เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒] เรามีอายุ ๗ ปีโดยกำเนิด ได้พบพระผู้มีพระภาคผู้เป็นนายกของโลก เรา
มีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ได้เข้าไปเฝ้าพระองค์ผู้สูงสุดกว่านรชน เรา
ร่าเริง มีจิตโสมนัสได้ปลูกไม้โพธิ์อันอุดม ถวายแด่พระผู้มีพระภาคพระ
นามว่าดิสสะเชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ ต้นไม้อันงอกขึ้นบนแผ่นดิน
โดยนามบัญญัติชื่อว่าอสนะ (ประดู่) เราบำรุงโพธิ์ชื่ออสนะอันอุดมนี้อยู่
๕ ปี จึงได้เห็นต้นไม้มีดอกบานน่าอัศจรรย์ เป็นเหตุให้ขนพองสยอง
เกล้า เมื่อจะประกาศกรรมของตน จึงเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด
เวลานั้น องค์พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะเป็นสยัมภูอัครบุคคล ประ
ทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ แล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดปลูกต้น
โพธิ์นี้ และกระทำพุทธบูชาโดยเคารพ เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่าน
ทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักได้เสวยเทวรัชสมบัติในเทวดาทั้งหลาย
ตลอด ๓๐ กัลป และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๔ ครั้ง เคลื่อนจาก
ดุสิตภพแล้ว อันกุศลมูลตักเตือน เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว จักรื่นรมย์
อยู่ในความเป็นมนุษย์ ผู้นั้นมีใจแน่วแน่เพื่อความเพียร สงบระงับ ไม่มี
อุปธิ กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว จักไม่มีอาสวะนิพพาน เราประกอบ
วิเวกเนืองๆ เป็นผู้สงบระงับ ไม่มีอุปธิ ตัดเครื่องผูกดังช้างทำลายปลอก
แล้ว ไม่มีอาสวะอยู่ ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้ปลูกต้นโพธิ์ในเวลา
นั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการปลูกต้นโพธิ์
ในกัลปที่ ๗๕ แต่กัลปนี้ เวลานั้นได้มีพระเจ้าจักรพรรดิทรงสมบูรณ์ด้วย
แก้ว ๗ ประการ มีนามปรากฏว่าทัณฑเสน ในกัลปที่ ๗๓ แต่กัลปนี้
ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ ผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีพระนามว่า
สมันตเนมิ ในกัลปที่ ๒๐ ถ้วนแต่กัลปนี้ ได้มีกษัตริย์พระนามว่าปุณณกะ
เป็นพระเจ้าจักรพรรดิทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณ
วิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้
แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอสนโพธิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. วิธูปนทายกเถราปทาน ๒. สตรังสิยเถราปทาน
๓. สยนทายกเถราปทาน ๔. คันโธทกทายกเถราปทาน
๕. โอปวุยหเถราปทาน ๖. สปริวาราสนเถราปทาน
๗. ปัญจทีปกเถราปทาน ๘. ธชทายกเถราปทาน
๙. ปทุมเถราปทาน ๑๐. อสนโพธิยเถราปทาน
—
Asanabodhiyattheraapadāna
ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ✎ ร่าง
“Jātiyā sattavassohaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.159 · ฉัฏฐสังคายนา 57.109
อทฺทสํ โลกนายกํ✎ ร่าง
addasaṁ lokanāyakaṁ;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน✎ ร่าง
Pasannacitto sumano,
อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
upagacchiṁ naruttamaṁ.
ติสฺสสฺสาหํ ภควโต✎ ร่าง
Tissassāhaṁ bhagavato,
โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน✎ ร่าง
lokajeṭṭhassa tādino;
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน✎ ร่าง
Haṭṭho haṭṭhena cittena,
โรปยึ โพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
ropayiṁ bodhimuttamaṁ.
อสโน นามเธยฺเยน✎ ร่าง
Asano nāmadheyyena,
ธรณีรูหปาทโป✎ ร่าง
dharaṇīruhapādapo;
ปญฺจ วสฺเส ปริจรึ✎ ร่าง
Pañcavasse paricariṁ,
อสนํ โพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
asanaṁ bodhimuttamaṁ.
ปุปฺผิตํ ปาทปํ ทิสฺวา✎ ร่าง
Pupphitaṁ pādapaṁ disvā,
อพฺภูตํ โลมหํสนํ✎ ร่าง
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
สกํ กมฺมํ ปกิตฺเตนฺโต✎ ร่าง
Sakaṁ kammaṁ pakittento,
พุทฺธเสฏฺฐํ อุปาคมึ ฯ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhaṁ upāgamiṁ.
