1. เรื่องภิกษุพวกพระปัณฑุกะและพระโลหิตกะ (ข้อ 1–27)

[๑] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี เขตพร …

2. ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด (ข้อ 28–42)

[๒๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนง จะพึงลงตัชชนียกรรมก็ได้ คือ เป็ …

3. เรื่องพระเสยยสกะ (ข้อ 43–68)

[๔๓] ก็โดยสมัยนั้นแล ท่านพระเสยยสกะเป็นพาล ไม่ฉลาด มี อาบัติมาก มีมรรยาทไม่สมควร อยู่คลุกค …

4. ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด (ข้อ 69–83)

[๖๙] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงจะพึง ลงนิยสกรรมก็ได้ คือ เป็นผู …

5. เรื่องภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะ (ข้อ 84–104)

[๘๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุพวกอัสสชิและปุพพสุกะ เป็นเจ้าถิ่น ในชนบทกิฏาคีรี เป็นภิกษุอลัชชี …

6. ข้อที่สงฆ์จำนง ๑๔ หมวด (ข้อ 105–128)

[๑๐๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงจะ พึงลงปัพพาชนียกรรมก็ได้ คือ …

7. เรื่องพระสุธรรม (ข้อ 129–158)

[๑๒๙] ก็โดยสมัยนั้นแล ท่านพระสุธรรมเป็นเจ้าอาวาส เป็นช่าง ก่อสร้าง รับภัตรประจำของจิตตะคหบ …

8. ข้อที่สงฆ์จำนง ๔ หมวด (ข้อ 159–173)

[๑๕๙] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๕ เมื่อสงฆ์จำนงพึงลง ปฏิสารณียกรรม คือ:- ๑. ขว …

9. เรื่องพระฉันนะ (ข้อ 174–199)

[๑๗๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม เขตพระนครโกสัมพี ครั้งนั้น …

10. ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด (ข้อ 200–224)

[๒๐๐] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงพึงลง อุกเขปนียกรรม ฐานไม่เห็นอ …

11. เรื่องพระฉันนะ (ข้อ 225–250)

[๒๒๕] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม เขตพระนครโกสัมพี ครั้งนั้น …

12. ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด (ข้อ 251–275)

[๒๕๑] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงพึงลง อุกเขปนียกรรม ฐานไม่ทำคืน …

13. เรื่องพระอริฏฐะ (ข้อ 276–302)

[๒๗๖] สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี เขตพระ …

14. ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด (ข้อ 303–318)

[๓๐๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงพึง ลงอุกเขปนียกรรม ฐานไม่สละทิ …

15. หัวข้อประจำขันธกะ (ข้อ 319)

[๓๑๙] ๑. ภิกษุพวกพระปัณฑุกะและพระโลหิตกะ ก่อความบาดหมาง เอง ได้เข้าไปหาภิกษุผู้เช่นกัน แล้ …

16. เรื่องพระอยู่ปริวาส (ข้อ 320–333)

[๓๒๐] สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี เขตพร …

17. เรื่องมูลายปฏิกัสสนารหภิกษุ (ข้อ 334–343)

[๓๓๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายผู้ควรชักเข้าหาอาบัติเดิม ยินดี การกราบไหว้ การลุกรับ อ …

18. เรื่องมานัตตารหภิกษุ (ข้อ 344–353)

[๓๔๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายผู้ควรมานัต ยินดีการกราบไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม สามีจ …

19. เรื่องมานัตตจาริกภิกษุ (ข้อ 354–367)

[๓๕๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายผู้ประพฤติมานัตยินดีการกราบ ไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม ส …

20. เรื่องอัพภานารหภิกษุ (ข้อ 368–375)

[๓๖๘] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายผู้ควรอัพภาน ยินดีการกราบ- *ไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม ส …

21. หัวข้อประจำขันธกะ (ข้อ 376)

[๓๗๖] ๑. ภิกษุทั้งหลายผู้อยู่ปริวาส ยินดีการกราบไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม สามีจิกรรม การนำ …

22. เรื่องพระอุทายี (ข้อ 377–382)

[๓๗๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี เข …

23. ปริวาสวันเดียว ปริวาส ๕ วัน (ข้อ 383–394)

[๓๘๓] สมัยต่อมา ท่านพระอุทายีต้องอาบัติตัวหนึ่ง ชื่อสัญเจตนิกา- *สุกกวิสัฏฐิ ปิดบังไว้วันเ …

