย์อุทัย ย่อม ขจัดความมืดได้ทุกเมื่อ ฉันใด พระองค์ผู้เป็นพระพุทธเจ้าอันประเสริฐ สุด ก็ขจัดความมืดได้ทุกเมื่อ ฉันนั้น พระองค์ทรงส่งพระองค์ไปเพื่อ ความเพียร ได้เป็นพระพุทธเจ้าในโลก พร้อมทั้งเทวโลก ทรงยังหมู่ชน เป็นอันมากให้ยินดีด้วยการปรารภกรรมของพระองค์ พระมหามุนีพระนาม ว่าปทุมุตระผู้เป็นนักปราชญ์ ทรงสดับคำนั้นแล้ว ทรงอนุโมทนา แล้ว เสด็จเหาะขึ้นในอากาศ ดังพระยาหงส์ในอัมพร พระสัมพุทธเจ้าผู้แสวง หาคุณอันใหญ่หลวง พระนามว่าปทุมุตระ เป็นศาสดาของเทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย ทรงเหาะขึ้นไปประทับอยู่ในอากาศ ได้ตรัสพระคาถา เหล่านี้ว่า ผู้ใดเชยชมญาณอันประกอบด้วยข้ออุปมาทั้งหลายนี้ เราจัก พยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว เขาจักได้เป็นท้าวเทวราช ๑๘ ครั้ง จักได้เป็นพระราชาในแผ่นดินครอบครองพสุธา ๓๐๐ ครั้ง จัก ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๕ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยจะคณานับมิได้ ในกัลปที่แสน พระศาสดามีพระนามชื่อว่าโคดม ซึ่งมีสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติในโลก เขาอันกุศล มูลตักเตือนแล้ว จักเคลื่อนจากภพดุสิต จักเป็นผู้ต่ำโดยชาติ (มีชาติต่ำ) มีชื่อว่าอุบาลีและภายหลังเขาบวชแล้ว หน่ายกรรมอันลามก กำหนดรู้ อาสวะทั้งปวงแล้ว จักไม่มีอาสวะนิพพาน พระโคดมพุทธเจ้าผู้ศากยบุตร มียศใหญ่ จักทรงโปรดตั้งเขาไว้ในเอตทัคคสถานทางบรรลุ (ผู้ยิ่งด้วย) วินัย เราบวชด้วยศรัทธา ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะกำหนด รู้อาสวะทั้งปวง ไม่มีอาสวะอยู่ และพระผู้มีพระภาคทรงอนุเคราะห์เราว่า เราแกล้วกล้าในวินัย เราปรารภในกรรมของตน ไม่มีอาสวะอยู่ เราสำรวม ในพระปาติโมกข์และในอินทรีย์ ๕ ทรงพระวินัยอันเป็นบ่อเกิดรัตนะไว้ ได้หมดทั้งสิ้น พระศาสดาผู้ไม่มีใครเทียบถึงในโลก ทรงรู้คุณของเราแล้ว ประทับนั่งในท่ามกลางสงฆ์ ทรงตั้งเราไว้ในเอตทัคคสถาน คุณวิเศษ เหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้ง ชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอุบาลีเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

เทียบรายประโยค (99 ประโยค)

tha-ap43:1.2 #

ขีณาสวสหสฺเสหิ ปริวุโต โลกนายโก✎ ร่าง

parivuto lokanāyako;

tha-ap43:1.3 #

วิเวกมนุยุตฺโต โส✎ ร่าง

Vivekamanuyutto so,

tha-ap43:1.4 #

คจฺฉเต ปฏิสลฺลิตุํ ฯ✎ ร่าง

gacchate paṭisallituṁ.

tha-ap43:2.1 #

อชิเนน นิวตฺโถหํ✎ ร่าง

Ajinena nivatthohaṁ,

tha-ap43:2.2 #

ติทณฺฑปริจารโณ✎ ร่าง

tidaṇḍaparidhārako;

tha-ap43:2.3 #

ภิกฺขุสงฺฆปริพฺยุฬฺหํ✎ ร่าง

Bhikkhusaṅghaparibyūḷhaṁ,

tha-ap43:2.4 #

อทฺทสํ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง

addasaṁ lokanāyakaṁ.