ติสฺโส ตทา โส ๑- สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Tisso tadā so sambuddho,
สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล✎ ร่าง
sayambhū aggapuggalo;
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
อิมา คาถา อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imā gāthā abhāsatha.
เยนายํ โรปิตา โพธิ✎ ร่าง
‘Yenāyaṁ ropitā bodhi,
พุทฺธปูชา จ สกฺกตา✎ ร่าง
buddhapūjā ca sakkatā;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ✎ ร่าง
Tamahaṁ kittayissāmi,
สุณาถ มม ภาสโต ฯ✎ ร่าง
suṇātha mama bhāsato.
ตึสกปฺปานิ เทเวสุ✎ ร่าง
Tiṁsakappāni devesu,
เทวรชฺชํ กริสฺสติ✎ ร่าง
devarajjaṁ karissati;
จตุสฺสฏฺฐิญฺจ ขตฺตุํ โส✎ ร่าง
Catusaṭṭhi cakkhattuṁ so,
จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī bhavissati.
ตุสิตาหิ จริตฺวาน✎ ร่าง
Tusitā hi cavitvāna,
อ้างอิงPTS 1.111
สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
เทฺว สมฺปตฺตี อนุโภตฺวา✎ ร่าง
Dve sampattī anubhotvā,
มนุสฺสตฺเต รมิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
manussatte ramissati.
ปธานํ ปหิตตฺโต โส✎ ร่าง
Padhānapahitatto so,
อุปสนฺโต นิรูปธิ✎ ร่าง
upasanto nirūpadhi;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย✎ ร่าง
Sabbāsave pariññāya,
นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ✎ ร่าง
nibbāyissatināsavo’.
วิเวกมนุยุตฺโตหํ✎ ร่าง
Vivekamanuyuttohaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.160 · พุทธชยันตี 36.196
อุปสนฺโต นิรูปธิ✎ ร่าง
upasanto nirūpadhi;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Dvenavute ito kappe,
โพธึ โรเปสหํ ตทา✎ ร่าง
bodhiṁ ropesahaṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
โพธิโรปสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
bodhiropassidaṁ phalaṁ.
จตุสฺสตฺตติโต กปฺเป✎ ร่าง
Catusattatito kappe,
ทณฺฑเสโนติ วิสฺสุโต✎ ร่าง
daṇḍasenoti vissuto;
สตฺตรตนสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sattaratanasampanno,
จกฺกวตฺติ ตทา อหุ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī tadā ahuṁ.
เตสตฺตติ อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Tesattatimhito kappe,
สตฺตาเหสุํ มหีปตี✎ ร่าง
sattāhesuṁ mahīpatī;
สมนฺตเนมิ นาเมน✎ ร่าง
Samantanemināmena,
ราชาโน จกฺกวตฺติโน ฯ✎ ร่าง
rājāno cakkavattino.
ปุณฺณวีสติโต กปฺเป✎ ร่าง
Paṇṇavīsatito kappe,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.110
ปุณฺณโก นาม ขตฺติโย✎ ร่าง
puṇṇako nāma khattiyo;
สตฺตรตนสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sattaratanasampanno,
จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalo.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อสนโพธิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā asanabodhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อสนโพธิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Asanabodhiyattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
ุทฺทานํ
ว✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
ีชนี สตรํสี จ✎ ร่าง
Bījanī sataraṁsī ca,
สยโนทกิ วาหิโส✎ ร่าง
sayanodakivāhiyo;
ปริวาโร ปทีปญฺจ✎ ร่าง
Parivāro padīpañca,
ธโช ปทุมปูชโก✎ ร่าง
dhajo padumapūjako;
โพธิ จ ทสโม วุตฺโต✎ ร่าง
Bodhi ca dasamo vutto,
คาถา เทฺวนวุตี ตถา ฯ
วีช✎ ร่าง
gāthā dvenavuti tathā.
นีวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วาหิโย ฯ
สตฺตโม✎ ร่าง
Therāpadāna
สกจิตฺตนิยวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Sakacintaniyavagga
สกจิตฺตนิยตฺเถราปทาน✎ ร่าง
1 Sakacintaniyattheraapadāna
ํ✎ ร่าง
“Pavanaṁ kānanaṁ disvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.161 · ฉัฏฐสังคายนา 57.111