24. สงฆ์ชักเข้าหาอาบัติเดิม (ข้อ 395–400)

[๓๙๕] ท่านพระอุทายีนั้น กำลังอยู่ปริวาส ต้องอาบัติตัวหนึ่งในระหว่าง ชื่อสัญเจตนิกาสุกกวิสั …

25. สงฆ์ให้มานัตเพื่ออาบัติ ๓ ตัว, วิธีให้มานัตเพื่ออาบัติ ๓ ตัว (ข้อ 401–403)

[๔๐๑] ท่านพระอุทายีนั้น อยู่ปริวาสแล้ว แจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบัติตั …

26. กำลังประพฤติมานัตต้องอาบัติในระหว่าง (ข้อ 404–411)

[๔๐๔] ท่านพระอุทายีนั้น กำลังประพฤติมานัต ต้องอาบัติตัวหนึ่งใน ระหว่าง ชื่อสัญเจตนิกาสุกกว …

27. สงฆ์ให้อัพภาน, วิธีอัพภาน, คำขออัพภาน, กรรมวาจาให้อัพภาน (ข้อ 412–414)

[๔๑๒] ท่านพระอุทายีนั้นประพฤติมานัตแล้ว จึงแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบั …

28. สงฆ์ให้ปักขปริวาส (ข้อ 415–417)

[๔๑๕] สมัยต่อมา ท่านพระอุทายี ต้องอาบัติตัวหนึ่ง ชื่อสัญเจตนิกา สุกกวิสัฏฐิ ปิดบังไว้ ๑ ปั …

29. สงฆ์ให้สโมธานปริวาส (ข้อ 418–425)

[๔๑๘] ท่านพระอุทายีนั้น กำลังอยู่ปริวาส ได้ต้องอาบัติตัวหนึ่งใน ระหว่าง ชื่อสัญเจตนิกาสุกก …

30. สงฆ์ให้มานัตเพื่ออาบัติ ๓ ตัว, วิธีให้มานัต, คำขอมานัต, กรรมวาจาให้มานัต (ข้อ 426–432)

[๔๒๖] พระอุทายีนั้น อยู่ปริวาสแล้ว จึงแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ท่าน ทั้งหลาย ผมต้องอาบัติตั …

31. พระอุทายีต้องอันตราบัติ เป็นต้น. (ข้อ 433–439)

[๔๓๓] พระอุทายีนั้น ประพฤติมานัตแล้ว ควรอัพภานได้ต้อง อาบัติตัวหนึ่งในระหว่าง ชื่อสัญเจตนิ …

32. อัคฆสโมธานปริวาส, วิธีให้อัคฆสโมธานปริวาส (ข้อ 440–445)

[๔๔๐] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ …

33. ปริวาส ๒ เดือน (ข้อ 446–455)

[๔๔๖] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวปิด บังไว้ ๒ เดือน เธอคิดว่า …

34. สงฆ์ให้ปริวาส ๑ เดือน (ข้อ 456–465)

[๔๕๖] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัว ปิดบังไว้ ๒ เดือน เธอคิดอย่า …

35. สงฆ์ให้สุทธันตปริวาส, วิธีให้สุทธันตปริวาส (ข้อ 466–470)

[๔๖๖] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว เธอไม่รู้ที่สุดอาบัติ ไม่รู …

36. เรื่องภิกษุอยู่ปริวาสสึก (ข้อ 471–481)

[๔๗๑] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งสึกกำลังอยู่ปริวาส เธอกลับมา ขออุปสมบทต่อภิกษุทั้งหลายอ …

37. ควรมานัตสึก (ข้อ 482–485)

[๔๘๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ควรมานัตสึกเสีย การให้มานัตแก่เธอผู้สึกแล้วใ …

38. ควรอัพภานสึก (ข้อ 486–487)

[๔๘๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ควรอัพภานสึกเสีย การอัพภานเธอผู้สึกแล้ว ใช้ไ …

39. กำลังอยู่ปริวาสต้องอาบัติ (ข้อ 488–507)

[๔๘๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ กำลังอยู่ปริวาส ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัวใ …

40. มานัตหนึ่งร้อย (ข้อ 508–528)

[๕๐๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ต้องอาบัติสังฆา- *ทิเสสหลายตัว ไม่ได้ปิด …