tha-ap43:3.1 #

เอกํสํ อชินํ กตฺวา✎ ร่าง

Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā,

อ้างอิงPTS 1.92

tha-ap43:3.2 #

สีเส กตฺวาน อญฺชลึ✎ ร่าง

sire katvāna añjaliṁ;

tha-ap43:3.3 #

สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา✎ ร่าง

Sambuddhaṁ abhivādetvā,

tha-ap43:3.4 #

สนฺถวึ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง

santhaviṁ lokanāyakaṁ.

tha-ap43:4.1 #

ยถาณฺฑชา จ สํเสทา✎ ร่าง

Yathāṇḍajā ca saṁsedā,

tha-ap43:4.2 #

โอปปาตี ชลมฺพุชา✎ ร่าง

opapātī jalābujā;

tha-ap43:4.3 #

กากาทิปกฺขิโน สพฺเพ✎ ร่าง

Kākādipakkhino sabbe,

tha-ap43:4.4 #

อนฺตลิกฺเข สทา จรา ๑- ฯ✎ ร่าง

antalikkhacarā sadā.

tha-ap43:5.1 #

เย เกจิ ปาณภูตตฺถิ✎ ร่าง

‘Ye keci pāṇabhūtatthi,

tha-ap43:5.2 #

สญฺญิโน วา อสญฺญิโน✎ ร่าง

saññino vā asaññino;

tha-ap43:5.3 #

สพฺเพ เต ตว ญาณมฺหิ✎ ร่าง

Sabbe te tava ñāṇamhi,

tha-ap43:5.4 #

อนฺโต โหนฺติ สโมคธา ฯ✎ ร่าง

anto honti samogadhā.

tha-ap43:6.1 #

คนฺธา จ ปพฺพเตยฺยา เย✎ ร่าง

Gandhā ca pabbateyyā ye,

tha-ap43:6.2 #

หิมวนฺเต นคุตฺตเม✎ ร่าง

himavantanaguttame;

tha-ap43:6.3 #

สพฺเพ เต ตว สีลมฺหิ✎ ร่าง

Sabbe te tava sīlamhi,

tha-ap43:6.4 #

กลาโยปิ น ยุชฺชเร ฯ✎ ร่าง

kalāyapi na yujjare.

tha-ap43:7.1 #

โมหนฺธการปกฺขนฺโน✎ ร่าง

Mohandhakārapakkhando,

tha-ap43:7.2 #

อยํ โลโก สเทวโก✎ ร่าง

ayaṁ loko sadevako;

tha-ap43:7.3 #

ตว ญาณมฺหิ โชตนฺเต✎ ร่าง

Tava ñāṇamhi jotante,

tha-ap43:7.4 #

อนฺธการา วิธํสิตา ฯ✎ ร่าง

andhakārā vidhaṁsitā.

tha-ap43:8.1 #

ยถา อตฺถงฺคเต สุริเย✎ ร่าง

Yathā atthaṅgate sūriye,

tha-ap43:8.2 #

โหนฺติ สตฺตา ตโมคตา✎ ร่าง

honti sattā tamogatā;

tha-ap43:8.3 #

เอวํ พุทฺเธ อนุปฺปนฺเน✎ ร่าง

Evaṁ buddhe anuppanne,

tha-ap43:8.4 #

โหติ โลโก ตโมคโต ฯ✎ ร่าง

hoti loko tamogato.

tha-ap43:9.1 #

ยโถทยนฺโต อาทิจฺโจ✎ ร่าง

Yathodayanto ādicco,

tha-ap43:9.2 #

วิโนเทติ ตมํ สทา✎ ร่าง

vinodeti tamaṁ sadā;

tha-ap43:9.3 #

ตเถว ตฺวํ พุทฺธเสฏฺฐ✎ ร่าง

Tatheva tvaṁ buddhaseṭṭha,

tha-ap43:9.4 #

วิทฺธํเสสิ ตมํ สทา ฯ✎ ร่าง

viddhaṁsesi tamaṁ sadā.