41. สโมธานปริวาส (ข้อ 529–554)

[๕๒๙] ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุในธรรมวินัยนี้ กำลังอยู่ปริวาส ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลาย …

42. ให้มานัตแก่ภิกษุ ๒ รูป (ข้อ 555–565)

[๕๕๕] ภิกษุ ๒ รูปต้องอาบัติสังฆาทิเสส พวกเธอมีความเห็นว่าเป็น อาบัติสังฆาทิเสส รูปหนึ่งปิด …

43. ภิกษุไม่หมดจดจากอาบัติเดิม ๙ หมวด (ข้อ 566–577)

[๕๖๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส หลายตัว มีประมาณบ้าง ไม …

44. ภิกษุหมดจดจากอาบัติ (ข้อ 578–583)

[๕๗๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส หลายตัว มีประมาณบ้าง ไม …

45. หัวข้อประจำขันธกะ (ข้อ 584)

[๕๘๔] อาบัติไม่ได้ปิดบังไว้ ปิดบังไว้วันหนึ่ง ปิดบังไว้ ๒ วัน ๓ วัน ๔ วัน ๕ วัน ปักษ์หนึ่ง …

46. เรื่องพระฉัพพัคคีย์ (ข้อ 585–588)

[๕๘๕] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี เขต …

47. เรื่องพระทัพพมัลลบุตร (ข้อ 589–593)

[๕๘๙] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน- *วิหาร อันเป็นสถานที่พระร …

48. เรื่องพระเมตติยะและพระภุมมชกะ (ข้อ 594–599)

[๕๙๔] ก็โดยสมัยนั้นแล พระเมตติยะและพระภุมมชกะ เป็นพระ บวชใหม่และมีบุญน้อย เสนาสนะของสงฆ์ชน …

49. เรื่องพระคัคคะ (ข้อ 600–607)

[๖๐๐] โดยสมัยนั้นแล พระคัคคะวิกลจริต มีจิตแปรปรวน ประพฤติ ละเมิดกิจอันไม่ควรแก่สมณะเป็นอัน …

50. ทำกรรมไม่ตามปฏิญาณ (ข้อ 608–610)

[๖๐๘] สมัยนั้นแล พระฉัพพัคคีย์ทำกรรม คือ ตัชชนียกรรมบ้าง นิยส กรรมบ้าง ปฏิสารณียกรรมบ้าง อ …

51. ระงับอธิกรณ์ด้วยเยภุยยสิกา (ข้อ 611–613)

[๖๑๑] สมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายก่อความบาดหมาง ก่อความทะเลาะ ถึงความวิวาทกัน ในท่ามกลางสงฆ์ …

52. สงฆ์ทำตัสสปาปิยสิกากรรม (ข้อ 614–615)

[๖๑๔] สมัยนั้นแล พระอุปวาฬถูกซักถามถึงอาบัติ ในท่ามกลางสงฆ์ ปฏิเสธแล้วปฏิญาณ ปฏิญาณแล้วปฏิ …

53. ลักษณะกรรมไม่เป็นธรรม ๑๒ หมวด (ข้อ 616–624)

[๖๑๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตัสสปาปิยสิกากรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ เป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวิ …

54. พุทธานุญาตให้ระงับอธิกรณ์ด้วยติณวัตถารกะ (ข้อ 625–631)

[๖๒๕] สมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายเกิดความบาดหมาง เกิดความทะเลาะ ถึงความวิวาทอยู่ ได้ประพฤติละ …

55. อธิกรณ์ (ข้อ 632–649)

[๖๓๒] โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุวิวาทกับพวกภิกษุณีบ้าง พวกภิกษุณี วิวาทกับพวกภิกษุบ้าง ฝ่ายพระ …

56. อธิกรณ์เป็นกุศล อกุศล และอัพยากฤต (ข้อ 650–681)

[๖๕๐] วิวาทาธิกรณ์เป็นกุศล อกุศล อัพยากฤต วิวาทาธิกรณ์เป็นกุศล ก็มี เป็นอกุศลก็มี เป็นอัพย …

57. อนุวาทาธิกรณ์ระงับด้วยสมถะ ๔ อย่าง (ข้อ 682–694)

[๖๘๒] อนุวาทาธิกรณ์ย่อมระงับด้วยสมถะเท่าไร อนุวาทาธิกรณ์ย่อมระงับด้วยสมถะ ๔ คือ สัมมุขาวิน …