tha-ap43:10.1 #

ปธานํ ปหิตตฺโตสิ✎ ร่าง

Padhānapahitattosi,

อ้างอิงสยามรัฐ 32.132

tha-ap43:10.2 #

พุทฺโธ โลเก สเทวเก✎ ร่าง

buddho loke sadevake;

tha-ap43:10.3 #

ตว กมฺมาภิรทฺเธน✎ ร่าง

Tava kammābhiraddhena,

tha-ap43:10.4 #

โตเสสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง

tosesi janataṁ bahuṁ’.

tha-ap43:11.1 #

ตํ สุตฺวา ๑- อนุโมทิตฺวา✎ ร่าง

Taṁ sabbaṁ anumoditvā,

tha-ap43:11.2 #

ปทุมุตฺตโร มหามุนิ✎ ร่าง

padumuttaro mahāmuni;

tha-ap43:11.3 #

นเภ อพฺภุคฺคมิ ธีโร✎ ร่าง

Nabhaṁ abbhuggamī dhīro,

tha-ap43:11.4 #

หํสราชาว อมฺพเร ฯ✎ ร่าง

haṁsarājāva ambare.

tha-ap43:12.1 #

อพฺภุคฺคนฺตฺวาน สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง

Abbhuggantvāna sambuddho,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.91

tha-ap43:12.2 #

มเหสิ ปทุมุตฺตโร✎ ร่าง

mahesi padumuttaro;

tha-ap43:12.3 #

อนฺตลิกฺเข ฐิโต สตฺถา✎ ร่าง

Antalikkhe ṭhito satthā,

tha-ap43:12.4 #

อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง

imā gāthā abhāsatha.

tha-ap43:13.1 #

เยนิทํ ถวิตํ ญาณํ✎ ร่าง

Yenidaṁ thavitaṁ ñāṇaṁ,

tha-ap43:13.2 #

อุปเมหิ สมายุตํ✎ ร่าง

opammehi samāyutaṁ;

tha-ap43:13.3 #

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง

Tamahaṁ kittayissāmi,

tha-ap43:13.4 #

สุณาถ มม ภาสโต ฯ✎ ร่าง

suṇātha mama bhāsato.

tha-ap43:14.1 #

อฏฺฐารสญฺจ ขตฺตุํ โส✎ ร่าง

‘Aṭṭhārasañca khattuṁ so,

tha-ap43:14.2 #

เทวราชา ภวิสฺสติ✎ ร่าง

devarājā bhavissati;

tha-ap43:14.3 #

ปฐพฺยา รชฺชํ ติสตํ✎ ร่าง

Pathabyā rajjaṁ tisataṁ,

tha-ap43:14.4 #

วสุธํ อาวสิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

vasudhaṁ āvasissati.

tha-ap43:15.1 #

ปญฺจวีสติกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง

Pañcavīsatikkhattuñca,

tha-ap43:15.2 #

จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ✎ ร่าง

cakkavattī bhavissati;

tha-ap43:15.3 #

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง

Padesarajjaṁ vipulaṁ,

tha-ap43:15.4 #

คณนาโต อสงฺขยํ ฯ✎ ร่าง

gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

tha-ap43:16.1 #

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง

Kappasatasahassamhi,

tha-ap43:16.2 #

โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง

okkākakulasambhavo;

tha-ap43:16.3 #

โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง

Gotamo nāma gottena,

tha-ap43:16.4 #

สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

satthā loke bhavissati.

tha-ap43:17.1 #

ตุสิตาหิ จวิตฺวาน✎ ร่าง

Tusitā hi cavitvāna,

อ้างอิงพุทธชยันตี 36.164

tha-ap43:17.2 #

สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง

sukkamūlena codito;

tha-ap43:17.3 #

หีโนว ชาติยา สนฺโต✎ ร่าง

Hīnova jātiyā santo,

tha-ap43:17.4 #

อุปาลิ นาม เหสฺสติ ฯ✎ ร่าง

upāli nāma hessati.

tha-ap43:18.1 #

โส จ ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวา✎ ร่าง

So pacchā pabbajitvāna,

อ้างอิงPTS 1.93

tha-ap43:18.2 #

วิราชิตฺวาน ปาปกํ✎ ร่าง

virājetvāna pāpakaṁ;

tha-ap43:18.3 #

สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง

Sabbāsave pariññāya,

tha-ap43:18.4 #

นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ✎ ร่าง

nibbāyissatināsavo.

tha-ap43:19.1 #

ตุฏฺโฐ จ โคตโม พุทฺโธ✎ ร่าง

Tuṭṭho ca gotamo buddho,

tha-ap43:19.2 #

สกฺยปุตฺโต มหายโส✎ ร่าง

sakyaputto mahāyaso;

tha-ap43:19.3 #

วินยาธิคตํ ตสฺส✎ ร่าง

Vinayādhigataṁ tassa,

tha-ap43:19.4 #

เอตทคฺเค ฐเปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

etadagge ṭhapessati’.

tha-ap43:20.1 #

สทฺธายหํ ปพฺพชิโต✎ ร่าง

Saddhāyāhaṁ pabbajito,

อ้างอิงสยามรัฐ 32.133

tha-ap43:20.2 #

กตกิจฺโจ อนาสโว✎ ร่าง

katakicco anāsavo;

tha-ap43:20.3 #

สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง

Sabbāsave pariññāya,

tha-ap43:20.4 #

วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง

viharāmi anāsavo.

tha-ap43:21.1 #

ภควา จานุกมฺปี มํ✎ ร่าง

Bhagavā cānukampī maṁ,

tha-ap43:21.2 #

วินเยหํ วิสารโท✎ ร่าง

vinayehaṁ visārado;

tha-ap43:21.3 #

สกกมฺมาภิรทฺโธ จ✎ ร่าง

Sakakammābhiraddho ca,

tha-ap43:21.4 #

วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง

viharāmi anāsavo.

tha-ap43:22.1 #

สํวุโต ปาฏิโมกฺขมฺหิ✎ ร่าง

Saṁvuto pātimokkhamhi,

tha-ap43:22.2 #

อินฺทฺริเยสุ จ ปญฺจสุ✎ ร่าง

indriyesu ca pañcasu;

tha-ap43:22.3 #

ธาเรมิ วินยํ สพฺพํ✎ ร่าง

Dhāremi vinayaṁ sabbaṁ,

tha-ap43:22.4 #

เกวลํ รตนากรํ ฯ✎ ร่าง

kevalaṁ ratanākaraṁ.

tha-ap43:23.1 #

มมญฺจ คุณมญฺญาย✎ ร่าง

Mamañca guṇamaññāya,

tha-ap43:23.2 #

สตฺถา โลเก อนุตฺตโร✎ ร่าง

satthā loke anuttaro;

tha-ap43:23.3 #

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,

tha-ap43:23.4 #

เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง

etadagge ṭhapesi maṁ.

tha-ap43:24.1 #

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง

Paṭisambhidā catasso,

tha-ap43:24.2 #

วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง

vimokkhāpi ca aṭṭhime;

tha-ap43:24.3 #

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง

Chaḷabhiññā sacchikatā,

tha-ap43:24.4 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

tha-ap43:25.1 #

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปาลิ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อ✎ ร่าง

Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

tha-ap43:26.1 #

ุปาลิตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ทุติยํ โสณโกฏิยเวสฺสตฺ✎ ร่าง

Bhāgineyyupālittherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.

tha-ap44:0.1 #

เถราปทานํ✎ ร่าง

Therāpadāna

tha-ap44:0.2 #

—

Upālivagga

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๒ — ขุททกนิกาย อปทาน ๑

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน